Kutdawh khapna bill kha a va fuh em

Mizoramah rel a rawn lut ta reng mai a, hmasawnna tam tak kan beisei laiin, buaina tam tak pawh kan tawng dawn a, chumi hmachhawn tur chuan kan ram hi a inbuatsaih ve vat pawh a ngai a ni.

Buaina lam atana kan lo inbuatsaih vena chi khat, kutdawh khapna bill Assembly House-a ruling MLA-te’n an put luh lai khan opposition MLA-te khan a dodal zawngin chêt an lo thawh deuh kha a ni a. Kha thil kha tunah rel a rawn lut ṭan dêk dêk a, kutdawh leh kutdawh ni lem lo, vai tih tur nei lo hman fe fe an rawn luh ve tak zut zut avang hian ka ngaihtuah chhuak leh a. Opposition MLA-te pawh hian kutdawh khapna bill kher hi chu support se, mipui lam pawhin kan theihna zawnah ṭheuh kutdawh dodal turin i ṭang tlang ang u.

September 14, 2025 aṭang khan Sairangah Rajdhani rel a lo thleng ṭan ve a, India ram hmun hran hran aṭangin tlang ram rel kawng–leiverh, lei dawh sang tak tak hmu châkin vai an rawn kal zut zut dawn a ni. Vai ṭha zingah hian vaichhia kan tih mai, kutdawh leh tuai sek hote chenin an rawn kal ngei ngei dawn a. Anniho hi rel thuneitute’n an lo dang ngawt thei lo; a dangtu tur chu keiniho Mizorama chengte hi kan ni. Kan police-te’n an lo dan theih loh tam tak an awm bawk dawn a, dan anga kan chet loh chuan kan mualpho vat dawn lehnghal.

Chuvangin, kutdawh khapna bill kha kan hmachhuan a ni ṭan nghal dêr mai a. Kha dan kha ṭangkai taka kan hman theih nan mipui pawhin hre chiang ila, kan police-te pawhin chak takin hma lo la ve bawk se, rel station tinah khauh takin kalpui a ṭha hle ang. Vai kutdawh tam tak an lo kal dawn tih a rin lâwk theih a, hengho hi kan lo khâwi ngam laklawh chuan kan hnawt chhuak leh mai mai thei tawh dawn lo tih hria ila. Mipui lam pawh hemi kawngah hi chuan kan rinna nen hmehbel ṭâlh tum lo ila, kohhran lam pawhin kan mission field-ah i ngai lo teh ang u.

Rel lo luhna a la rei lo tak meuh a. Mahse, hmanni khan Sairang rel station-ah vai kutdawh ṭhutthlenga a mu lai thlalak a lo lang a. Khami ka hmuh khan kan Chief Minister Pu Lalduhoma’n kutdawh khapna bill chungchang a sawi kha ka hre chhuak a. Khawlai titi ṭhenkhatah phei chuan kutdawh khapna bill an put luh laia lo phun ho khan heng vai kutdawh ho hi lo tuamhlawm se, tia sawite pawh a awm ṭan dêr a ni. Chuvangin, vai kutdawhte hi nakina kan zavaia buaina tur a ni a, opposition leh ruling ang zawnga sawi a, inmawhpuhna tur chi a ni lo; kan zavaia kan ṭan tlan a, kan ramah kutdawh khapna dan hi khauh taka kan kalpui a ngai zawk a ni.

Rela rawn chho khualzinte hian kan ram tourism industry-ah hmasawnna an rawn thlen dawn tih hre bawk ila, an lakah ṭhat lo chhuah hi India khua leh tui ṭha kan nih anga kan tih tur pawh a ni ve. Chutih rual chuan, Tourism Department lam pawh heng kan khual ṭhate lo dawnsawn dan turah hian lo inbuatsaih ve se, khual ṭhate ngampa taka an lo zin a, Mizoram mawina leh nawmna a tam thei ang ber an rawn tem zel theih nan kan lo dawnsawn ṭhat a ngai a ni.

Kutdawh ho hian khawlaia êk leh zun mai maite an hreh lo, an hreh lo mai ni loin, khawlai leh kâwmkâr bak zun leh êkna hmun tur an nei lo hrim hrim. Kutdawh lo tuamhlawmna tur ang chi ruahmanna kan nei a nih pawhin, khuareiah vai kutdawh tam tak an lo luh chuan kan dâwl zo dawn chuang lo a, chuvangin, kutdawh khapna dan hi chu kan zavaiin thlâwp ang u.

Tunah pawh Sairangah kutdawh an lo lut ṭan der mai. Hengho hi nakinah chuan kan ram tan mi hlauhawm leh hnawksak tak an la ni dawn. Zun leh ekna mumal pawh an neih loh avangin khawlaiah an zungin an e mai ṭhin a; hengho hi tun aṭanga kan thawn let zel loh chuan kan Aizawl khawpui pawh hi a uih chho viau dawn a nia!

Mizoram hi Kristian zaa za inchhâl ram a ni a, kutdawhte hi lo khawngaiha pawisa lo pe tawk an awm leh tho dawnin a lang. Kutdawhte lakah hian inla ringtu ṭha ni lo zawk ila kan ram leh hnam tan a him zawk ngei ang. Tunah pawh hian Aizawl khawpui chhungah vai kutdawh, hmel leh pian phungah pawh mi pangngai ang tak, Mizo ṭawng pai miah si lo a awm meka sawi a ni. He vai kutdawh hi Millennium Centre-ah te, Bawngkawnah te, Chanmari-ahte mi hran hran hnenah pawisa dilin, a chhungte nen an intihthiam loh vanga chenna tur nei lo leh ṭanpui ngai angin a insawi ṭhin a. A fing phakar thiam khawp mai a, mi dang hriat ve theih loh turin a pawisa dil turte a ko hrang a, zawitêin Mizo ṭawngin a dil ṭhin.

Hetiang hi kan dinhmun a ni nghal deuh dêr tawh mai a. Assembly House-a kutdawhte tana awráwl chhuahtu MLA ṭhenkhatte pawh khan beng sikin ngaihtuah nawn leh se, kutdawh khapna dan hi pass a ni tawh tho bawk a, a dodal zawngin tu ma’n chet i la tawh lo teh ang u.

- Chda Lyzo