KHAWIAH NGE MIZORAM?

Kan khawpui han hawi vel ila dawr hmingah ṭawng dang hlir a lo intar a, a ṭawng hmangtu lah hmuh tur an awm si lo. Kan nula tlangvalte lahin hnamdang an ngaihsan zawngte thuam inbelin kan zo hnam an uiresan zel a. Sawrkar hmun hrang hrangah ni se Mizo ṭawnga chhiar tur a awm si lo; khawiahnge Mizoram a awm tak? 

Ṭhenawm khaw­veng chhung leh khat inlaichin dante pawh kan zonun piah lam a lo ni zel mai. Kan hming sak duh dante lah Mizo ni reng si hnamdang hminga koh ngai an lo ni lehzel nen, ava hrilhhaithlak tehlul em! Hetiang reng hi chuan ‘Mizoram’ pawh hi hnamdang ṭawngin kan la ko ta ve ang. Tunah hian ṭhangtharte hian Mizo upa ṭawng chu sawi loh ṭawng upa phei chu hnamdang ṭawng emaw min tihsak hial ta a nih hi. Sawi tur a tam. Kan ram leh hnam hi Pathianin a duh ang taka a siam a ni. Kan ram hruaitu reng reng hian hmangaih takin enkawl thei se, hei lo hi ka ram tihtur kan nei si lova. 

Kristianna avangin Zoram hi a chhe zo ta. Kan Pi pu hunah zoram hi Pathian thu takin an lo luah fel thlap a. Rinawmna te, taihmakna te, tlawm­ngaihna te, an thiltih tinrengin Pathian an be mai ṭhin. Mi ṭanpuina dawn zahthlaka ngai ṭhin kha sap kris­tian missionary an lo chhuak a, Lal that­chhe deuh an inpe ta a, kristian-a inpete chu sap duhsaknain a lo mawm deuh a, chumi it chuan Lal dangte pawh an in pe ta zel a. Mi ṭanpuina dawn duh ngai lo hnam chhuanawm kha mi ṭanpuina dawn ve loh hlauvin kan phu ta suau suau mai. 

Kan politik thleng­in nawhchizuar hnamah min siam a, a zuar tam tam kan bawh ta hum hum mai. Kan hnam kristianna in min tihchhiat dan hi sawisen a ni lo, a siam ṭha leh turin zo sakhua a ding mekten kawng tinrengin hma lak mek a ni a, hnam thuam, hnam zai leh lam rinawmna te nen kawng tinrengin hma lak mek zel a ni. He kan zoram hi Pathianin min pek kan ram hruaituten luah hawh ang maiin an enkawl a nih hi. Zoram leh hnam hi Pathian thu kan ni tih an hriat hunah chuan he ram leh hnam enkawlna sumte hi dik taka hman a ni tawh ang a, Mizo nih hi kan chhuang thei tawh ang. Kan chhehvela kan unaute pawhin Mizo nih an chhuang viau dawn a ni. 

Vawiina kan ram kan tih piah lamah hian kan Lal leh pasalṭha huaisenten an lo sah zau sa, Bristish sawrkarin 1892 June ni 13 ah ziaka a lo dah kan ram hruaituten an mutthluksan mek hi humhim turin kan mithiam zawkte hian hma thar han la teh u. Zoram leh hnam sakhua vul zel rawh se. 

- Zoramenga