Kei zawngin Assembly Speaker ka ṭan tlat
Mizote'n hlauh chi hrang hrang kan lo neih tawh ṭhin leh kan hlauh mekte tarlang ila; chungte chu–phûng, ramhuai, lasi, thlahrang, CAB, CAA, UCC, ONOE, Aadhaar, COVID, cancer, HIV/AIDS, Chakma chimral, zu, ruihhlo, ramri hloh, ramri hung, boruak bawlhhlawh, FCAA 2023, etc. Nakin lawkah eng tak hlâu leh ang imaw?
FCAA 2023 hi Zoram tan a ṭha emaw, ṭha lo emaw pawh a ni thei. A enga pawh chu ni fahmiang, August 27, 2025 Assembly rorel ṭhutkhawma kan ram aiawha roreltute’n ihê lova lungrual taka an pawm tlan tawh a nih avang khan inhnialna tam tak thleng mek mah se, kei zawng Assembly Speaker Pu Lalbiakzama lam ka ṭang tlat. A chhan chu, pass a nih dawn lai khan Speaker khan remti leh remti lo an awm leh awm loh a zawt hmasa dap dap a; remti lo leh hnial kalh an awm loh avangin lungrual taka an pass tak vang kha a ni.
Engpawhnise, Sept. 8, 2025-a press mite hmaa Speaker ṭawngkam ngei kha tarlang nawn leh lawk teh ang: “FCAA kha lungrual taka pass a ni. Tun ṭuma FCAA chungchangah pawh khan ‘remti’ ka zawt a, remti an ti a, ‘remti lo’ in awm chuan ‘remti lo’ ti rawh u, ka tih khan ‘remti lo’ ti an awm lo. Chuvangin, kha resolution kha lungrual taka pass a ni,” a ti. Thuthar lakhawmtute zawhna chhangin, “Kan session kha live-a chhuah a ni a, a en let vek theih a, keimahniin record kan nei bawk a. ‘Remti lo in awm em?’ tia ka zawh khan a reh vek, tu mah ‘remti lo’ an awm lo,” a ti bawk.
Democracy kan nih avangin rorelna hmunah a tam zawk thutlukna pawm a ni ṭhin. He dan pass lai pawh khan rorel lai leh eptu member aṭangin hnial kalhna a awm loh avangin lungrual taka pass a ni ta a ni. Pawna chhuah hnua insawihawt chawp leh infuihpawrhna awm anga ngaih theiha eptu lam leh tutute’n emaw inthuruala political advantage lak tum ni awm taka khauh taka dodala rorel tawh sûttir leh tuma an han sapatâl buai ta chiam chiam hi chu a puitlin lohthlak hle lo maw? Hetiang mai maia mahni rorel tawh pawh an phatsan leh zel dawn a nih si chuan ram hruaitu atan thlan tlin leh emaw, thlan thar tur pawh thlan tlak an ni dawn em ni? Political party mi leh sa ka ni ve lo va, tu mah ṭan bik ka nei hek lo. Mahse, takna, dikna, rinawmna, taimakna hi ka duhin ka ngaisang a ni.
Speaker thusawi zawng zawng khi a dik vek tih mit ngeia lo thlira hmu vetu ka nih avangin ka ngaisang a, ka ṭan tlat a ni. FCAA hi eptu lamte hian an duh lo tak zet a nih chuan House chhungah khan pass theih loh khawp turin ṭawngka leh chetziain lantir se la chuan a ṭha ni mai tur. An pass-pui vek hnuah an chiauhiar leh si hi chu anmahni mawng an hlîm lek fang niin a lang.
Tute’n emaw Central hnena Mizoram leilung hralh ta anga an sawite pawh kha thil âwm ang ve taka lang, thu dik tluan tling si lo a ni. Thu dik tak lo ni dawn ta teh reng pawh ni se, eptu lam leh rorel lai hian an zavaiin lungrual takin kan ram leilung an hralh ta tihna a ni zawk ang chu? Chuvangin, kan ram politician-te hi an nawi ru tulh tulh ta a ni mai lo’m ni tih hi ka lo thlir dan a ni e.
-Dr. C. Lalrampana