FURPUI LEH KAWNG CHHIA
Tun hnai kum hnih thum vel chu furpui a na ṭhin bawk a, Mizoram kawngte hian an haw ngei hlawm mai le! Zin veivak lo tan pawh hriat loh theih lohvin, kawng chhiat nasat thu zin veivakte sawi hriat tur a tam a. Kawng chhiat lutuk avanga mipui ration supply pawimawh lutuk pawh a phurtuten kal zelna chiah ngai lova an tawpsan hial tak chanchinte kan lo chhiar bawk a. Kawng chhe lutuk thlalak te chanchinbu-ah leh whatsApp-ah te a awm ferfur a, hriat loh theih a ni lo.
Fur a nat hle chuan keini tlangrama awmte chuan kawng lam bikah kan tuar loh theih lohna chance a tam a ni. Kawng laih tlang ringawt, kawng chhuat boulder leh alkatra pawha la chei ṭhat lohte chuan an chhiat phah hle thei tur a ni. Tin, kawng chung lam lei minin kawng a hnawh te, kawng chhuat lam min bal te pawh a awm thei bawk. Hetiang chi hi furah chuan kawng hlunah pawh a awm thei reng a.
Kan ramah hian hetiang chi chauh ni ta lovin, kawngpui hlun, alkatra pawha chei hnum hun tawh, PWD-ten an enkawl zui rengte pawhin furpui an haw em em mai a, mipuiten nasa takin kan tuar phah ṭhin si. A nih dan tur ang taka kawng blacktop-te chu, fur khat paltlang thei lo tur ang chuan pawm theih a ni lo. Mahse, kan ram kawng pawimawh
ṭhenkhatte hi kum tin an chhe em em zel si. Hetiang hunah hian kan ram hruaitute, ministry lam leh PWD hotuten, “Fur a na em a ni,” tia an phat chuan, anmahni pawhin thiam lohna nei lovin, phatna tlinga pha hulah an inngai mai ni awmin a lang a. Mipuite pawhin, an tih theih piah lama thil lo thleng niin kan ngaihpui mai emaw ni? Hetiang hi pawm theih a ni dawn em ni?
BRTF an lo chhuah tirh khan an hotu pakhat chuan Mizoram lung an duh aia a no avanga an iai thu leh phai rora leh boulder lung ṭha hlir an hman dawn chuan an kawng siam man a to lutuk dawn bawk si avanga an mangan thu an sawi niin Rev. Dr. Zairema khan a sawi ka hria a. Mahse, Mizoram lung chang an hmuh theih ang ang chu an hmang ta a ni. Mizoram lunga siam BRTF kawngte kha an ṭhat theih hun chhung tur kum zat chiah chu ka hre hauh lo mai a, mahse, kum hnih kum thum velte chu chhe lutuk lovin kan hmang ni ngei khan a lang si a. Lutuk khawpa kum tin kawng chhiatnate hi chu a enkawl zuituten ṭha takin an siam lo a ni ngei ang. Chutiangin PWD hian ti mai mai ṭhin nise, PWD mawhphurhna mai ni lovin, ministry mawhphurhna a ni lo thei lo a ni. Kan ram kawng heti khawpa a chhiat hian ministry hian an mawhphurhnaah la lovin, PWD mawhphurhnaah an ngai mai emaw ni, anmahni sawi mampui leh fur na lutuk mawhphurhtir lamah an ṭuan a.
Khawpui chhungah ngei pawh alkatra nena kawng repair, fur khat pawh daih lo chu kan hmu alawm. Lung chhanga chantir lamah hian kan kal lu deuh em ni ang? Hman kumah khawlai kawng an siam laiin, mipui veivakte kha an lawm hle chungin, a pan lu deuhva hriain an duhkhawp loh thu an sawi sap sap a. Chuta S.A. chu an pute hriat hlau em em chungin mi tlemte hriatah a ang deuh ta a. “Heti chung pawh hian kan pu chuan, ‘in tichhah luluk a ni ang,’ tiin min la vau reng a, a hrehawm lutuk, pawisa awm dante kan hre ve tho bawk si a,” a ti a. Hriat a hrehawm hle mai. Ka rin danin kan ram kawng anga pan hi chuan mi ram engineer-te pawhin kawng tlo tak an siam theih ka ring bik lo.
Kan rama kawng siamna lama mawhphurtu kan engi-neer-te hi mi thiam tak tak an ni hlawm si a, kawng chhuat siam nan a daih tawk estimate siam an thiam ngei dawn bawk a, chutiang a nih laiin kan ram hian kawng chhia kan tuar kum tin bik mai te, khawpui chhung kawng ngei pawh kan enkawl zo lo lutuk reng mai hi chu aw...! Kan sawrkar fak viau hi a tihar khawp mai.
Pa ṭhenkhat fiamthu thiam-ten fiamthu titak deuhvin, “Mi ram chuan pawisain kawng ṭha an siam a, kan ramah chuan, kawngin pawisa kan siam thung,” an tih te, “Mi ramah chuan motor changkang vak lo pawhin kawng ṭha takah nuam takin an tlan zer zer a, Mizoramah erawh chuan motor changkang tak takin kawng chhe takah berh liai luai, paw ther thurin kan tlan bawp bawp thung a ni,” an tih ṭhin hi a tak a ni deuh tlat mai. Ropui kan tum dan hian kan ropuina tur hi kan hmakhalh a ni lo maw? Kan ram sawrkarin kawng ṭha aiin motor ṭha a dah hmasa..!
Tu huatthuah chang lo se, kan Mizo hla phuah thiam pahnih, Lalawithangpa leh Diriallo Vala hla an inphuah el a. Diriallo Vala chuan,
Th$m pawh z$ng se, Awithangpa chu,
Zawng meibulah a chang awm e;
Diriallo Val erawh kulva thlehhniar iangin,
Ropui rel reng renga nileng tur,
a ti a. Diriallo Vala chu a ropui zawk hmel hle. Hla thu tam takin an inchhanglet a, Awithangpa chuan hla thu
ṭha tak tak a ngah zawk tak avangin hnehtu a ni ta zawk a. A tawpah chuan hetiang hian a’n ti ve ta nghe nghe a.
Ka zai rum vung, khuatin fang kha lokir la,
Diriallo Val i phuar ang v>t sawmthumin;
A uang mai mai ṭhin e, khua lianah.
Heta ka sawi duh chu, Awi-thangpa aia ropui rel reng renga nileng turin Awithangpa aia hla thu ṭha zawk, tam zawk a neih a ṭul a. Chutiang chu a ngah zawk si loh avangin, ‘Ropui rel reng renga nileng tur’ nia a inngaihna chu a tlawmpui ta a ni. Mizoram sawrkar pawh hian, furpui dawl zo kawng ṭha pawh vei lova motor ṭhaa ropui kan tum hi, a inhmakhalh lu deuh lo maw?
- Rev. Darchungnunga