Written by
-Dr. C. Lalrampana

Mizoram CM zinga ECI zilhhau tawk hmasa ber

minister paruk kan hrawn chhung hian inthlanpui (general election) vawi 11 kan hmachhawn tawh a, hetih chhung hian Election Commission of India (ECI)-in inthlan dan bawhchhia a zilhhauh hmasak ber chu Pu Lalduhoma, Zoram People’s Movement party hi niin a lang.

MNF Legal Board member Zothansangi Hmar lehkha thehluh kal zelah ECI chuan Chief Minister Lalduhoma chu Dampa bye-election neih tura ZPM tana a campaign-naa thu a sawiah Model Code of Conduct (MCC) a bawhchhiat avangin a zilh a, ZPM star campaigner zawng zawng pawh fimkhur turin a hrilh nghal bawk.

Joint CEO-in a chhannaah ECI-in Chief Electoral Officer, Mizoramin record a neihte an en hnuah Chief Minister hian ‘MCC for Guidance of Political Parties’ Part VII Para (vi) a bawhchhia a, a thil sawi dan chu an dem bawk tih a tarlang.

District Election Officer, Mamit chu ZPM hnena hriattirna pe tur leh ZPM star campaigner-te chu MCC ṭha taka an zawm theihna tura ZPM President hriattir nghal tur te, mipui hnena thu an sawi turah inthlanna nihphung leh a thianghlimna vawng nung reng tur leh sorkar hnathawkte leh minister-te chu MCC-in a phut avangin fimkhur tura hriattir tura tih a ni bawk.

Zothansangi Hmar-in Joint CEO hnena Chief Minister-in MCC a bawhchhia nia a thlente hi October 20, 2025-a Reiek khuaa thlai thar sawngbawlna kawnga hmasawnna tur ruahmanna tharlam thawhsak a nih tur thu leh hmasawnna tam tak bial mipuite a tiamna te, a tuka New West Phailenga thu a sawiah Rs vbc. 770 man Reieka tuikhuah siam a nih tur thu leh a chhehvel khaw 14 chawm thei tur anga a sawi te, hei hi fur laia Tlawng tui pump theih loh laia Aizawl khawpui chawmtu tur a nih tur thu a sawi te a ni.

Mizoram state CM paruk kan hrawn tawh zinga ECI-in MCC bawhchhiaa thiam loh a chantir leh a zilhauh hmasak ber la awm chhun a nih hmel a. Dan anga hrem ni lem lo mah se, national paper thlenga pho lan chuai chuai a ni hi a zahthlak tak zet a ni. Eptu party-te hian complaint theh lut lo seng chuan zilhhau a tawk kher lo vang.

Kan CM paruk hrawn tawhte zingah CM ṭawng tam, dangnâl deuh deuh nia lang leh sawi hlawhte chu Zoramthanga leh Lalduhawma te niin a lang. Pu Zoramthanga hi ṭawng duh viau mah se, Constitution leh MCC bawhchhe zawngin a khawsa vak lo niin a lang. Pu Lalduhawma erawh kum 2024 September thla tira USA Mizo Day hmanna Maryland-a a thusawiah pawh khan Constitution of India sadai ṭhiat zawng deuh hlaka thusawi a nei nia a lan avang khan sawi zui a hlawh hle a nih kha! Hetianga a fimkhur tawk lohna hian a caliber a hnuk hniam hle a tih theih hial awm e.

CM lo ni tawh pute Ch. Chhunga, Ṭhenphunga, Laldenga leh Lalthanhawla te kha chu an intizahawm thiam hle a, an ṭawng ve mai mai lem lo niin a lang. A hnuhnungte pahnih pute–Zorama leh Duhawma te hi chuan social media platform hrang hrang an luah khat hneh hle ṭhin niin a lang. Mi ṭawng tam, dangnâl (talkative) zingah rau rau pawh hian mi pawi sawi lo, lei la lo leh sawrkar pawisawi lo zawnga tawng tam leh dangnâl an awm a; hetiang mi hi chu an bula awm a nuam a, kawm ngeih pawh an hlawh a, ṭhenrual ṭha pawh an ngah duh hle.

Tuna kan CM hnuhung pahnihte erawh hi chuan an thuruk tur zawng zawng pawh, "... lang lo tura thuhruk engmah a awm si lo, hriat loh tura zêp pawh engmah a awm hek lo,” (Mat 10:26) tih ang maiin an langtlangin an lang thawrawng ṭhin lutuk nia a lan avangin, ‘blanket approval’ thlengin Zoram mipui leh Zoram khawvel hian a hre ve nghal zel ni berin a lang.

Tun aṭang chuan MLA leh CM chinte phei hi chuan rinawmna thutiam (oath taking) an lak laia rinawm taka awm tura an thutiamte kha hre rengin confidential vawng himin, ṭawng dan tur chintawk hre tawh ṭhin se a lawmawm ngawt ang. Engpawhnise, hma lam hun zelah eng nge an an zel dawn tih i lo thlir phawt mai teh ang u.

- Dr. C. Lalrampana