Written by
- PC Hmangaihzauva

KAWNGPUI NINGKHAWNG - Traffic rules zâwm la, nung damin awm rawh



Aizawl khawpui traffic jam nungchang

Khawpuia traffic jam lo awm chhan ber pakhat chu lirthei tam vanga indip tawn vang a ni ber a. A dang leh chu kawngpui pengṭhuama inkal chhawk tura innghah a ngaih ṭhin vang a ni leh a. Hetiang a nih lai hian traffic jam lova siam theih reng si, mi dangte mitmei ven nachang hre lote avangin ṭul lovah traffic jam a awm phah fo bawk. Tun ṭuma sawi kan tum ber pawh hi, ngaihtuah kim loh vang leh mi dang ngaihtuah lova mahni chauh inngaihtuah vanga, kal duh ṭheuh si kal hlei thei lova indip tawnna avanga jam lo awm ta ṭhin hi a ni sawi kan tum ber chu ni.

Heng, lirthei tam luat vang leh kawng pengṭhuama inkal chhawk vanga jam hi chu khawpui traffic ze pangngai a ni mai a. Hemi piah lamah hian pumpelh theih si, inthlahdahna ho tê tê inbelh khawm hian traffic jam nasa tak a siam belhchhah thei a. Chuvangin heng a hnuaia kan sawite hi lirthei khalhtute hian i vawngin i zawm hram hram ila kan Aizawl khawpui traffic jam hian nasa takin a ziaawm phah dawn a ni.

1. Ngaihtuah kim lohna

Kawngpuiah hian lirthei tam hle mah se, tuman an tih din loh chuan a kal reng tur a nih laiin a jam tlat zel ṭhin a. Peak hours bikah phei chuan Aizawl khawpui kawngpui dungah hian lirthei a intlar (tirameikai) chhuak vek a. Hetiang a nih avang hian eng emaw mai mai vanga second hnih khat lek pawh traffic kal tluang lai tih din hlek a nih hian a inbelhchhah zel a, a kal ral leh mai thei tawh ṭhin lo a ni. Chutianga traffic tih din chu a ti dingtu leh a hnung hnaivaia mite chuan kal leh nghal mai anga an inhriat laiin a ding chu hnung lamah a mawng tawlh zel a. Chu jam mawng tawlh chuan junction a va thleng a. Junction-ah chuan hma lam a din miau avangin kawngpui aṭanga peng chhuak turte pawhin an chhuah theih loh phah a. Chu junction jam mawng tawlh zel chuan junction dang a tawlh thleng leh a, a inbelhchhah zel a. Junction pahnih pathumna a tawlh thlen phei chuan a nasa tawh hle ṭhin. Chu chu a ni, a jamna lai leh a jam chhan tak hriat leh hmuh tur awm si lova a jam vak vak chhan chu ni.

Aizawl khawpui traffic-ah hian hmar lam pan bikah entirna han sawi lawk ila. Upper Bazar, Civil Hospital peng velah hian motor pakhatin side la lovin a mi phurh pakhat chhuktirin, rei lote traffic ti ding se la. A tidingtu chu kal leh thuai angin lang mah se la, a hnungah motor dang a intlar khah vek avangin a tidingtu a kal leh chuan a hnunga motor sawm vel chu a ding hman thuai ṭhin a. A ti dingtu leh a hnung hnaivaia dingte an kal leh nghal mai anga a lan laiin chumi ding chu hnung lamah inhlan chhawng zel a. Chumi ding chun mawng tawlh chuan bazar bungkawn junction a thleng thla thuai ṭhin a. Chutianga juntion-ah che lova a din chuan Saron Veng lama peng thla turte pawh peng thei lovin kawngpuiah an tang hnawk tlang ta ṭhin a. Chutih laiin Dawrpui West lam aṭanga lo lutten an tih din belh chhah reng bawk avangin chu jam ding chu lo rei zelin hnung lamah a mawng tawlh phei zel a. Zodin junction a thleng phei thuai a. Zodinah kawng chung leh hnuai inluh chhawkin nasa zawkin hnung lam a hnawh phei leh a. Chutiang zel chuan jam mawng tawlh chuan Treasury Square, Raj Bhavan/Log Bhavan junction te, Temple leh Tennis Court junction-te a tawlh thleng leh a, a nasa telh telh a, a ral mai mai thei tawh ṭhin lo a ni. Chutianga jam tawlh kual zel chu a tirah rei lo tê ni mahse, a tawlh kual zela a nasa telh telh a, chutiang taka jam lo nasa ta chu a ti jam ṭantu khan amah vanga jam chu lo nasa ta a ni tih a hre leh tawh ngai reng reng ṭhin lo a ni. Chutianga ngaihsamna chu hmun tam takah a awm ṭhin avangin traffic jam-in a nasat phah thei hle ṭhin a ni. Chuvangin junction-a inkal chhawk vanga din tih loh chu, loh theih lovah lo chuan traffic kal tluang lai hi zah ngawih ngawih a, tih din thiang lo tluka ngaih hial a ṭul ṭhin a ni.

2. City bus chet vel dan

Aizawl city bus hi khawpui dang city bus ang lo takin stand/stop-ah rei tak tak an ding ṭhin a. Hmanhmawh deuh tan phei chuan kea lo va kal mai a chakawm rum rum ṭhin a nih hi. Hman deuh khan thuneituten passenger chhuk leh lawn chhung bak ding lo turin an ti a. Chu chu rei lo tê chu an han zawm a. Passenger-te tan pawh bus chuan a manhla hman hle a. Mahse, tunah chuan an tih dan ngai bawkin an hnunga bus dang, traffic jam-a tâng khawtlai chu an lo nghak chhuak leh kher tawh niin a lang. Mipui kan lawm hman hle laiin kan lawmna chu a kin leh thuai a ni ber awm e. Hetianga city bus rei tak tak a ding hi eng dang vang mah a ni lova, pawisa duhthawhna avangin an passenger-te mitmei an veng hauh lo, tihna a ni. Tin, an hnunga mite an nghah chhuah kher hian an hnunga bus dang stand-a lo vat tur an dal a. Kawngpui a chep si a, chutianga bus pahnih inthlak vel chuan a chhehvela lirthei dang che vel a tibuai thei hle bawk ṭhin.

City bus hian an stand-ah an hnunga mite nghak chhuak lovin passenger-te chhuk leh lawn chhung chauh dinga an kal leh nghal vat ṭheuh chuan next stand-ah pawh an hmaa mite an din rei loh avanga bus nang hman lohovin an lo nghah tho dawn avangin passenger hloh an nei dawn chuang lo a ni. Chuvangin, city bus hi khawpui danga city bus tlan dan angin Aizawlah pawh hian hnunga mite nghak chhuak kher lovin, passenger-te chhuk chhung leh lawn chhung chauh ding ṭhin se la, passenger-te tan a manhla anga, hmangtu pawh an tam zawk ngei bawkin a rinawm.

3. Two wheeler chuhhelh vanga buaina zakhua

Kan khawpui traffic harsatna avangin two wheeler hmangtu kan pung sawt hle a. Chuvangin Bazar area-ah phei chuan tun hma deuha Two wheeler advantage kan tih ṭhin pawh kha a awm hlei thei ta bik lo a ni ber. Hetih lai hian traffic tawt kara two wheeler hmangtute kawng chuh inzep chak lutuk avanga ṭul lova traffic jam a tam phah hlein a lang. Mi dang tibuai lova an lenna laia an inzep hi chu loh theih lohah dah i la. A chep laia an inzeh avanga tluang taka four wheeler inpel thei mai tur inpel thei lova a tawn tawna tan phah ta tlat a awm phah fo a nih hi. Chuvangin, two wheeler hmangtute hian leng lo chung chunga inzeh hi an sim a ngai a ni. Kan sawi tawh angin rei lote traffic kal tluang tur tih din mai pawh hi a nghawng a nat em avangin traffic kal tluang hi tih din loh hram tur a ni.

Tin, khawi maw lai hmun zau deuh laia two wheeler pahnih pathum an indin thuah thuai thuai zelte hian kal hmasak an inchuh leh lo thei lova. Chu chuan a chhehvela mi dang a tihbuai thuai ṭhin bakah intihpalh a awlsam avangin dawh thei taka innghah a ṭul hle. He chin dan ṭha lo tak avang hian dawh thei tak a, a sakal nghaka tluang taka kal tlang thei mai tur khan a tan phah a, jam a siam belh ṭhin a nih hi. Two wheeler khalhtu tam takte phei hi chu tlangval hawklak, tih tur ṭul mumal tak pawh nei mang lo, teihawi mai mai an ni te an la ti ta dah a. Chungte deuh deuh chu a hmanhmawh leh chuhhelhah an la ṭang leh nghal an ti a. Chutiang a nih chuan tih tur mumal nei mang lo chuhhelhte avangin tih tur ṭul neia hmanhmawhte an che hlei thei lo ṭhin tihna a ni ang a, a pawi hle dawn a ni. Two wheeler khalhtuten harh tharna an chan a ngai a ni ber mai e.

4. Hawihhawmna

A tlang kawm nan hawihhawmna bawk hi han hmang leh ila. "Hawihhawmna nei lo chuan lirthei khalh suh se," tih leh "Mi chapo lirthei khalh chu keipui hliam vak vel ang a ni," tih hi a dik em em a ni. Chutiang lirthei khalhtu chapo leh dawn tawite chu an hnawk a, an hlauhawm bawk. Chu bakah, a chunga kan sawi tak traffic jam siamtu tam takte khi mahni chauh inngaihtuah vang leh chapo vanga thleng a niin, hawihhawmna avanga pumpelh theihte an ni. Lirthei khalhtu hawihhawmte chuan dan zawm hram hram an duh a, mi dang tihbuai an hlau a, mi dang an kian zawk ṭhin. Chu mai bakah lirthei khalha hawihhawmna hi chu thih leh dam kar hril a nih avangin hmun danga hawihhawmna aiin a hlu chuang bik ṭhin. Chapo tak leh mahni chauh inngaihtuaha lirthei khalhten kawngpui an tih ralṭit a, an tih hrehawm vek laiin hawihhawm taka lirthei khalhtute erawh chuan kawng hmangtu dang zawng zawngte tan malsawmna an thlen zawk ṭhin. Chuvangin thil dangah kan hawihhawm hlei thei lo a nih pawhin lirthei khalhah tal hi chuan hawihhawm zir hi a ṭul em em ṭhin a ni.

- PC Hmangaihzauva