Harh r’u, Zofate harh r’u

Prime Minister Narendra Modi chuan September 13, 2025 khan Bairabi leh Sairang rel kawng thar a rawn hawng a nih kha. Kan ram tan chuan thil lawmawm tak a ni awm e. Kan ram hi, ram dang tan chuan kilkhawr tak a ni a, tunah chuan ram dang tan pawh awlsam zawka tlawhpawh theih kan ni ve ta a ni.

Mizoramah Sairang thlengin rel a lo lut dawn tih kan hriat rualin, mi ṭhenkhatte chuan Mizote chimrala kan awmna kawng inhawng ta niin an ngai a. Hei hi thil ni thei a ni rêng a, Mizote hi hnam tlemte kan ni a, chimral theih mai kan ni rêng a ni. Hetih lai hian, khawvel hmasawnna chuan Mizoram hi min hrût tel lo thei si lo. Chuvangin, kan ramah hian rel kawng hi chhim leh hmar, chhak leh tlang zawngin thlur seng sung mah se la, chimrala kan awm mai lohna tur kan ngaihtuah a ngai reng a ni.

Tuna Mizote kan khawsak phung han thlir hi chuan chimral chu kan awl ngawt ang le. A chhan chu, kan Pathian thupek, chi tam tak thlah a, leilung luah khat tura tih kan ni a (Gen 1:28); chu chu bawhchhiain, Mizo Kristiante hian fa neih tlem kan inzirtir a, tunah chuan kan hnam hian pun lam pan loin, tlem lam kan pan zawk tih a lang reng mai. Kum khat chhungin nau piang aiin mitthi an tam zawk zel a nih hi, mitthi zingah pawh mipa an tam zawk zel bawk si a.

Zêp nâk emaw, Mizote hi chimral mai hlauhawm dinhmunah kan ding tak meuh a ni e. Fa nei tam peih kan awm tawh si lo a, mahni enkawl zawh tawk chauh neih kan inzirtir a. Fa kan neih tlem avangin kan fate kan duat sual leh si a, kan fate chuan nawmchenna zawngin zu leh ruihhlo bâwihah an tâng a, an thi ta zawih zawih mai a nih hi. Hei hi Pathian thupek kan bawhchhiat vanga Pathianin Mizote min hremnaah kan ngaih a ngai a ni. Chuvangin, chimrala kan awm loh nan Zo fate hi fa nei tam turin i harh mawlh teh ang u.

Kan Pathian thu chuan, "Sum tam tak aiin hmingṭhat hi thlan zawk tur a ni," (Thuf 22:1) tiha min hrilh chu zâwm loin, Mizo zingah kuttling lova sum lak luh hreh lo kan tam em em a, dik lo taka sum neite pawh kan awt em em zel mai a ni. Kristian inti siin sum hmuhna tur a nih phawt chuan dâwt sawi kan pawisa lo. Sawrkarin in sak ṭanpuina a pek ṭhinte pawh, in sakna tur ram nei miah lote pawhin lak tumin kan bei char char duh a, mi in sak lai thla lain, kan in sak lai angin kan sawi duh zel mai. Vawk vulh miah lote pawhin mi vawk in thla lain vawk vulh ṭanpuina ka dawng duh a nih hi.

Khawvelah hian hnam rinawm leh taimate hi chimral an har hle a, hnam rinawm lo leh taima lote erawh chu awlsam taka chimral an ni mai ṭhin a ni. Hemi kawngah hian Mizote hi hnam rinawm lo leh thatchia kan ni em, tih hi inzawt teh ang u. Tuna kan lan danah hi chuan Mizote hi sum ngainatna bâwihah kan tlu lut thuk tawh hle a, hei hian hnam thatchhia leh rinawm lo min nihtir zo tawh kan ti thei awm e. Chuti a nih chuan chimral kan awl hle dawn a ni. Chuvangin, hawh teh u, chimral kan nih loh nan hnam rinawm leh taima ni turin i harh ang u.

Chimral kan nih awlsamna tur nia ka ngaih pakhat leh chu, kan hnam kan inpumkhat lo hi a ni. Mizoram pawna cheng kan unau te, kan chipui leh hnampuite hian keini Mizorama chengte angin inpumkhat an harsat hle mai a. A chi bil te tein an inla hrang a, mahni chi bil ṭawng an hmang ṭheuh bawk si a. Keini Mizorama chengte’n inpumkhat nan tia Mizo ṭawng tia kan hman hi Lusei ṭawng min tihsak tlat a; Mizo ṭawng hman hi an hrehin mi hnam ṭawng hmangah an inngai tlat si a, anmahni chi bil ṭawng ṭheuh tihlar tumin an bei char char ṭhin. An mahniho zingah pawh, a tu hnam mahin mi dang chi bil ṭawng chu an inhmanpui duh bik si lo a, mahni chi bil ṭawng ṭheuhin an ṭawng a, an inpumkhat theih loh phah a ni.

Ṭawng hi hnam inpumkhat nana hmanraw ṭha ber a ni. Ṭawng inang lo na nâ n â chu an inpumkhat theih loh. Chuvangin, Mizoram chhehvela awm kan unaute avangin hnam inpumkhat thei loin, tun hi kan thleng ta a ni e. He an boruak ṭha lo tak hi Mizoramah rawn seng luh tum pawh an awm zel niin a lang. Chuvangin, Zo fate hi zai khata kan luan za a, kan inpumkhat a va ṭul tak em. Kan inpumkhat loh chuan kan dingchhuak dawn si lo. Tlang tin leh mual tina cheng te, harh r'u, Zo fate harh r'u, ram ropui tak dina hnam chak tak din turin.

- Hausanga Hauzel