Written by
- Mahmuaka Chhakchhuak

AIM IN LIFE


"Aim in Life" awmzia chu Mizo ṭawng chuan dam chhan tiin sawi ila a fiah ber mai awm e. Sap ṭawng taka 'What is your Aim in Life?' tih chu naupan lai chuan Doctor, Engineer, Officer, Pastor tihtein kan chhang ṭhin a, ropui riauin kan hria a, a nihna takah chuan chutia chhan chu a dik tawk chiah lo. Chungte chu a dam chhan tihpuitlin theihna tura a rahbi chauh a ni.

Mi pakhat chuan MLA nih a tum a, hun rei deuh hnuah chuan a tum angin a MLA thei ta. Nimahsela MLA niha tih tur leh mipui tana rawngbawl dante chu a ngaihtuah thlen phak loh avangin MLA nih chu a hlim tawkin a lungawi em em a, a bial mipuite phun thawm chu an sual vang hrim hrimahte ngaiin kum nga chhung chu amah thlang tlingtute nen an inngur tluan zak a ni awm e.

Mizo zingah hian dam chhan nei lo tam tak kan awmin a rinawm. Tlangvalin nula chu a damchhan emaw a ti tlat a, ṭhenkhatin B.A, M.A te chu an damchhan emaw an ti bawk a. Eizawnna hna hi dam chhan a ni lo a, damchhan thawhna tura a hmanrua mai chauh a ni.

Agnes Gonxha Bojaxhiu tih hmingpua Albania rama rawn piang, mi zawng zawngin Mother Teresa tia kan hriat tak chu kum 36 a nihin Darjeeling kawnga rela a chuan laiin a hun puma riangvaite tana thawk tura kohna a dawng a. Chu kohna a dawn aṭang chuan hnunglam hawi leh tawh loin a nun pumpui chu kohna a dawn angin riangvai tan a hmang zo ṭhak a, kum 1997-a a boral chuan ropui taka vuiliam a niin ram hruaitu engemawzat pawh a vuina hmunah hian an tel a: Javier Pérez de Cuéllar, former UN Secretary General, Nawaz Sharif, Pakistan Prime Minister, Mamata Banerjee, West Bengal Chief Minister, Jyoti Basu, Ex-West Bengal CM, Cardinal Angelo Sodano, Pope John Paul II aiawh leh mi ropui tak takte.

Mother Teresa chuan a "Aim in Life" chu Riangvaite tana rawngbawl hna chu a thawk tawp thlengin a thawk a. He hna thawk tur hian mamawh dang a nei lo a, a mamawh ber chu inpumpekna a ni. Lal Isua ang maiin riangvaite tan a nun pum a pe a nih kha.

Anna Hazare hi a hming ringawt chu i hriat tawh a rinawm. RTI Act kan neih theihna atana a hmakakna leh Lokpal Bill vangte hian a hming hi i hre lar viau mai thei e. Ralegan Siddhi tana a hnathawh erawh i hre kher lo pawh a ni thei a, chu tak chu i hriat makmawh a ni zawk si a.

Kum 1937-ah piangin kum 1963-ah Sipaiah ṭangin Truck Driver a ni a, Kashmir, Assam, Arnachal Pradesh, Sikkim, West Bengal leh Mizoramah tea lo awm tawh bawk a.

Nimahsela Sipaia kum 12 chauh ala ṭang tihah chuan Voluntary pension-in a chhuak a, hei hi mahni intihlum duh khawpa depression a neih nasat vang a ni. Chutianga hrehawm ti taka a awm lai chuan ṭumkhat chu Delhi rel Station-ah rel inchil hlum tir tumin a kal a, platform-a a kal lai chuan lehkhabu dawra an lehkhabu zawrh pakhat chuan a mit ala ta riau mai a, a va pan hnaiin chu lehkhabu chu a lei ta a, Swami Vivekananda lehkhabu ziah a ni. Chu lehkhabu a chhiar chuan a thinlung a hneh ta em em a, ngaihnawm ti takin a chhiar zel a, a chhiar zawh meuh chuan rel pawh alo tlanliam zo vek tawh a. Amah ngei pawh chuan intihhlum duhna thinlung a neih chu alo reh bawkin a nun pumpui chu midangte tana hman duhnain alo khatliam ta zawk a ni. Hlim i duh chuan midangte tan hlimna siam la, Pathian hi i duh tak tak a nih chuan mi retheite tan hna thawk la, Pathian chu mi retheite hnen atangin i hmu thei ang. Midangte tana rawngbawl hi Pathian tana rawngbawlna a ni tih thu chu dik a tiin chung thute chuan a thinlung a hneh ta em em a.

Chumi hnuah chuan a seilenna Ralegan Siddhi khuaah letin a hmasa ber atan Sipai aṭanga a chhuahpui Rs. 20,000/ chu an khuaa Temple sak ṭhatna atana hman a tum ta a. Relagan Siddhi khua hi Pune khawpui aṭanga Km 75 chauha hlaa awm a niin, motor kawngpui (Highway) aṭanga Km. 5 vela hla a ni. Kum 2011 census-a a landan chuan he khuaah hian In 530 awmin mihring 2,365 an cheng a, an khaw ram 50 Acres vel chauh leileta siam theihna hmun a ni. Nimahsela chuti chung chuan ruahtui an dawng ṭha lo em em a, kum khatah inches 20.4 vel chauh an dawng a (Mizoramah chuan kum khatah ruahtui hi inches 100 vel a tla ṭhin), ruahtui tlem avang hian buh leh thlai dangte pawh an ching hlei thei thin lo. Hetianga kuthnathawh lama harsatna an neih avang hian Zu an zuar nasa a, sum leh pai lakluhna ber atan an khaw michengte hian an hmang a, amaherawhchu Zu vang chuan hmusit an hlawh a, anmahni ngei pawh an insual buai phah fo bawk a.

Kum khat chhung vel Temple an sak hnuah chuan an sa zo a, a chhunga lawi tur chu anmahni bawk tih an hriatin lungawi takin an lawi a, an zai a, Pathian an fak a. A hnuah pawh lungawi tak chungin ruahtui khawlna an siam leh a, ruahtui far khat pawh a luangral tur a ni lo tiin hmun tam takah ruahtui khawlna an buatsaih a.

Inah tui in tur an lo nei ta a, thlai chawmna tur tui an neih takah chuan reiloteah hralh chhuah tur an nei a, ran vulh lamah pawh hma an la zelin thawnchhuah tham an lo thar ta hial a. Hmun dang aṭanga buhfai lak a ngai tawh lo a, an purun tharchhuahte chu kumtinin Mumbai, Pune leh Ahmedabad khawpuiah te Truck trip 200- 250 te an lo hralh theih phah ta a. Hetiang bawk hian Bawnghnute pawh nitin Ltr. 4,000 aia tam an lo hralh chhuak thei ta ziah bawk a ni.

Anna Hazare "Aim in Life" chu midang tana nun hman a ni a, a seilenna khua aṭanga bul ṭanin tunah phei chuan India ram pumin a hnathawh kan lo hre ta hial a nih hi.

Thiamna leh sum leh pai lam hi dam chhan atan neih chi a ni loa, dam chhan tihhlawhtlinna tura a kawng mai chauh a ni. Abraham Lincoln damchhan chu Zalenna leh intluktlanna a ni a, chumi tihhlawhtlinna atan US President a ni a, ram hruaitu dinhmun sang tak chu mi tam takte chuan dam chhana an neih pawh a ni hial ang. A ni erawh chuan chu dinhmun sang tak aṭang chu a dam chhan chu a tihhlawhtlin theihna atan a hmang ta a ni.

Midang chanchin sawi tur tam tak ala awm. Tuna kan tarlan chin aṭang pawh hian Dam chhan awmzia chu kan hrefiah thiam theiin a rinawm. Nang leh kei pawh hian damchhan thlen theihna leh puitlin theihna atan kan thiamna leh theihna hmang zel ila, kan lo puitlin thei ta lo a nih pawhin sulhnu ṭha tak kan nei ngei ang.

- Mahmuaka Chhakchhuak