SWACHH BHARAT Chhungril lam phiahfaina
Thufing pakhat ‘Fai hi changkanna a ni’ tih kan hre ṭheuh ang a, chu mi ep chiah chuan changkan hi faina kawng pawimawh tak a ni ve bawk tih pawh hi kan pawm vek awm e.
Khawvel hi han thlir ila, ram changkang leh hmasawn apiang an fai a. Chutih rual chuan India rama chengte leh Mizote ngei pawh hi kan hmasawnna leh changkanna te hi faina nen hian kan inzawm tir hlei thei lo fo niin a lang. Inti changkan tak si hian kan in leh a chhehvel kan enkawl dan te, kan in bul kawngkam kan enkawl dan te hi hmasawnna tur kan la ngah khawp mai.
Thawmhnaw thar nalh tak tak leh electronic bungrua thar ṭha ṭha kan neih theih viau lai hian faina lamah chuan kan la pachhe hlawm hle tih chu kan pawm vek mai awm e. Chu kan changkanna, hmasawnna leh kan faina inphaman lo lutuk chu kan Prime Minister Narendra Modi hian hriain Faina beihpui ‘Swachh Bharat Mission’ a rawn duang chhuak ta a ni.
India ram hi a nawlpui angin ram inhawng lo, mi tih dan pawh la duh lo, inkulhbik deuh tlat ṭhin niin khawvel pawhin min hria a. Ze mak tak, kherkhiap tak kan neih tlat hi khawi hmunah pawh chhawm zel mai ṭhin kan ni lehnghal. Chung kan ze mak tak karah chuan faina lamah ṭhanharhna hi a tel ve lo hlauh mai a, chuvang chuan a nawlpui hian India mite hi chu kan fai lo ve hran pa a ni. Chu tih mek laiin kan fai lohna pawh chu zahpui loin kan awm phungah ngaiin kan chhawm lui zel a. Mihring zahawmna aiin mihringin hlawkna a hmuh tur chu umin khawvelah pawh mi nuih tur pawh ni mah ila kan hlawk pui dawn phawt chuan kan inpho lang hreh lo fo ṭhin.
India ram hian balh/ fai loh chhan pawh kan nei nual mai. A hmasa berah chuan India ram hi retheihnain a bawhbet rei tawh a, retheihna hian fai lohna, ṭawphnawk hi a keng ve deuh reng reng a. India ram hi Kumpinuin min awp beh avangin retheihnaah te, depdetna leh rinawm lohna, mahni hmasialna kawngah pawh hian chhuanlam siam a, insiam ṭhat tum aia an tihdan leh nunphung, an sakhaw vawn leh tih dan ṭhin nen hmehbel a, nunphung ṭha zawk lama in siam danglam harsat tak kan ni. Retheihna mai bakah fai loh hi hnam nunphungah kan nei hman deuh roh a ni. Kum tam tak faina lamah hma kan lak loh chu thuhran nise bawlhhlawh nena cheng mai mai ṭhin, lui tuiah pawh bawng te nena inbualho mai mai ṭhin nihna leh retheih avanga dai kawm kil kara in leh lo pawh nei mumal loa khawsa ṭhang nihna vang te hian faina kawngpui thar zawh tura India ram thuneitu sang berin hma a lakna pawh hi thil huphurhawm leh awmze nei tak chu a ni ngei awm e.
Swachh Bharat Mission hi hmuh theih lama faina mai ni loin, rilru leh nunphung thlak danglamna a ni zawk mah awm e. A takin khawlai bal kan thian fai dawn a ni mai lo a, India mipuite hnenah fai turin an rilru a thlak sak dawn a ni. Hmuh theia ekin sak a nih rual hian hmuh theih loh lamah ekin loa ek hi thil zahthlak a ni tih te hi an rilruah kan tuh tel an ngai a ni. Kuhva chhakna bal kan hru fai mai dawn a ni lo a, a chhak ṭhintu rilruah chhak mai mai tawh lo tura finna kan tuh a ṭul tlat a ni. Sum leh pai lamah pawh tun hma lama sorkar hmalakna hrang hrang/ flagship programme pangngai ang a, a thlawna dawn awlh awlh lam aiin mipui lam chawh phurhna lam an uar dawn niin a lang. Alo thlawna dawn culture aṭang hian tha thawh ve lam culture lam hi a hawi zawk emaw ni a tih theih.
Swachh Bharat hi sakhuana lam thil ni lem loa rilru phiah faina, insiam thar lehna a ni. Bal ngaihtheihna khak beh tawh nawh fai lehna, fai tum lohna rilru nghet tak halralna, thianghlimna lama harh thar leh tura intuaihriam lehna a ni. Tin, fai leh thianghlimna hian hriselna a thlen ngei dawn a, chu chuan ram hmasawnna kawngah nasa takin a thawk zui dawn a ni.
Kum kha leh chen faina ngaina ngai lo, fai a ṭulna pawh hre lo, faina kawngpui thar zawh tir hi Himalaya tlanga vur zawrh tluk zeta thil huphurhawm a ni awm e. Ekin neih a ṭulna reng reng hre lo hnenah ekin nei tura in zirtir hi puitling A AW B thiam lo, ziak leh chhiar zirtir thar leh aiin a awlsam dawn bik lo. Mahse, changkanna kawnga rahbi kim rap tur chuan kan fai a ngai miau si a ni. India ram hi khawvel ei leh bar lama hmasawnnaah a ṭhang duang pawl a ni chho mek a, kum 2050 ah phei chuan kan lian ber dawn ni awma hrilhlawkna te pawh a awm. Mahse, kan hmasawnna leh changkannain a ken tel faina hi kan kalpui tel miau loh chuan khua reiah chuan kan ram hmasawnna rahbi hi a kal a kim lo ang a, kan nih tur kan ni lo mai ang tih a hlauhawm hlel lo e.
India ram hian hma a sawn kan ti a, changkanna lamah pawh kan pen a zau tawh reng a. Kan changkanna te a nihna ang taka lan tir tur chuan faina leh thianghlimna lamah zau zawka kan pen a ṭul tak zet a ni. Hmuh theihah tual hmun te kan phiat faiin hnawmhnawk te kan paih fai hi thil harsa tak a ni lo. Mahse, kan phiah fai tak tibal ṭhintu kha tibal tawh lo tura a rilru kan phiah fai sak tel hma chuan a tukah a bal leh tho ang. A hnawm hnawk mai ni lo, a rilru fai lo, thianghlima lo lai kan phiah fai tel erawh chuan India ram hian hmasawnna nasa zawk kan nei ang a, ram hrisel leh ram nuam zawk kan nih ngei a rinawm. Eng tin nge keini hian kan rilru hi kan phiah fai ve dawn em le?