Written by
- Zoa Tlau
Buannel Cabin

India ramri aṭanga km. 30-a dan lova sakhaw kaihhnawih in sakte ṭhiah tur (FCAA 2023 nen inkungkaihna a awm lo)

Home Ministry chuan October ni 19, 2025 aṭanga hman turin India ram leh ram dang inrina aṭanga km 30 huam china India ram chhûnga dân loa sakhaw lam kaihhawih in sakte (temple, mosque, shrine, etc.) finfiaha ṭhiat turin state 17-a thuneitute a hriattir. Ramri aṭanga km 30 chin hi ramri aṭanga ngíl taka boruaka teh tur a ni.

Mizoramah VC 'Pass' hi dan mitah a tling tawk

Mizoram (Land Revenue) Act, 2013 leh Lushai Hills District (Village Councils) Act, 1953 chuan Mizorama village council-in 'pass' a pekte hi dân mitah a tling tâwk a, LSC anga parmanent pass a ni lo a, hralh emaw, inrochun a theih loh. VC pass hi hunbi tiam chin nei, temporary allotment a ni.

Thupek chhuah chhan

Ramria dân lova luh rûk leh him lohna thleng thei venna a ni pakhat a, illegal migration hian inchimralna a thlen theih bâkah, India tan a him lo. Temple, mosque, shrine leh sakhaw lam kaihhnawih in sakte hi dân lova India rama lûtte inhumhimna atana hman a ni châwk a, ṭhiah vekna tur thupêk chhuah a ngai ta a ni ber.

A huam chin: India rama sakhaw awm zawng zawng huam vekin, zuah bik a nei lo.

Bawhzui dan: State sorkar chu hma la tura tih an ni a, police-te nen land record-te an endik ang a, security agency-te nen an thawkho ang.

Supreme Court Order: He hmalakna hi Supreme Court order nena kal kawp a ni a, SC chuan ramria sakhaw kaihhnawih in ṭhiah tur reng rengte chu show cause pêk hmasak tur a ti a. Vântlâng hmun pawimawh entir nân, kawngpui nék tlat leh a dangte tiam lovah chuan insawifiahna (hearing) hun an pe tur a ni bawk.

FCAA 2023 nen hriat pawlh loh tur: Home Ministry thuchhuak leh FCAA 2023 hi ngaih pawlh tur a ni lo a, inzawmna leh inkungkaihna a nei lo. FCAA chuan ramri aṭanga km 100 chhûnga India strategic/security project atana forest clearance lâk ngai lova hnathawh phalna a kâwk. Tuna Home Ministry thuchhuak hi chu ramri aṭanga km 30 chhûnga dân lova sakhaw lam kaihhnawih in sak (illegal religious structure) ṭhiat tura state sorkar thupêkna a ni.

India International border: Pakistan, China, Nepal, Bhutan, Bangladesh leh Myanmar ramria awm India rama state 17-te Home Ministry thupêk hian a huam.

International border state 17 a huamte chu: 1. Punjab, 2. Jammu & Kashmir, 3. Himachal 4. Pradesh, Uttarakhand, 5. Uttar Pradesh, 6. Bihar, 7. Sikkim, 8. West Bengal, 9. Assam, 10. Arunachal Pradesh, 11. Nagaland, 12. Manipur, 13. Mizoram, 14. Tripura, 15. Meghalaya, 16. Gujarat, 17. Rajasthan te an ni.

- Zoa Tlau, Buannel Cabin