Written by
Dikteii Hnamte

Charlie Kirk hriatrengna huna a nupui thusawi

(A sei viau nain a ṭhain a ropui ka ti em a, a hrethiam leh chhiar thiam, a tam thei ang berin chhiar ve se ka duh bawk si a, thiam ang tawkin ka’n let veleh rawih a ni e… A peih peih chhiarah)

Khawvel hmun hrang hrang aṭanga Charlie-a chawimawi tura lo kal zawng zawngte Lalpa'n malsawm che u rawh se.

Helai hmun aṭanga hla lo teah hian kum 2 lek kal ta, America Fest 2023-ah khan, TP USA Rinna Inkhawmpuiah Charlie khan dawhsan aṭangin thu a sawi a. Charlie hi a tlachawpa thusawi chi, ziaka inbuatsaih lova thu sawi thiam tak a ni a. A mimal angin a thusawi tur hi eng lam hawi nge a nih dawn kha ka hre hauh lo. Khami nia a thusawi tur a thlan chu, ‘Pathian thu thua awm tura intukluhna,’ a ni. A Bible chang duh em em te zinga mi, Isaia 6:8 thu– “Kei heta hi ka awm e, min tir ta che,” tih chu a sawi a.

A thusawi zawhah chuan stage hnung lamah va hmuin ka va bia a. Hei hi ka theihnghilh thei tawh lo. “Charlie, khatiang thu kha i sawi leh dawn hunah chuan min hrilh tawh rawh aw, a chhan chu kha i chang thlan, ‘heta hi ka awm, min hmang rawh!,’ tihah khan thiltihtheihna nasa lutuk a awm a, Pathianin a rawn bawhzui ngei ngei dawn asin,“ ka ti a. Chu chiah chu Charlie a chungah khan a thleng ta a ni.

Ni sawmpakhat kaltaah khan ka pasal inpumpekna chu Lalpa'n pawmsakin a kianga cheng turin a ko haw ta a ni. Thil dang zawng zawng aia Charlie-a’n tih a duh chu, ‘ama thu ang ni lo, Lalpa thu ang zela tih’ hi a ni. He ni sawmpakhat chhung hian, rilru natna nasa tak karah hun dang zawng zawng aiin hahdamna ka chang a ni.

Lal ṭawngṭainaah chuan, “I duhzawng tih ni rawh se,” tih a awm a. Pathian hmangaihna chu ka pasal thah a nih niah ngei khan puanchhuahin a awm ta a ni.

September ni 10 chawhnu lamah khan Utah damdawiinah englai maha ka la suangtuah ngai loh thil ka tih a ngai a. Ka pasal an thah tak ruang chu chiang taka thlirin a thihpui, a hliam chu ka en a. Ka awm dan tura in rin ang zawng zawng khan ka awm! Mak, rapthlak ti leh thinlung kehsawm; khatianga nasa khan a awm thei ang tih pawh ka hriat ngai loh angin.

Mahse thil dang a la awm. Thihna karah pawh ka mipa hmangaih tak kha ka zuk hmu a. Ka la hrilh ngai miah loh, a beka a sam ṭuak pakhat pawh ka hmu! Tunah chuan a hre tawh ang! “Ka hrilh lo che kha ka tihpalh aw duat, ka hrilh duh lo tlat che a nih kha”.

Tin, hei pawh hi ka hmu a, a hmui ka en khan, nui seih hmel ka hmu a ni. Hei hian thil pawimawh lutuk min hrilh asin. Pathian khawngaihna ropui lutuk, he hun rapthlak taka lo lang chu, Charlie khan na a tuar lo tih hriattirin ka awm a ni. Daktawr te thleng pawhin min hrilh chu, “A rang lutuk a, damdawiin inzaina khuma a mut laia kah pawh ni se la kan chhan hman lo vang,” tih hi a ni! Nat leh hrehawm leh hlauhna reng a awm hman lo a nih chu.

Charlie khan a nuam tih ber, Chanchin Ṭha leh Thutak chanchin mi tam tak hmaah theihtawp chhuahin a sawi a, mit khap kar lovah Paradis-ah, a Tlantu a hmu ta a nih chu! Vanram ropuina leh mawina zawng zawng hmuhtirin a awm ta.

Pathian hmangaihna ka hnenah puanchhuahin a awm zel a. A tuk maiah khan Airforce 2 ṭumhmunah Usha Vance, (US Vice President nupui) mi hlu em em nen kan intawng a. A kut chelhin engtin nge ka awm dawn ka hriat loh tak zet thu ka hrilh a. Thil min hrilh a, “Ih maw, thlawhnaah i chuang a, a ṭum hma minute 15 chauh a awm tawh chungin thil a buai nuaih a, naupangin thu an awih si lo, an toys an vawm darh a, an ṭe chel chul mai bawk si! I rilruah chuan thlawhna chu ṭum vat vat se i ti hle mai a, “Minute 15 chauh in ṭumnan a la awm a, he minute 15 hi i tuar chhuak dawn a, a hnu minute 15 dang pawh…”

Usha, khatih hun lai khan i hre lo maithei, mahse kha thu kha ka mamawh tak a ni asin. Mahse, a pawimawh ber zawk chu Pathian hmangaihna leh khawngaihna, tun ni sawm chhunga ka hnena puan chhuaha awm hi a ni.

Charlie-a rawng taka thah a nih hnu hian, tharum thawhna thleng kan hmu lo. Inrawkna emaw, helna lam rawngkai engmah a awm lo. Kan hmuh zawk chu, ka pasalin he ram tana a ṭawngṭai fona, harh tharna hi a ni!

Kar kaltaah khan kum sawm chhunga a vawikhatna atana Bible keu te, naupang an nih laia an ṭawngṭai bak ṭawngṭai leh tawh lo ṭawngṭai te, an piana hnu lama Biak Ina a vawikhatna atana ṭawngṭai te kan hmu a ni.

Charlie hian thil chhinchhiah a peih em em a, eng hun emaw, tu thusawi emaw, amah nghawngtu reng reng hi a chhinchhiah ṭhin. Chutiang a chhinchhiah zinga pakhat chu hei hi a ni. Thutlukna i siam apiangin i thlarauvah chhinchhiah a ni a.

Thlarau thianghlim duhdana nung tura thutlukna siam hote kha, khawi hmuna mi pawh ni ula, ka lo lawm che uin lawmthu ka hrilh che u a ni. Engtik niah emaw chuan in thlirkir leh ang a, in nuna thutlukna pawimawh ber a nihzia in hrechhuak dawn a ni. A chhan chu, a ni miau si a.

Ringtu ni tawh zawng zawngte u, in hna chu heng mite tana Berampu nih hi a ni. Ngai zam suh u aw, an chi leh an rinna kha tui pe zel ula, vengin an ṭhan zelna turin pui ang che u.

Charlie hian, ni tin office a kal pah hian a phone nambar neihte a en kual a, hei hian mi tam tak a nghawng che u tih ka hria, a enkual a, Bible chang, chumi ni atan chuan a thawn ṭhin.

Rinna hi tihṭhan (habit) a ni tih a hrechiang hle. I nunpui nasat poh leh a ṭhang dawn a ni. Mahse hei pawh hi hria ang che aw, Chi chu tuh ṭan chiah a ni a, hmelma pa chuan hetiang hunah tak hian a thlem dawn che a ni. Lalpa chu i tan a awm reng ang. Mahse i thlarau chu Krista zui kawnga kal tura i chhinchhiah nawn awn awn a ngai a nia. Ṭawngṭai nawn rawh. Bible chhiar nawn rawh. Pathianni lo awm turah hian inkhawm la, a Pathianni lehah pawh. Thlemna leh khawvel lam buaina aṭangin inthiarfihlim ang che. Krista zuitu nih hi a awlsam lo. Awlsam tur a ni lo réng a.

Isua chuan,”Tu pawhin mi zui a duh chuan, mahni hrehawm pawisa lovin ni tin a kraws puin mi zui rawh se,” a ti a. Tihduhdah a tawk dawn tih a sawi a, tihduhdah kan tawk dawn tih a sawi bawk. Charlie khan hei hi a hria a, a kraws chu hlim em emin a hun tawp thlengin a pu ta a ni.

In vaiin hei hi hria ula ka duh. Charlie hi a thi hma lutuk a ni. Mahse thi tur hian a inpeih hle thung. Engmah nakina tihah a khek lo va, a tana harsa emaw, natna tur emaw engmah a tihtur ṭhulhtir thei a awm lo. Inchhirna pakhat mah nei lovin he khawvel hi a chhuahsan a, ni tin a tih theih zawng zawng a ti ṭhin. Mahse hei hi hria ula ka duh, Charlie hian hna thawh zawh loh a kalsan a, a chanpual erawh a hlen si!

Ka ngai dawn a ni… Ka va ngai dawn tehlul em! A chhan chu maw, kan inneihna leh kan chhungkua kha a mawi asin… A la mawi reng a. Charlie-a tum lian ber chu, American chhungkua tuaithar leh hi a ni. Ṭhalai rual zinga thu a sawi apianga a sawi ṭhin chu, “Pathianin inneihna a siam chhan leh chumi ang taka an khawsak chuan an nun a tihausa dawn a, keimahni ang chiah hian,” tih hi a ni.

Mi tu emawin heti hian zawhna min zawt a, “Charlie hi zinchhuak reng reng hian a buai si a, engtin nge in inneihna hi in tihngheh em em?” Kan thuruk chu maw; Love Letter! Inrinni tinin Charlie khan lehkha min thawn ṭhin a, vawikhat mah a theihnghilh lo. Chu’ng lehkhaah chuan chumi kara a hun tawn pawimawh zualte a ziak a, keimah leh kan fate avanga a lawmzia nen. A tawp kharna atana zawhna mawi ber mai min zawh ngei ngei thin chu, “I tana pasal ṭha zawk ka nih theih nana ka tih ngai min hrilh rawh aw…” tih hi a ni!

Pasal, Ringtu ṭha tana Pathianin mawhphurhna a pek hi Charlie khan a hrechiang em em a, a rawngbawl nana hmahruaitu a ni!

Khawvel hmun hrang hrang aṭanga min lo thlirtu paho khan, Charlie-a chona hi pawmin mipa nihna dik tak hi pawm teh u! In chhungkaw tan chak tak leh huai takin awm ula, in nupuite hmangaihin kaihruai ula, in fate hmangaihin venghim ang che u. In chhungkaw tan thlarau lama Lu ber ni rawh u. Mahse, in nupuite tana zuitlak hruaitu ni hram ang che u. I nupui kha i chhiahhlawh a ni lo va, i hnathawk a ni lo va, i bawih pawh a ni hek lo. Nangmah puitu che a ni a, inel in ni lo va, tisa hmun khat, Pathian ropuina atana thawk dun tur in ni.

Charlie khan a thuruk min hrilh ṭhin a, a engkim vawng himtu ka ni. Thurawn petu a mi rin ber leh a ṭhian ṭha ber ka ni. Ka hmangaihna hi a thuk em em a, ka engkim ka hrilh ṭhin. Min hmangaihna khan nupui ṭha zawk ni tura min chher miau avangin a hmalak theihna turin ka pui thei a ni. Ni tin min chawimawi ṭhin a. Charlie mamawh leh duh ang zawng taka nupui ṭha ka nih theih nan hian ka ṭawngṭai ṭhin a ni!

Hmeichhiate tan pawh chona ka nei ve a nia…

Zahawm takin awm rawh u! Kan chakna chu Lalpa'n kan hmaa tihtur pual a dahah hian a awm a ni. Vengtu kan ni a, fuih phurtu kan ni. Vawng ṭhatu pawh kan ni bawk. I thinlung kha veng tlat rawh, a chhan chu i thiltih zawng zawng lo chhuahna a ni si a. Nu i nih chuan chu chu i rawngbawlnaa pawimawh ber a ni tih lo hria ang che aw.

Charlie kha a zin nasa em em a, a remchanna apiangah kan zui ṭhin. Kan in chu Charlie atan a lo hawna hmun nuam taka siam hi ka tum tlat a, khawvel ngaihtuahna hahthlak tak aṭanga a bihrukna leh a hahchawlhna hmun a ni. A awm tlem lutuk vang emaw, a lo haw tlai lutuk vang emaw a, inthiam lohna a neih phah theihna turin ka siam ngai lo.

Ka hrilh fo ṭhin chu, “Hetah awmhmun i nei a, i tan a awm reng ang," tih hi a ni. A teichhuah chang pawha a hman veleha lo hawn a nghahhlelh em emna hmunah ka siam réng a ni.

Kan inkarah dik zawk nih kan tum ngai lo va, tum thuhmun neiin kan thawk dun ṭhin. Pathianin tihtur a pek leh Charlie-a inkara awm ka tum ngai lo va, ani pawhin a theihtawpin min pui ṭhin tih ka hria.

Charlie nena kan inneihna kha ka nuna thil thleng duhawm ber a ni a, ani tan pawh chutiang tho! Mi zawng zawngin hetiang hlimna an chan ve hi a duhsak ṭhin.

Chu chu a ni Pathianin innneihna a buatsaih mawi em em mai chu. Tawp chin awm lek lovin ka sawi thei ang. Ni e, hun lo kal turah ka la sawi zel ang.

Mahse thil dang zawng zawng aia Charlie-a tum ber chu, nupui pasal la nei lote tan a ni. A pawl din hming hi a phuah fuh hle. America ram leh a bik takin ṭhalaite nunah thil dik lo a awm tih a hria a, kawng thar kawhhmuh a ngai tih a hria. Khawthlang lama mipa naupang leh ṭhalai kal ngaihna hre lo, tum nei lo leh rinna pawh nei lo, dam chhan pawh nei tawh lova inhriate leh an nun thil holam mai maia khawhral a, ngeina, thinrimna leh khaknaa khat ho hnena thlen phak hi Charlie khan a duh ngawih ngawih thin. USA Lêtna hmun (Turning Point USA) ah hian lo hawng tura puih a duh hle. Campus-a a kal te hian, kawng ṭha zawk leh nun nuam zawk, thlan mai theih chu kawh hmuh a tum ṭhin.

Ka pasal Charlie kha… Rawlthar chhanchhuah a duh a ni, amah thattu rawlthar ang kha! Kha rawlthar kha, Aw… kha rawlthar kha!

Krawsah khan min Chhandamtu khan, “Ka pa, anni hi ngaidam rawh, an thiltih sual hi an hre lo a ni,” a ti a. Kha pa kha, kha rawlthar kha! KA NGAIDAM E. Ka ngaihdam chhan chu, Krista tihdan a nih vang te, Charlie-a pawhin a tih duhdan tur a nih vang a ni. Huatna chhanna hi huatna a ni lo. Chanchin ṭha aṭanga chhanna kan hriat chu hmangaihna a ni a, hmangaihna a ni reng fo.

Kan hmelmate leh min tiduhdahtute hmangaihna chu.

Khawvel hian Lêtna Hmun (Turning Point USA) hi a mamawh a. Ṭhalai sual leh hrehawmna kawng aṭanga kawng dang kawh hmuhtu pawl a mamawh a ni. Lei hremhmun leh lei piahlam hremhmun aṭanga mi hruai let tur eng emaw a mamawh bawk. Ṭhalaite thutak leh mawina kawng kawhhmuh an ngai. Tichuan, vawiinah hian ka tiam a che u, kan hnathawh hi kawng tinrengin a ṭhang chho dawn!

Turning Point USA tana CEO thar ka ni tur hi ropui ka ti em em a, ka kalpah mai mai lo vang. Charlie nen khan tum thuhmunin min tipumkhat a, a tuina kha ka tuina a ni. Tunah chuan a tum ram chu ka tum ram a lo ni ta. Charlie hmathlir leh thawhrimna behchhana Turning Point USA in a lo din chhoh chu amah hriatrengna avanga chakna nen a let sawmin kan ṭhantir ang. Kan inzarpharh zau zel ang a, peng thar kan din zel ang. USA Rinna chuan pastor sang tel leh kohhran tam tak a neih belh ang a, Campus-a rawngbawl chhunzawmin inbiangbiakna leh thusawi honate kan nei zel ang.

Kan Constitution siam ṭhatna hmasa ber kha mihring khawih nasa ber siamṭhatna a ni a. Mihring hi ṭawng tur leh rinna nei tura duan kan ni reng a, he siamṭhatna hmasa ber hian chu kan chanvo chu min humhimsak a ni.

Engtikah mah, Tualthattu tu mah hian he kan chanvo humhim tura kan dinchhuah hi an titawp dawn lo. A chhan chu inbiakna te, sawihona te kan tih loh hunah, inkawmho tura kan theihna kan hloh huna thil thleng tur chu; Tharum thawhna!

Helai hmuna ka din a, ka pasal thlalak nalh em em ka hmaa intar ka hmuh hian, kum 13 kaltaa ka pasal kha ka ngaihtuah a, kan la intawn hma a ni. Kum 18 mi, High School pawh la zo fel lo, dollar khat pawh nei lo leh hmelhriat pakhat pawh nei lo kha, RNC hall ah a tlan kual a. A hmutute chuan eng nge a tih a hre lo an tia, mahse a hria. Eng nge a tih a hria a, eng chiah nge a tih a hria. Khawvel a tidanglam dawn. A tidanglam ta réng a ni.

Charlie-a nun kha he ram tana inherna hmun a ni a, thilmak thlentu a ni. A nuna thilmak hi i tan inherna hmun lo ni ve rawh se.

Ṭawngṭai thlang la, huaisen thlang rawh. Mawi thlang la, harhvan thlang rawh. Chhungkua thlang la, rinnaa nun thlang rawh. A pawimawh berah chuan Krista thlang rawh.

Charlie Bawihte, ka hmangaih che. I tana chhuantlakin ka awm dawn e.

In zavaiin Lalpan malsawm che u rawh se.

Lalpan America malsawm rawh se!

Lettu: Dikteii Hnamte