Written by
- H. Lalrindika

AW KRISMAS


Aw Krismas, ka dam chhungin ka nghilh lo’ng che. Krismas a lo thlen dawn hi chuan mi tin mai hi kan theih dan danin, kan thiam dan danin kan inbuatsaih a, kan inbuatsaih dan erawh chu a inang lo hlawm em em thung a. Mi ṭhenkhat inbuatsaih dan han hmuh hi chuan, “Ral tawh mai se, lei ninawm hi,” tihpui mai a chakawm ṭhin a, mittui a hnai mai ṭhin. Mi ṭhenkhat inbuatsaih dan han hmuh leh thung erawh chuan, “Riangvai kan lawmna tur rênga lal lo piang hi,” tih hla sakpui nghal ṭhuai ṭhuai chakawm khawpin an inbuatsaih dan a hmuhnawm thung. Mi ṭhenkhat inbuatsaih dan han hmuh erawh hi chuan, “A pheisen ral a khawm Judai ram vel a mi” tih mai tura ṭihbaiawm khawpa inbuatsaih an awm bawk. “Ngaiteh an ri a va mawi em” tih nawn awn awn tur khawpin mimal leh pawl eng emaw zat te ‘thil tih ri’ chu a mawi em em a, mi ṭhenkhat inbuatsaihna chuan ‘Hlimna ni ropui chu a eng’ tih hla min sakpui nghal thei thung. Rilru hi a ni, aw Krismas.

Aw Krismas. Ral tawh mai se lei ninawm hi

Ni a tla dawn suar suar tawh a, motor tlan zut zut zinga motor ṭhenkhatah chuan, ‘Aw Krismas’ tih hla an zaitir dup dup a. An tlan pelh mek tlangval pahnihte chuan an ipte aṭangin hnathawh thawmhnaw an phawrh a, an ha mawlh mawlh a, Krismas lo thleng tur atana inbuatsaih nan cubic lung thiarin an inhlawh dawn a lo ni a. Zan khaw vâwt tak hnuaiah thlansa phûl kaiin hna an thawk a, ṭhahnem an ngai em em a. An rilruah chuan, “Hlawh an lak veleh an chhungte an thawn bakah an duh zawng thawmhnaw (sale/an tihtlawm tawhte) an lei ve ang” tih ngaihtuah chungin lung chu an thiar ṭauh ṭauh a. Zan a reh tawlh tawlh a, lainatna leh khawngaihna a nei ta lo emaw tih mai turin khua lah chu a vawt vin tak tulh tulh a; a reh ruih mai a, tlangval pahnih erawh chu an thawk ngawrh tawlh tawlh thung. Berampute hnena vantirhkoh an inlar hun awm velah chuan an cubic lung thiar lai chu an thiar zo ta a, hlim taka krismas hmang turin an hnathawh thawmhnawte chu an hlip ve thei ta.

Krismas hma ngeiin kut hnathawktute’n an lo lam hna thawh zawh hman tumin an hmanhlel a, ṭhahnemngai takin hna an thawk a. Lo vâttute pawhin Krismas hma ngeia lo vah zawh hman tumin theihtawpin hna an thawk a, an riah chilh a, Lal Isua pianna ran in aia ṭha chuang lo, chhâwlbukah an riak a. Ni tla vanvuaiin hna an thawk a, an kutte chu a durh pheng phung a; an kut chu a durh theih tawh loh beiseiin zanah chem fawng rawh sáin an hûm a, sa ti chung chungin an hûm ṭhin. An thinlungah erawh ‘Bethlehem’ a châm veng veng thung. Ni chhuah hmain an tho a, ṭiau chhûm a zîng chûk a, dài a far thluah thluah a. Krismas hmaa lo vah zawh hman loh an hlauh em avangin, ‘Hrehawmna leh buaina piah’ mitthla chungin zing khaw vâwtah lo an han vat ṭan leh a. Thing bul leh mau bulte chu an han hûm a, vûrah an chang ta emaw tih mai turin a hit vawng vawng mai a. An hrehawmna belhchhah tum ang hrimin an han sât chiah a, chung lam aṭangin khaw vâwt tizual turin dài an rawn far thla sung sung a, an hnungzângte chu a huh pêr pûr mai a. An thlan a han tla a, ni chhuak sarah an hnung chu a khu vung vung mai a. Thing bul leh bawn pik leh luang hungte chu hmachhawn mah sela, an rilru chuan hrehawmna leh buaina piah a thlir tlat a, hmuh theih loha chu an hmuh avangin an tuar ṭâng ṭâng a, Bethlehem mitthla chungin an thlante chu an hru pâwk pâwk ṭhin. Aw Krismas.

Bazarah naupang ṭap ri ka hria a, a nuin a lo kai hlawk hlawk a. A nu hmelah chuan lungngaihna hmel a lang thei. A fa ṭap hnem dan chu a hria, a fa duh zawng chu a leisak ang a, a fa chu lungawi takin a awm ang a, a hlim dawn tih a hria. Mahse, a hriat reng chu a tihsak thei lo, pawisa a nei lo. ‘Ral tawh mai se lei ninawm hi’ tih hla sak vawng vawng a ṭul leh ṭhin. Aw Krismas.

Aw Krismas. Ringvai kan lawmna tur renga lal lo piang hi

Nu pakhat, a hmel en mai chuan mi fel nge fel lo tih hriat harsa tak, a lan dan aṭang chuan mi thilphal a nih leh nih loh mai bakah, rilru ṭha tak a nih leh nih loh chu hriat a harsa lehzual. Hriat a harsat chhan ber chu, a hmel han en mai hian biak tawp chi a nih hmel loh vang a ni ber. Mahse, a phone hmang ri chu ngaiteh, ‘A ri a va mawi em.’ “Hello! Tu nge Lal Isua hmingin ka ṭanpui ang, khawiah nge ṭanpuina pawisa hi ka pek ang?” tiin tu emaw chu a zawt mawlh mawlh mai a. Tute emaw chuan chu nu fel, Krismas chibai bukna thilpek hlu tak chu an dawng ngei ang a, ‘Riangvai kan lawmna tur renga lal lo piang hi,’ tih hla chu thinlung hlim takin an sak phah ngei dawn a, an va hlim dawn em.

Kohhran ṭhenkhatte’n, Krismas thawhlawm aṭangin naupangte chanpual an chhep hrang a, naupangte’n nuam an va ti dawn em. Vanram hi puitlingte tan bika siam a ni lo ang bawkin Krismas pawh hi puitlingte intihhlimna bik tura lo thleng a ni lo a, naupangte tan pawh a ni. An hlimna tur buatsaih nachang hria kohhrante hian Krismas tak tak an hmang ngei dawn. Kohhran zawng zawng hian Krismas-ah hian naupang pual bik intihhlimna hi siam ṭhin ila, an ei leh in tur buatsaih nan leh an lawmman atan, Krismas thawhlawm hi dah hransak ve ṭhin ila a ṭha. Kohhran ṭhenkhatah hi chuan naupang tel ve theih lohna, naupang chhawk hlimna an siam emaw tih mai turin, lengkhawm ho tan thingpui leh a hmeh tui tak an buatsaih a, naupangte chu tel ve bawk ṭhin mah sela, naupang ei theih zawng leh tui tih zawng ngaihtuahsak an a ni lem lo ṭhin. Puitlingte tana tui tak, hrawk fah tak, dang hnâwn tak hi naupangte tan chuan a tui ve vek lem lo.

Krismas kan hman dan hian engtin nge naupang a nghawng ang, tih hi ngaihtuah tel ṭhin a va ṭha em. Naupang an hlim chuan puitlingte pawh kan hlim ṭhin a nih hi. Naupangte hlimna tur ngaihsak lo lêka puitlingte intihhlim hi Heroda pawl nihna mai a ni. Krismas thawhlawmte hi puitlingte hian hman zawh vek bik loh tur, naupangte hi sem ve ṭhin tur a ni; naupangte ngaihsak hi Lal Isua tih dan a ni.

Aw Krismas. Ngaiteh, an ri a va mawi em

Mimal leh pawl tam tak ten Krismas avanga an thil tih ri hi a va han mawi teh lul em, an thuchhuah ri te hi ri si loa ri mawi, van angelte zai ri tluka mawi a va han ni tak em. ‘Krismas bazarna tur nei lo kan awm em, chumiah chuan a inhriattir theih e,’ tih te, ‘Chumi pawl chuan chumi hmunah chuan Krismas thilpek an pe,’ tih ri te hi a va han mawi tehlul em! An aw mawi thangkhâwk chuan mi rethei leh chanhaite thinlung a nghawr vel a, hlim takin Krismas an hman theih phah asin. Kuangpu ṭhenkhatte lah chuan Krismas zaikhawm khuang tur chu a ṭang ṭha lo ang tih hlauin an pho ṭang et awt a, tlai lamah an han vaw chhin vel a, a ri chuan, ‘Tlawng dung tlawng dung’ a ti tlut tlut mai a. An hmelah lungawi hmel a hmuh theih a, Krismas zaikhawm hun thleng thuai thuai se an tih hmel hle. Aw Krismas.

Aw Krismas. A pheisen râl a khawm Judai ram vela mi

Mi ṭhenkhatte chuan mak tak maiin Krismas hi an lo hmuak ve a, an ruihna tur lo ngaihtuah ngat ngat pawlte hi an awm a. Harhfima awmte hi a nawm tehreng nen hian, an han rui ta ngei a. Mi hmuh loha ruih bo mai mai kha an ui ve leh tum hrang si a, mi hmuh turin khawlaiah an han rui ta ngei a. Mi kawngkal ṭha hle hlete kha, “Min en” ti mai maiin an lo tibuai ṭhin a, tihbuai tur an hmuh kha an hlimna a ni emaw tih mai turin an phur thei em em leh nghal a. Aw Krismas, kan va hmuak nasa che em!

Aw Krismas. Thinlung a lamah hawn ila, ro thil dang a ngai tawh lo ve

Veng keltila mual eng hmu pha loa cheng kan ni emaw, dâr bêl chhunga thawhlawm chhung ri ruih ruih khawpa sum ngah kan ni emaw pawh ni se la, Krismas-ah hian Lal Isua tan kan thinlung hlan ila, ro thil dang reng reng a ngai tawh lo, kan thinlung chhungah hlimna ni ropui a êng reng mai ṭhin. Aw Krismas.

- H. Lalrindika