DELHI MIZO KÛT 2025 HMAN A NI
Khawi hmunah pawh awm ila, Mizo lawm em em, hnam inpumkhatna and inlungrualna lanchhuahna pawimawh tak pakhat chu Kût hi a ni tiin a sawi theih awm e. The Mizo Welfare Association (TMWA) hmalakna in, kum tin a hman ṭhin, Delhi Mizo Kût, ‘Kûtpui Ni’ tih a sawi mai ṭhin chu kumin 2025, November 1 khan Police Community Centre, Malviya Nagar, Delhi ah hman a ni a. He Kût ah hian Delhi a Mizo khawsa mi ṭhahnem tak kal khawmin, pawl intihsiakna hrang hrang te, zai hona leh ruai kil hona neiin, thianghlim leh hlimawm taka hun hman a ni. Delhi Mizo Kût 2025 atan hian Delhi khawchhung a veng hrang hrang te chu pawl hrang hrang pali (Lengteng Tlang, Sur Tlang, Lurh Tlang, leh Phawngpui Tlang) ah inṭhen darhin, ‘Outdoor’ leh ‘Indoor’ inelna hrang hrang neih a ni a, Outdoor ah hian sports leh Mizo infiamna hrang hrang te hmanga inelna te chu October 18 leh 25 khan neih a lo ni tawh a ni.
Kût Nu/Kût Pa
Delhi Mizo Kût ah hian kum tinin Kût Nu/Pa thlan ṭhin a ni a, kumin 2025 a ‘Kût Nu’ hi Pi Lalrintluangi Tlau (Pi Rintei Sena) a ni. Pi Rintei hi Pu Rev. Liankhuma leh Pi Lalneihsangi fanu a ni a, Biate khawchhuak niin, an unau paruk zinga a palina a ni. Kum 1957 a Imphal a an pem hnuah, kum 1970 ah Churachandpur ah an insawn leh a, tah hian pasal neiin kum 1976 thleng a awm a ni. Delhi Mizo Kût vawi eng emaw zat lo hmang fo tawh Pi Rintei hi kum 1980 aṭanga kum 1985 khan Delhi ah a awm tawh a, hemi hnu hian kum 1994 aṭang tun thlengin a awm a ni. Kum 2008-2011 chhungin Delhi Mizo Hmeichhe Inkhawm (DMHI) ah Chairman nihna a lo chelh tawh a, tunah hian Delhi Presbyterian Kohhran Hmeichhia ah Chairman nihna a chelh mek bawk. An hunlaiin Delhi Mizo Kût infiamna hrang hrang- fei khawh, lung den, leh intlansiak ah te, lawmman a lo la ve nual tawh a ni.
The Mizo Welfare Association (TMWA)
Delhi Mizo Kût hi The Mizo Welfare Association (TMWA) hmalakna a ni a, kum 2025 chhunga TMWA President hi Pu Dr C. Vanlalramsanga a ni a, Vice President hi Pu Alexandar V Chongthu a ni. TMWA hian kum dang a a tih ṭhin dan angin, Kût atana inbuatsaihna’n hian Delhi Mizo Kût 2025 Committee a din a, Chairman hi Pu Alexander V. Chongthu niin, Vice Chariman hi Pu Vanlalfela a ni. Committee memberte zingah hian ‘Kûtpui Ni Incharge’ leh ‘Outdoor Incharge’ te ruat niin, anni hian committee member ṭhahnemngai tak tak te nen kawng hrang hrang- pawl inṭhen dan tur, pawl hruaitu (leader) tur, Kût magazine buaipuitu tur, kût neihna hmun tur, leh pawl inelna hrang hrang tur te ngaihtuahin, an tha leh zung sengin theihtawpin hma an la mawlh mawlh ṭhin a. Kût mai bakah TMWA hi Delhi a Mizo te tan a hlu em em a, damlo inentir a lo zin an awm a lo buaipui vat tu, thisen pek ngai an awm pawh a thuchhuah siam zung zung tu leh thisen pe (donate) thei zawnsak tu niin, theihtawpin Delhi-ah Mizote tan hma a la ṭhin. Mizo in chhiat ni kan tawhin ‘ruang thlahna’ chu Mizoram House ah an kaihruai ṭhin a, Mizoram lama ruang thawn a ngaih chang pawha theihtawp chhuah a mawhphurhna latu te, Delhi a Mizo tlawmngaihna Zo nun zemawi chhawm nung tu te an ni.
Kût Outdoor
Delhi Mizo Kût Outdoor, October 18 leh 25 a neih takah te chuan sports hrang hrang- 100 meter Race, Badminton, Basketball, Dart Throw, Football, Table Tennis leh Volleyball ah te inelna neih a ni a, hei mai baka hian infiamna hrang hrang- Arpa Insual, In Eu Siak, In Ei Siak, In Ball Vawm, In Dawl Chuh, In Hleuh Siak, In Hruipawh, In Kawikah, In Kûtpaih, Insuknawr, Nupa Relay Race, Perek Inchhutsiak, Sairawkherh Inperhsiak, Spoon Race, leh Thlangra Chhipchhuan ah te pawl pali te hi an inel a, pawl mipuite pawh phur taka auvin, theihtawp chhuah a inṭawiawm tawnin, hlim leh nuam taka hun hman ho a ni.
Kûtpui Ni
November 1 a Kûtpui Ni programme hi mipui zaihona a ṭan a ni a, hunserh Rev. K. Vanlalmuana’n a hman zawhin pawl inchhiarna neih a ni a, hemi zawh hian Kût Nu thuchah ngaihthlak a ni. Kût nu hian “Chhemdam 2025”, TMWA in Kût magazine atana a buatsaih a tlangzarh a, hemi zawhah Delhi Mizo Zirlai Pawl (DMZP) buatsaih “DMZP Annual Magazine 2025” chu TMWA President, Dr. C. Vanlalramsanga’n a tlangzarh bawk a ni. Mizote tana ‘hlapui’, kan thiltih reng reng a min kaihruaitu atana kan hman fo ṭhin, “Ro Min Rel Sak Ang Che” tih Pu Rokunga phuah chu guest artist Siampuii Ralte in thiam tak maiin a sa a, hemi zawh hian inelna hrang hrang te chu ṭan nghal mawp mawp a ni. Kumin a Indoor inelna hi Lemziah, Lengkhawm, Hlado Chham, Insawitheih siak, Zaipawl, leh Chheih Lam ah te a ni a, Zaipawl inelna atan hian Pu Rokunga hla phuahte thlan a ni. Lawmman hi pakhatna aṭanga pathumna sem a ni a, a pumpui (Indoor leh Kûtpui Ni) a ti ṭha ber pawl chuan ‘Champion’ no a dawm ta ṭhin a, kumin hian Lengteng Pawl in he no hi an dawm a ni. Delhi Mizo Kût ah hian Delhi a Mizo awm te zinga mi tlawmngai, damlo te tana thisen pe te ‘Chawimawina’ hun hlu tak hman a ni bawk a, Kût 2024-2025 inkara thisen pe (donate) hnem ber chawimawina hi Pu Hosana Lalawmpuia hnênah hlan a ni. Kût ah hian hall pawn lamah mipui te tan stall hrang hrang (ei leh in lam, lemziah, Zo thuam, leh a dangte) siam a ni bawk.
Inelna hrang hrang hmanga hun hlimawm tak hman a nih hnuah ruai kil hovin, zan programme chu Delhi Mizo Zirlai Pawl (DMZP) Cultural Troupe in Cheraw in mawi takin a khuhhawng a. Mizo te’n bul kan lo ṭan dan, kan pi pute titi na thukhawchang zulzuiin “Zo nawn zan” hun hman a ni a. Mizo hun pawimawh (era) hrang hrang video production, AI hmanga siam hmuhnawm tak tak te chu thlir ho a ni a, he pi pute titina thukhawchang zulzuia Mizo era video hi Mizote zinga a vawikhat siamna a chhal a ni a, a manhla hle. Production hi Kûtpui Ni Committee leh Media Monks ṭangkawpte’n a an buatsaih a ni. Hemi zawh hian Mizo artist hrang hrang te nen, zai leh lama hlim taka hun hman ho a ni. Delhi Mizote lawm, Kûtpui Ni hlut em em na pakhat chu mipui inthliarna awm lovin a te ber aṭanga a lian ber thlengin, pi leh pu, nu leh pa, u leh nau, chhungkua leh ṭhenrual ṭha te nena hun hman hona Kût a ni a, lamtualah chaiin, a ṭhen an chheih a, a ṭhen an zai a, ‘Zo’ takin, inlungrual takin pheilai an vawr a, a hmuhnawmin a hlimawm duh bik em em a ni! Hetianga Delhi khawpuia ‘Mizo’ nihna lawm a, kan culture chawisanna hun hman theiha a a awm hi a hlu in Zofate inpumkhata min siamtu pawimawh tak pakhat a ni.
Delhi Mizo Kût leh TMWA chhui letna tawi te
Delhi Mizo Kût hi Pu Lalchuangliana (kum 1972 aṭanga Delhi a khawsa ṭhin, Delhi Kût Pa leh Chairman nihna lo chelh fo tawh) sawidan chuan a tirin “Ṭhal Favang Kût” tih a hman ṭhin a ni a, Delhi a Mizo awm an la tlem lai a Pu Lalfakzuala (IAS rtd.) te in, Deer Park, leh Community Hall lama Mizo inhmukhawm, zaikhawm leh ruai ṭheh ho ṭhin te ngaihtuah chhuah a ni awm e. Awmze nei deuha Kût hman ṭan kum hi 1981 niin Pu Lalchuangliana hian a sawi a, a diary ah tihian ziakin a lo dah ṭha nghe nghe:
“Dar 5-ah ruai kan ṭheh thei a, dar 6:30 ah zan programme kan ṭan leh nghal thei. Variety programme kan nei a, kan naute ho an ti ṭha khawp mai. Naupangho pawhin an enjoy ve hle. Zu rui leh tih awm lovin thianghlim takin kan hmang zova, dar 9-ah kan ṭin ta.”
Kum 1982 hian Mizo Kût zat hi mi 60 vel nia sawi a ni a, tun hma chuan Kût hi Mizoram House (Chanakyapuri, leh Teen Murti Lane) ah te, AIIMS Auditorium, Thyagaraj Sports Complex, Central Secretariat Field, Delhi Police Field, JNU Field & Auditorium, leh IIT Field & Auditorium ah te hman ho ṭhin a lo ni. Kût buaipuitu ber leh Delhi a Mizote banpui, TMWA hi February 12, 1983 a din ni a chhal a ni a, amaherawhchu kum 1974 aṭang tawhin Mizo te tan a lo che chhuak ve mawlh mawlh tawh tih Pu Lalchuangliana chuan a sawi. Hruaitu hmasa pawimawh tak tak te chu Pu Thangkhuma Tochhong, Pu H. Thangkhuma, Pu Lalduhthlana Ralte, Pu Lalthlamuana, Pu Lalramchhana Darkim, Pu R. Rozika, Pu C. Lalsangliana, Pu C. Engliana, Pu R. K. Nghakliana, leh Pu Ngurhuzauva te an ni. Typewriter a chhut, cyclostyle a chhuah ṭhin weekly newsletter “Delhi Mizo Chanchin”, tun hnua “Lentupui” tih a koh tak leh, Kût magazine “Chhimbal”, tun hnua “Chhemdam” tih a koh tak te chu, mi ṭhahnemngai tak tak, Pu H. Thangkhuma leh Pu Lalduhawma (tuna kan CM ni lai mek) te hmalakna a chhuah ṭan a lo ni bawk.
Tlangkawmna
Delhi Mizo Kût hian Delhi khawpui chhung hmun hrang hrang a cheng Mizote chu hmun khatah min hruaikhawmin, inpawhhona hun leh inhmelhriat tawnna hun ṭha min siamsak a, impumkhatna leh inlungrualna kawngah a hlu em em a ni. Mizoram pawn, Delhi khawpuia hnam dang karah Mizo te inkungkaihna a tarlang a, hnam inzawmna (community bond) nghet tak min siam sak mai bakah min sawhngheh sak bawk a ni.
Delhi-a Mizote’n kum tina kan hman ṭhin Delhi Mizo Kût hi kan tan a hlu in a hlimawm em em laiin tlanglawn taka ziaka tarlan leh chhiar let tur hi a awm tam lo. Nakin leh zel atan a document ṭangkai tak a nih theih na’n te, Mizoram leh khawvel hmun hrang hrang a mi te leh Delhi a lo la awm turte’n Delhi Mizo Kût chungchang an lo hmelhriat ve deuh deuhna’n leh, Delhi a awm ṭhin Mizoram lama haw ta te pawhin an lo lunglenpui ve ngei ang tih beiseiin, kumin a Kût kan hman dan tlangpui te ka rawn tarlang a ni e. Delhi-ah hian Mizo chhungkuaa khawsa leh naupangte pawh Mizo nun hlui hre lo kan awm chho zel a. Heng naupang zawk leh ṭhalaite hian kan hmanlai nun leh zia an hriata an zirna atan hetianga Mizo Kût kan hmang hi a ṭha em em a, tin Mizoram leh a pawn lam hmun danga Mizo awmte nen pawh rilru leh thinlung inpawhna min siamtu pawimawh a ni bawk a ni. Zo nun ze mawi chhawm nun zelna kawngah hian Delhi Mizo Kût hi chhawm nun zel ava pawimawh em!
(Thuziaktu hian he thuziah buatsaihna kawnga puitu, Pu Lalchuangliana, Pu VL Malsawmtluanga, leh Pi Cindy Zothanpuii Tlau hnênah lawmthu a sawi e.)
- Florence Laldinpuii, Member, The Mizo Welfare Association (TMWA) (since 2017)
Joint Editor, Chhemdam 2025 (TMWA Kût magazine) ✉ : huz208837@hss.iitd.ac.in