Khawiah nge i haw dawn?

Bar thla kan lo chuangkai leh reng tawh a, ruah lah chuan kian zai reng a la rel si lo. Kei lungmawl hian ka dawn ve mai mai ṭhin a, indona a thlen tam kum hian ruahtui hi a tam em ni ang aw tiin ka ngaihtuah ve ṭhin. Europe-ah leh middle east lamah indona tawp hlei thei lo a thleng reng a, mi sang tam tak mual an liam ta. Khawvel hi indona leh innghirnghonain a khat a, chak zawk leh neih belh tumin ram hausate an hmanhlel a. Mi sang tam tak tan ṭahna leh tuarna an thlen a, nunau tam tak rilṭamin an rúm a, eitur nei mumal lovin mi tam tak an vakvai a ni. Kan kumhlunna tur ram ni si lovah hian eitur, chenna, silhfen kan neih a ṭul a, ṭhenkhatin hàk sèn loh, ei sen loh leh awm sen lohna tam chenna an neih laiin, a ṭhente erawh eitur, silhfen, chenna tur nei lovin an vakvai bawk a.

Khawvel hi chu a va fèr lo em tih mai tur a ni; mahse, kan kumhlun tur ram ni mawlh hek lo. Kumhlun loh tur ram ni si hi kan damchhung hi chuan kan cheibawl a, ṭha taka kan humhalh chu a ngai lawi si. Israel hote phei khu chuan Messia an la nghak a, Messia a lo thlen hunah chuan engkim a rawn chinfelsak ang a, an hmelmate zawng zawng hnehsak a, Israel ram khu chatuana chhe thei lo tur a rawn dinthar turin an ngai a, chu hun chu tlumtea thlir takin nghakhlel takin an thlir mek a ni.

Krismas a lo thleng ang a, Aizawl pawn aṭanga rawn awmte chuan an khawlama haw nghakin leh krismas hman hman loh hlauin an phe leh suau suau dawn a ni. Keini hawna tur nei ve lem lo; Aizawla piang leh seiliante chuan a hmunah hian kan krismas chu kan hmangral ve leh mai dawn a. A chang chuan mahni khawlama masi hman tuma nghakhlel leh hlim taka han haw ka hmuh chang hian ka awt ve rum rum ṭhin. Mahse, Aizawl bak khua tih tur ka nei ve mang si lo va, lunghnur deuha ka inngaihtuah mual mual chang a tam mai. Mahse, eng nge ka khua ka seilenna a ni miau a, khaw' nge ka haw chuan ang? Chu chuan ka rilru a tihahdam leh ṭhin.

Khawvel hmun hrang hrangah indona a thlen deuh reng a, mi sing tam tak an ram chhuahsanin inhumhimna zawngin ram dangah an tlanchhia a. Europe ramah te, America ramahte an tlanchhia a. Keini India ram ngeiah pawh Bangladesh lam te, Burma lamte leh Pakistan thlengin raltlan an lo lut ṭhin a ni. Keini Mizorama awmte ngei pawh 1966 buai lai kha chuan Burma-a raltlana awm hlen ta mi tam tak an awm a ni. Mizoramah pawh raltlan an ran awm ang tih kan rin phak ngai loh, ram dang chungah chauha thleng tura kan ngaih kha kan ramah pawh raltlan sang tam tak kan nei mek a nih hi.

Israel fate ho khu an danglam em emna nia ka hriat chu – khawvel ram dangah chuan indona a lo thlenin an ram aṭangin ram dangah an tlanchhia a, ram dangin raltlan tam tak an lo mikhual ṭhin. Israelho erawh khu chu an letling hlauh thung. Indona a lo thlena an ram beiha a awmin ram dangah an tlanchhe ve hauh lo; ram dang aṭangin an ramah an rawn haw zawk tlat mai khu ni. An ram chhan tur khuan an ṭangrual em em mai a, hmeichhia leh mipa pawh sawi lovin an ram chhan tur chuan huaisen takin ke an penho khu a ni. Ram danga awmte pawh an ram chhan turin an rawn haw zawk a, an ram tan chuan thih an hlau lo va, tuar an huam em em mai a ni.

Mizoramah hian indonate leh harsatna hi lo thleng ve ta se, kan ṭangrual ang em tih hi ka ngaihtuah ṭhin. Ram dangah kan raltlan ang nge ni ang a, kan ram chhan nan hian engpawh tuar kan huam ang em? Kan hnamah leh kan ramah hian kan chiang meuh em aw tih ka ngaihtuah ve ṭhin a. Tute thlah emaw nia inhriatna hi mi ṭhenkhatin an nei tlat mai ṭhinte hi a mak ṭhin ngawt mai. MIZO nihnaah hian lungawi hle ila, kan ram kan hnam chawisang tur hian theihtawpin ṭangrualin bei zawk ila, tichuan Mizo hnam hi chawi sàn a lo ni deuh deuh dawn zawk a ni.

Tunah phei chuan kan ṭanrual lehzual hi a ṭul tak zet a, khawvel hmasawnnain kan ram pawh lo thleng ve zelin rel station hial kan lo nei ve ta. State dang aṭangin Mizorama lo lut duh mi tam tak an awm dawn a, kan ṭanrual hle loh chuan chimral kan hnaih mai ang tih a hlauhawm ta. Kan ramri hnaih maia awm Cachari kan tihte pawh khu chimralin an awm tawh a, Cachari hming chu la pu mah se, neitu nihna an nei tawh lo. Tripura ramte pawh khu Debbuma hnam awp ṭhin leh an ram ni ṭhin kha, tunah chuan Bengali ram a ni deuhthaw tawh.

Mizoram pawh hi Mizo hming hawha ram rawn neih te, dawr emaw, company rawn neihte an tum zel dawn. Tunah pawh hian hnam dang dawr Aizawl khawpuia a tam tawhziate hi han thlir chuan a lungawithlak vak loh. Kan nulate pawh hian kan state pawnlama mite hi chu pasalah hian neih loh hi tum se la a ṭha ber a, kan nulate hmang pawh hian min chim hle thei tlat. Pathian rawngbawla chanchin ṭha chu hnam tin hnena kan hrilh mek lai pawh hian kan hnam nihnaah erawh kan chian a, kan humhalh hle erawh a ṭul a ni. Khawtlang huap leh YMA ang pawh hian kan hnam nihnaa chian a, hnam dang pasal nei lo tura inzirna hi chu kan neih nasat a ṭul lehzual tawh a ni.

Ram changkang zawkte hi an hnam nihnaah hian an lo chiang hle mai a, Europe ramte pawh khu zau hle angin lang mah se, an hnamah erawh an chiang hle. Tunah pawh khuan Muslim an tam lutuk tawh a, chumi duh lo pawl chuan nasa takin kawngzawhin an bei a nih khu. America ram pawh ram dangin an chim nasa lutuk tawh a, Trump-a America hnam ṭan tlattu a rawn dingchhuak a, sawiselna tam tak karah America chawisang turin a bei a, hnam dang an lo tam tawh lutuk avangin an buai nuaih nuaih ta reng a ni. Trump-a khu nakinah chuan America hian a la ngaisang hnuhnawh viauin ka ring.

Ṭhalaite kan harh a ngai, kan hnam leh kan ram chawisanga dingchhuak tur hian hma i la ang u. Nepal ram pawh ṭhalai rual an han harh meuh chuan an ram sorkarna an nam thlu rup thei a ni. Eiruknate kan do ngam a, kan ram leh hnam dinchhuak tura ke pen a, tun aṭanga nasa lehzuala kan ṭan loh chuan kan la rum vawng vawng ang a, kan ramah hian vai ṭawng kan tihte hi ṭawng tualleng a la ni mai ang tih hi hlauhawm tak a ni. Zo fate hi khaw' nge kan hawn ve dawn? Kan ram zimte Pathianina min pekah ngei hian a ni dawn lo'm ni?

- Reuben Lalnunthara Hnamte