CSS VE THUNG AW
Kan hriat ṭheuh angin sawrkar hnathawk indaih lohna avangin Mizoram sawrkar department hnuaiah CSS hman ṭangkai a ni ṭhin. Heng CSS-te hi an vaiin mi 14,000–15,000 vel an tling awm e. Mizoram sawrkar hnuaia CSS-te hi sawrkarin a enkawl ṭha tawk lo nia a lan avang leh hleih neia rorelna a awm ngei nia a lan avangin an lungawi lo va, All Mizoram CSS Employees Coordination Committee (AMCECC) chuan sawrkara an lungawi lohna tihlan nan April ni 15-17, 2025 khan pen down strike neiin an nuar ṭan.
DP&AR Minister-in an thil phûtte bawhzui a tiam avangin April ni 19, 2025 khan sawrkar nen inremna siam a, May ni 19-a representation an thehluh chu August thlaah ngaihvenin, an lehkha thehluh a bo thu an dawng a. An chhui zelnaah file engmah a kal lo tih an hmu chhuak leh zel a. Inremna an siam hnuah sawrkarin a ngaihtuah ve mai dawn emaw an tih laia a ngaithah chu mak an tih thu sawiin, September 3, 2025-a general body ṭhukhawm chuan nawrh huaihawt an rel ta a ni.
Tichuan, AMCECC hian Mizoram sawrkar aṭangin thu lawmawm a dawn loh avangin lungawi lohna lantir chhunzawm zel nan Sept. ni 9-11, 2025 thleng khan Mass Casual Leave an la leh ta a. An nawrh chhan zinga pakhat DP&AR Minister hnena representation ni 19.5.2025 an thehluh bo ta kha a ni. Thil mak tak chu, AMCECC-in May 19, 2025-a representation a thehluh thla 3 hnu pawha ngaihsak a ni lo leh file pawh kaltir miah lova lehkha an tibo lui nia lang ta kha a ni. Kha thil bo ta anga lang kha chu tihluih palh vang niin a lang tlat. A changtu Minister-te nen meuha inremsiam tawh si, thla 3 chhung pawha file kaltir miah lova tihbo luih nia lang khan Mizoram sawrkarin AMCECC a tham lohzia leh ngaih pawimawh lohzia a tilang chiang hle âwm e.
Tichuan, AMCECC chu Sept. 19, 2025 zing khan Home & DP&AR department changtu K Sapdanga nen inkawmna neiin an inberem lailawkna an nei a, 19.9.2025, tlai dar 4:30 PM aṭang khan AMCECC Gen Hqrs Extended Meeting chuan nawrh a titawp a. An duh anga Sawrkarin hma a la lo a nih chuan an kal zel dan tur an rel leh ang," tiin thu delhkilh a nei zui ta a ni.
Hei baka sawi zui ngai ta chu, Health Department hnuaia mi 31 dah ngheh takte kha a ni. April 12, 2005 khan National Rural Health Mission (NRHM) kha kalpui a ni a, May 1, 2013 khan National Urban Health Mission (NUHM) kha nemngheh (approved) a ni leh a. Kum 2013 vek khan National Health Mission (NHM) hi NRHM & NUHM khaikhawm nan kalpui a ni chho ta a ni.
Health Department hnuaia CSS-te hi NRHM & NUHM @ NHM hnuaia lak deuh vek an nih hmel a. Tuna Health Workers mi 31 dahngheh (regularised) takte erawh hi chu NRHM & NUHM @ NHM hnuaia lak ni lovin, letter no. 12026/2/2010-DHS/MPW(M) Dated Aizawl the 21st. Oct. 2014 anga mi 46 PE engagement order anga lak an ni. Engagement order para tawp ber dawttuah chuan, ”The appointment is purely co-terminous with the Scheme of Family Welfare & shall not bestow upon them the right to claim for regular appointment and they may be terminated from their service for unsatisfactory performance and misconduct even before expiry of contract period,” tia tarlan a ni.
Tichuan, heng PE atana lak mi 46 zinga 31-te hi Office Order No.A.32023/1/2024-PD/HFW Dated Aizawl, the 21st August, 2025 angin Government of Mizoram Regularization of Centrally Sponsored Scheme (CSS) Employees Scheme, 2024 hnuaiah DPC dt.15.07.2025 and with the approval of the Government vide No.A.12031/11/2024-HFW/606 Dt. 17.07.2025 tiin dah ngheh an ni ta a ni.
NHM hnuaia kum 20 deuhthaw thawk mekte an awm reng laia NHM scheme hnuaia CSS pawh ni ve lo, an aia junior leh PE atana lak mi 31-te hi an appointment order para tawp lama inziak nen khian a inmil thei lo hulhual a. Chuvangin, kan CM leh Health Minister-te hi hruai sual (misguided)-in an awm ta mai em ni? ‘Ram rorelnaah Pathian ram’ titu mipui sawrkar, kalphung thar sawrkar, OMB leh RBI aṭanga sum pûktu ni lova puktirtu zawk ni tura insawite hian an thil tih dik loh hi sût leh vat se, dah ngheh phu ngawih ngawih zawk, kil tin aṭanga teh pawha felfai leh tling zawk mi eng emaw zatte hi CSS Regularization Act, 2024 hnuaiah hian dah nghet zawk se, hleih neia rorelna (nepotism) hi paih bo vat se a lawmawm ngawt ang.
- Dr. C. Lalrampana