Written by
- Zoa Tlau
Buannel Cabin

HOME DEPARTMENT HMALAKNA CHHINCHHIAHTLÂK (8.12.2023 aṭanga July 2025 chhûng a mi)

Sorkarna chelh hlim December ni 12, 2023 aṭanga July 2025 chhûnga tun sorkar Home Department hmalakna hi i bih ve leh ang u. Law & Order lama hmasawnna te, Kuhva rah tawlhrutute tawmim dan te, drugs beihpui thlak a nih dan te chu tlâng hriat a ni ang.

Chîk zawka en chuan he thla 18 chhung lek hian danglamna nasa tak a awm a, a Department changtu Pu K. Sapdanga hi, mi thil chîk leh ti mai mai lo a ni a. MJA President a nih lai pawha Mizoram District hrang hrang MJA bîka in la hrang tawh hmun khata phuar khawm lehtu kha a ni.

OFFICER LÂK:

Mizoram Police Service atan officer thar 8, ASI (Ministerial) 20 leh Constable 259 lak an ni tawh a. Tunah hian SI (UB) 25 lakna tur MPSC-in a kalpui mek bawk.

RUIHHLO MAN TAM:

Ruihhlo ṭhahnem tak man a ni tawh a. Ruihhlo man tawh zawng zawng hi local market rate in ₹318.19 Cr. hu a ni a. Hemi kaihhnawihah hian case 517 ziahluh a ni a, mi 573 man an ni bawk.

RALTHUAM MAN:

Ralthuam engemawzat man a ni tawh a. Ralthuam man zawng zawng chu 54 niin a mu 28005 man tel a ni. Hemi kaihhnawihah hian case 46 ziahluh a ni a, mi 59 man an ni. Heng mi man zingah hian foreigner 10 an tel.

KUHVA TAWLHRÛK:

Kuhva rah 1978338 Kg’s man a ni tawh a, hei hi market-ah ₹35,02,53,150/- man hu vel a ni. Kuhva tawlhruk kaihhnawihah hian case pakhat ziah luh a ni a, mi 231`man an ni. Case ziah luh loh ho zawng zawng hi Customs Preventive Force leh a district neitu Deputy Commissioner te hnenah hlan chhawn zel an ni.

KANGṬHELH:

Expansion and Modernisation of Fire Services in the States Scheme hnuaiah 15th Finance Commission atangin grant-in-aid ₹40 Crores hmuh a ni. Sum dawn tur hi central sorkarin 90% a tum dawn a, first instalment 30% chu hmuh tawh a ni. He scheme hnuai atang hian kang thelhna bungrua leh fixed asset chi hrang hrang hmangin Fire Department thuam chak mek a ni.

ONLINE:

In sa tur ten Fire NOC an lak ṭhin chu September 1, 2024 aṭang khan online hmanga dil theiha kalpui a ni.

JAIL:

Aizawl-a Central Jail leh District Jail dang 7 sak ṭhatna turin ₹55 Cr. SASCI aṭanga hmuh a ni a. Hei hi PWD-ah hlan chhawn a ni.

TIHHLAWHTLINNA:

Subject Committee, Mizoram Legislative Assembly-in January, 2025 a Central Jail an tlawh tuma an rawt hrang hrang te chu tihhlawhtlin zel a ni a. Heng zingah hian Laboratory Technician 1 leh Staff Nurse 2 rawih thar te chu a chhinchhiah tlak zual an ni.

RATION:

Home Guard volunteers te ration April, 2023 aṭanga tihtawp tawh chu July, 2024 aṭang khan thla tin ₹850/- ṭheuh pek leh an ni.

DUTY:

Home Guard volunteers te hi Bank, DC Office, Godown leh hmun hrang hrang 85-ah duty tir an ni a, ṭangkai taka hman an ni.

CHHINCHHIAH:

Forensic Science Laboratory (FSL) case hrang hrang 2,055-ah sample 15,662 endik tawh a ni a. Hei mai bakah hian misual man leh thiam loh chantir te 'fingerprint' 10,265 chhinchhiah a ni.

THAWKTU:

Forensic Science Laboratory (FSL) a thawk tur hian LDC–2, Forensic Assistant – 3 leh Group D – 2 lak thar an ni.

DIGITAL FILE:

Mizoram FSL hi India ramah Integrated Criminal Justice System (ICJS) hmang tluantling hmasa ber a ni a. Engkim hi 'paper' tel hauh lovin 'digital file'-a kalpui vek a ni.

LEI THAR:

MHA sum min pek hmangin Mobile Forensic Vehicles 10 lei thar a ni a, hei hi 100% central fund hmanga lei a ni.

Tlipna:

Home Department hmasawnnaa ziah lan kher ngai lo, a taka kalpui mêk ni si thil pawimawh deuh pakhat chu 'pu te in sak tihbo' hi niin a lang. Hun hmasa lama pu te in saa hnathawka chhawr ṭhin chu a thawm ri va a awm ngai ta lo bawk. Heti taka hun rei lo te chhûnga Home Department-in hmasawnna a lo nei chho ta hi thil chhinchhiah tlak a tling a ni.


- Zoa Tlau, Buannel Cabin