FIMKHUR TUR AN TI LEH TAWH!
Thiamna sang zelin hma-sawnna leh thil ṭangkai min pe zel a, engkim hi a awlsam deuh deuh dawn. Chumi lehlam chiahah chuan hlauhawm a tel zel thung a, computer leh smartphone hman sual avanga dan bawhchhiatna leh mualphona pawh a tam ta. Hei tunah pawh kan Police lam hotuten a hming pawh kan la hriat mang loh, Whatscan laka fimkhurna thu an aupui leh ta a, WhatsApp chauh emaw awm kan tih laiin a scan lam an sawi leh ta. Hei hi Android application thar a ni awm a, a ṭangkai tluk zetin kan mualphopui theih tur thil a ni lehpek.
An sawi dan chuan hei hi mi dang WhatsApp account, phone dang aṭanga va hmuh theihna leh khawihsak theihna a ni a, WhatsApp khawih lohna phone aṭang pawhin WhatsApp message te a chhiarin a thawn theih tihna a ni àwm e. Computer-ah hian internet hmangin kan phone WhatsApp hi a hman theih tih kan hre hlawm ang a, hetiang chiah hian Whatscan hi computer nena inmiltir a nih (Quick Response code - thil lem kil li nei, ráng rik rek scan a nih) chuan computer-ah khan a nung ve dawn a ni. Chumi awmzia chu i phone-a mi kha i computer-ah a hmuh theih ta tihna a ni a, WhatsApp hi phone-a khawih a ninawm deuh avangin mi tam takin computer-ah an hman tawh hi.
He application hi kan WhatsApp message te, kan thlalak leh video (kan phone-a awm) te mi dangin an rawn hmuha an chhiar rûk theihna niin an sawi a, kan hriat loh hlana kan QR code an scan vaih chuan kan phone-a WhatsApp thu awmte an lo chhiar thei ang a, kan thlalakte an en vek thei dawn a ni. Min lo zawm rute chuan kan tih ang taka langin kan hmingin an duh duh an lo thawn thei bawk ang. Pastor urhsun ber mai, 'romei' tih dék déka meng pual nghal mai chi pawhin zahmawh ngialngan deuh deuh a thawn chhuak (angin a lang) mai dawn tihna a nih àwm chu! Kan ngaih aiin kan mualphopui mai thei. Mi an sual duh phei chuan a hnawksak khawp ang. Le le le le!
Hemi laka inven kan duh chuan phone-ah screen lock password/ pin/ pattern/ fingerprint lock emaw dah tur niin an sawi a, phone kan lock loh pawhin apps lock hmangin WhatsApp chu lock tur a ni. Kan phone chu mi dang kan khawihtir pawhin fimkhur lehzual a ngai tawh ang. WhatsApp settings-a luhin WhatsApp web tih option han click khan kan phone ni lo, hmun dang aṭanga WhatsApp account luhna a awm chuan a lo lang ang a (Whatscan
aṭanga lo lut emaw, computer
aṭanga lo lût emaw pawh a lang vek ang). A hnuaiah "logout from all computers" tih kha click zel tur a ni. Keimahni ngei pawh computer aṭangin kan lut thei a, kan hman loh hunah chuan logout zel a him ber a, a khát tawkin WhatsApp aṭangin WhatsApp web hi check fo a
ṭha tih Police CID (Crime) Cyber Crime Cell hotuten an sawi. Intihmualpho nan chauh ni lo, kan thil pawimawh rûk chhuah nan pawh a hman theih dawn avangin fimkhur hle a ngai dawn a, tu huat thu suhah, kan ninhleiin kan mawlmang fe thei mai si a, 'ti ve chhin te'ng' ti mai maia mualpho nek kan la awm ang tih a hlauhawm viau asin.
- RK Lianzuala