WORLD DAY FOR THE PREVENTION OF CHILD ABUSE
- T. Vanlalhriatpuii,
P.O. (NIC)
District Child Protection Unit Lunglei
‘Pathian laka kan ro hlu naupangte hi i thil neih hlu ber i hun pe la, chu chuan an hmalam hun a hril tih hriain an tan malsawmna ni ang che’
Kum 2000 khan tlawmngai pawl pakhat Women’s World Summit Foundation (WWSF) chuan November 19 hi World Day For The Prevention of Child Abuse ni atan a ruat a. WWSF hmalakna hi khawvel ram hrang hranga tlawmngai pawl (NGO) ten zawm ve in khawvel pumah hman a lo ni ta a ni.
Naupang khawihchhiatna avanga harsatna tawk tam tak an awm a. Kan ramah pawh naupang khawichhiatna a bikin mipat hmeichhiatna lam hawi hriat tur a tam hle. Tunah chuan kan inchhung leh kawtthler maiah pawh naupangte nun khawih chhiata a lo awm tak fo avangin hemi venna ni leh zirtirna inpekna ni atan November 19 hi hman a lo ni ta a ni.
Khawvelah hian kum tinin naupang maktaduai khat aia tam, mipat hmeichhiatna hmanga sumdawnna lama hnuh luh ṭhin anga chhut a ni. Naupang khawih chhiat an nih thu hi nitin deuh thaw hriat tur a awm ta. Tunah chuan naupang khawihchhiatna hian tumah a zah zo ta lo.
Khawpui, thingtlang, hau-sa, rethei, chhung leh khat, zirna in pawh thliar lovin he suahsualna hian naupang pawisawi lo nun a run chhe mek a ni. Naupang khawihchhiatna, a bik takin mipat hmeichhiatna hmanga khawihchhiatna hi tu chungah pawh, khawi hmunah pawh leh engtik hun pawha thleng thei reng a nih avangin kan zavaia kan fimkhur a pawimawh hle.
Naupang kan venhim a kan ṭanpui theih nan heng a hnuaia mite hi an pawimawh hle.
Naupang hriat chian: Kan fate hriat chian hi a enkawltu nu leh pate mawhphurhna a ni. Naupang ngaihsak hman lo khawpa thil dang buaipui hi kan bansan a pawimawh. Kan faten tunge an kawm
ṭhin? Enge an tih a, khawnge an infiam? tunge an hlauh a, an ngainat? tih te leh eng tin nge ṭhiante nen an infiam ṭhin tih thlenga kan hriat a ṭha. Kan hlat a naupang awmtir loh hi a him ber.
Zirtirna ṭha pek: Naupang venhim an nih theih nan zirtirna ṭha pek tur a ni. An taksa vawn him dan, khawih an phal loh tur chinte leh mi hmuh phal loh tur chin te thiam taka hrilh fo tur a ni. Mahni inven dan leh an duh loh zawnga miten an fiam a nih chuan rang taka ṭanpuitu zawng (au vak emaw rak vak) vat tura zirtir a pawimawh hle. Hmel hriat loh leh mikhual zinga khawsak dan naupangten zirtir an mamawh hle bawk.
Zep nei lo tura enkawl: Naupang tam tak khawih chhiat tawhten ṭanpuina an mamawh ang an dawn loh fo chhan pakhat chu naupangten an thil tawn an sawi chhuah ngam loh vang a ni. Kan faten an chunga thleng eng pawh mi hrilh hreh lo tura kan awm a pawimawh. Tin, an thu sawi ngaihsak lo a, a ho em mai ti mai lovin ngun takin kan ngaithlak sak ṭhin tur a ni. An zahawmna tih bawrhbang zawnga thil thleng a awm a nih chuan a rang thei ang bera
ṭanpuiin hma kan la vat tur a ni.
Ngaihdam aiah dan rorelna: Kan rama suahsualna ti tamtu pakhat chu ṭhenawm khawveng hmaizahna leh piangthar lo nih hlauhna avanga dan bawhchhia kan ngaidam leh mai ṭhin hi a ni. Naupang khawih chhia an awmin kan zep tur a ni lo.
Mimal, chhungkua, khaw-tlang leh pawl mualpho hlauhna avanga in ngaihdamna a awm theih nan palai hna lo thawh phet tum lovin, thil sual titute dan anga hrem an nih theih nan theihtawpin hma kan la zawk tur a ni.
Thubuai thehluttu leh thuhretu: Thubuai thehluttu leh thuhretu a ṭan kan hreh
ṭhin avangin naupang tam takin an zahawmna an hloh fo a, an dikna chanvo an hmu lo
ṭhin a ni. Naupang ṭanpui ngai kan hmuh a, kan hriat chuan thubuai thehluttuah kan ṭang hreh tur a ni lo. Thuhretu a ṭan te hi mi ṭhenkhat chuan an hlau ṭhin. Naupang venhim an nih theih nan leh an dikna chanvo an hmuh theih nan thuhretu a ṭan hi kan intihhmuh a, ngaihsan nachang kan hriat a hun takzet a ni.
Naupang khawih, a bikin mipat hmeichhiatna lam hawi hriat tur a tam ta hle. Naupang ṭanpui ngai ṭanpui a, an dikna chanvo pek hi mitin mawhphurhna a ni. Naupang ṭanpui ngai i hriat chuan a hnuaia phone no leh address-ah hian engtik lai pawha biak pawh leh hriattir theih a ni.
District Child Protection Unit, Lunglei Phone no- 9856157380/ 03722324437
Naupang ngaihsak hman lo khawpa thil dang buaipui hi kan bansan a pawimawh. Kan faten tunge an kawm
ṭhin? Enge an tih a, khawnge an infiam? tunge an hlauh a, an ngainat? tih te leh eng tin nge ṭhiante nen an infiam ṭhin tih thlenga kan hriat a ṭha