Written by
- Lalchhandama Colney
Kan va uar em!
Kum thar lawmawm tak mai dam takin kan chuang kai leh thei ta, kan vannei hle mai, lawmthu sawi mawlh mawlh kan ba. Kum bul aṭanga vei ila ka han tih chu ṭawng chungchang hi a ni. Hma nasa taka lak mek zel a ni a, ziah leh chhut tih velah hi chuan kan fimkhur ve viauin a hriat. Hetih laia vei awm riau a ka hriat chu thil sawi leh ti tina reng renga sapṭawng kan hmang tel nasa ṭhin lutuk hi a ni.
Chuti tak chuan sapṭawng hi kan dah ṭha thei lovang a, a chhan chu Mizote hian kan tette aṭangin kan zir a, kan puitlin thlengin - ṭawng min siam saktute leh Chanchinṭha min hrilhtute ṭawng a ni miau a, khawvela ṭawng hman tlanglawn theih ber a lo ni nen. Sapṭawng kan ngaisang em em hi chu a mak lohna lai a tam ve a ni.
Chutih laiin kan ṭawng chu khawvela ṭawng thih boral mai hlauhthawnawm zingah a tel ve a ni, tih kan hria ang.Awle, theih ang angin kan ṭawng a chim ral mek dan, hmalak dan tur leh a dangte kum bul ṭan nan sawiin lo tum dawn teh ang.
I chik ve ngai em?- I chik ve ngai em? han chik deuh mah teh, kan thil sawi leh titinaah te hian sapṭawng hi kan telh nasa tak tak a nia aw! Tlar khatah hian thumal pahnih, pathum, pali dawn lai te telh chang kan nei, alo mak hle mai. Entirnan, naktuk chu Thawhṭanni a nia han tih turah te, naktuk chu Monday, kar tawp han tih mai turah te pawh, weekend kan ti deuh kher ṭhin. Kan rilru suangtuah leh ngaihtuahna velah te pawh hian kan hriat loh kar hian kan lo hmang nasa hle. Entirnan, pakhat, pahnih, pathum, han tih mai turah te pawh, 1, 2, 3 tiin kan ngaihtuah tlat ṭhin bawk.
Dawr hmuna thil tar reng rengah te pawh hian Mizo ṭawngin kan ziak ngai mang lo, mahse, hetih lai hian a hmangtute chu Mizo hlir kan ni tho si. Radio, TV, Live phone-in/Discussion, hun buatsaihah te pawh hian kan mithiamte hlei hlei hian sapṭawng hi an telh nasa emaw tih mai tur a ni. Kei ngei pawh hian sapṭawng hi ka lo telh ve nasa a ni; Mizo ṭawnga dah theih tho turah pawh hian. Hman loh theih loh hun chu a awm ve a, mahse, tunlaia kan hman dan hi chu ngaihtuah chian deuh chu ngaiin ka hria.
Hnam dangte – Hnam upa zawk leh changkang zawkte hi chuan sapṭawng hi an hmang ṭha duh mang tlat lo. An thiam lo pawh a ni lo, han biak pawh hian Hindi emaw hian mi an chhang hmasa ṭhin. An rilru tur awm ang deuhah chuan, sapṭawng hi kan ṭawng a ni lo, ram dang ṭawng a ni, kan ṭawng hi ka ngaisangin ka ngai hlu fe zawk, an tihna deuh a ni.
Nia, PM-ina UNO leh a danga thu a sawina reng rengah pawh hian Hindi ngat hian a sawi ṭhin. Sapṭawng chu a thiam lutuk, lo ngaithlatu tan pawh a remchang zawk, mahse, sapṭawng a hmang chuang lo. Indian ka ni, a ti tlat a ni. Russia ramah te pawh hian sapṭawng an hmang lo, anmahni ṭawng ngat an hmang mai a ni. Duh se chuan an hmang thei lutuk, mahse, an ṭawng an ngaisang zawk a ni. Chutiang bawkin France, Germany-ah te pawh sapṭawng an hmang tam lo, anmahni ṭawng ngat an hmang mai a ni.
India hmarchhakho zingah hian khung Khasi hote khuan sapṭawng an hmang nasa a, thiam pawh an thiam, mahse, an entawntlak lo, Bengali leh a danghote khuan an chim ral a nih deuh ber tawh khu. Hnam changkang leh ropui apiangin mahni ṭawng an ngai hluin an dah pawimawh hmasa ṭhin, hnam changkang lote erawh chuan kan hnam ṭawng kan ti duh dah ṭhin.
Ṭan i la ang – Eng tin nge ṭan kan lak ang aw, ngun takin han ngaituah ta ila. Thil ka sawinaa ka hman ṭhin te kha, a tlukpui Mizo ṭawnga dah han tum ta ila. Sapṭawng aiah Mizo ṭawng, entirnan, Wednesday-ah birthday ka lawm dawn tih aiah Nilaini-ah ka piancham ka lawm dawn, ti ta zawk ila. Good morning, han in tih aiah te pawh, zing chibai te emaw han ti ila.
Kan suangtuahna lamah te pawh sapṭawnga ti ṭhin lovin Mizo ṭawng hlira tih tum ta ila. Dawr hmuna kan thil tar te pawh hi a tlukpui Mizo ṭawnga tih tum ta hram hram ila. Radio, TV, chanchinbuah te pawh Mizo ṭawng hman uar duhna lam thu tih chhuah tam ni thei se. Tin, kan mithiam leh mi pawimawhte pawh hian sapṭawng hi telh tlem ve thei sela, chumi tur chuan lo in buatsaih ve ṭhin se. Kan ngaihtuahnaah sapṭawng hman tlem telh telh, Mizo ṭawng hman tam tulh tulh hi lian thei se. Kan ṭawng kan ngaihsan hian hma kan sawn a, kan changkang telh telh zel a ni, kawng dik kan zawh tih in hre ta ila. Sapṭawng thiam tak chungin Mizo ṭawng hi uar ila, hman tam zawk zel tum ta ṭheuh ila.
Mi pangngai chin intite chuan kan hria ang a, hnam tih dan, zia, ṭawng te hi kan hnam innghahna lungphum a ni. Mizote hian hnam dang - Sap, Korean kan tihte kan ngaisang hle a, a ṭha viau a, mahse, mahni in theihngilh khawp khawp hi chuan hnamdang ngaisang lo ila, chin tawk neih tum ang u. Chu chu mi puitling zia pawh a ni.
Sapṭawngte pawh kan ngaisang a, kan uar, a ṭha alawm, mahse, chin tawk neih tum ila. Hnam pui ṭawng a ni a, kan ṭawng hian a ngam dawn miah lo tih kha hre bawk ila, chuvang chuan kan inven a ngai ve a ni. Tunlaia ṭawng kan hman danah hi chuan kan ti lutuk lo maw aw, a tih theih. Eng pawh nise, mi puitling ṭheuh kan ni a, mahni ṭawng humhalhna chang hria, ngaihsan nachang hria kan ni hlawm a, kan ṭawng chu kan chim ral tir em lovang chu maw. Chhiartute Kumthar Chibai vek ule.
- Lalchhandama Colney