DOCTORS

Kum 30 ka nih vel thleng khan, 'Doctor leh damdawi tih vel hi eng atan mah ka ti lo, ka mamawh lo' te kha ka'n ti ve pang pang ṭhin a. Ka zu in nasa lutuk leh mei ka zu nasa lutuk ka'n TB chiah mai chu le, doctor leh damdawi lam chu ka lo mamawh tehmeuh mai le! Dr. Pu Tlangkunga'n, " Enteh, i chuap ṭhalai tlemzia hi," a'n ti mai chu, mihring taksa hi chhe thei, na thei, damlo thei leh thi thei a lo nihzia chu ka chiang ve ta em em a ni. Ruih pâwr lai leh nâ hriat loh laia (nachhawkna zu in laia) kan lo intih pa vel chhung khan mahni thlan khur ko tlangah tla lut lek lekin kan lo ding reng tawh chu niin.

Pu Tlangkunga kha ka ngai ṭhin khawp mai, doctor ka pan hmasak ber a ni a, Mizo zinga doctor thiam kan neih hmasak pawl a ni. Keimah mi enkawl hma khan mihring engzat tak lo enkawl tawh ang maw. Mahse, keimah chauh kha damlo a la enkawl chhun ni awm tak khan, duat tak leh tih tak zetna nen uluk tak leh zaidam takin, hmangaihna tak tak nen nêlawm tak khan min enkawl a. Ka va ngai ṭhin tak em. Damdawi mai piah lamah, amah kha ka dampui ni berin ka hre ṭhin. Mual min liamsan ta mai hi a pawi ngawt mai.

Pu Tlangkunga vang khan doctor pan hi ka zawngchhang phah a ni. Tun hmaa ka zu rui pâwrin doctor ka mamawh lo, lo ti pang pang ṭhin khan eng emaw hlekah ka taksa awm dan hi ka ngaichâng vung vung a, doctor ka pan leh ngawt ṭhin. Keima rualpuiah chuan doctor leh damdawi lam pan nasa pawl tak ka ni tawh hial ang.

Tunlai doctor-ho zinga Pu Tlangkunga ang ka tih ber leh ka tehkhin fo chu, Mizopa em em mai Pu Zothantluanga, Aizawl Civil Hospital-a Medicine Head of Department hi a ni. Tu pawh hi a ṭhian kawm ngeih ber ang hian min en thei vek mai. A Mizo pa si, a nêlawm si, a bulah inthlahrunna tur a awm miah lo, a inhawng em em zel a ni. A dawt lehah chuan Medicine-a mi tho Dr. Lalmuankimi (Dr. Mki) hi a ni. Ani pawh hi vawi khat ka râwnna aṭangin kum tam tak inkawm tawh ang maiin kan innel nghal em em mai a. Engkimah hian mihring rilru chu pawn lamah hian a lo lang chhuak ṭhin si a. Doctor dang fel leh ṭha tak tak pawh an awm ṭeuh ang. Ka belhchian loh vang leh heng, an hming ka sawite hi ka belchian deuh vang pawh a ni thei bawk. Chutih rualin, doctor ṭhenkhat leh, doctor chiah lo pawh ka thin tiur fe fe chu ka tawng ve fo tho bawk.

Doctor ho zingah hian Pathianin doctor ni tur rênga a duan leh pianpui hrim hrim ni awm tak an awm laiin, doctor nih inhmeh miah lo, doctor tur ni miah lo, eng eizawnna dang emaw thawk zawk awm tak, sumdawng phakar deuh tur ni awm te, zirtirtu sual deuh ni awm te, engineer zu heh deuh tur ni awm tak takte an lo awm ve tho bawk a. Chu'ng mite chu mipuiin kan hai lo. Loh theih loh avangin kan pan lo thei lo ṭhin a ni.

Hei hi ka sawi leh ang–mihring zawng zawng hi kan kâ leh mit leh beng hmanga kan indawr hma hian, kan chhunglam thlarau hi an lo inhmu hmasain an lo indawr daih tawh ṭhin, tih hi ka philosophy a ni e. Chuvangin, kan chhungril lam rilru hi kan hmel leh ṭawngkam leh kan thil tih leh kan chetvel danah hian fiah takin a lang vek a. Chu chu mite’n an lo chhiar thiam vek ṭhin bawk a ni, tih hi i theihnghilh lo ang u.

Doctor-te ka ngaihsan em emna chu–mi tu pawh angkhat veka an en thei hi a ni. Michhe bakberh ber te, hmelchhe lutuk leh piangsualte leh, vun rawng hrang hrang chi tin hnam tinte hi an vawi khat damlo enna ang maiin an uluk em em zel thei te hi an va ropui em! Nin leh chauh pawh nei lo hian ni tin, nileng leng hian damlo tan ṭhahnem an ngai em em thei zel mai hi a va mak em! Chutiang bawkin, milian leh challang, mi hausa leh mi larte pawh an nihna anga en hauh lovin, an natna zâwnah chiah mi dang ang thoin pangngai takin an en mai a, an danglam chhetê lo. Milian leh mi pawimawh leh mi lar an en lai ka hmu fo tawh, an danglam ngai lo. Doctor-te ka ngaisang a che u.

A tawp berah chuan, sawrkar ka ngen duh chu hei hi a ni. Mipui leh department pawhin doctor ṭha lo leh biak nuam lo an tihte hi hremna angrengin thingtlangah sawn ngawt ṭhin suh u. Thingtlangah chuan an inluling sauh ang a, thingtlang unaute an khawngaihthlak lutuk ang. Aizawlah chuan sawisel ngam leh ziak ngam leh hau ngam an awm deuh zawk. Tin, tlanchhiatna tur doctor dang an tam deuh bawk a, thil danga hrem dan a ngaihtuah theih tho ang.

A theih hram chuan thingtlang lamah hian doctor fel leh ṭhate hi awm zawk ṭhin se, kan ziaawm tlang zawk ngei ang; mahse, Aizawl pawh hian doctor ṭha chu kan ui ve tho si a nih hi.

- K. Hmingthankaia