Written by
- Lalthlengliana

Chhim leh hmar inthlauhna thu kha

Vanglaini January ni 12, 2026-a chhuaka 'Chhim leh hmar inthlauhna' tih article, Pu P. Vanlalchhanchhuaha ziak kha han sawi zui chak ka nei.

Chhim lama mite thliarkar rilru pu anga miin an sawi ṭhin chungchang a rawn sawi kha. 'Thliarkar rilru kan tih fo hi khua leh veng bil lutuka thil beisei ang hi a ni a. Chhim mite thliarkar rilru pu anga sawi hi chu a dik lo chiang khawp mai,' a tih kha a inti hre viau nâ a, a hre dik lo deuh.

'Thliarkar rilru' tih hian huam chin a nei lo; khaw bil emaw, khaw bilah pawh veng bil emaw, district huap emaw, state huap emaw pawh a ni thei vek. Thliarkar rilru tih hian Lunglei khawpui, LMC area zawng zawng a huam thei a, Lunglei Bazar Veng chauh pawh a huam thei a, Kikâwn vel bâwr chauh pawh a huam thei. Lunglei District pumpui leh Aizawl District pumpui pawh a huam thei a, Mizoram pum a huam thei bawk.

Mizorama khawpui zingah state capital Aizawl hi lian fâl lutukin kan sawi ṭhin a, a dik, a lian fâl. Mahse, thil nihphung pakhat a ni. India ramah chuan Mizoram chauh hi state khawpui lian fâl a ni lo. India rama state tam zawk hi khawpui lian ber leh a dawttu chiah thil hrang hranga inthlau viau vek mai; a bik takin mihring cheng zatah.

Chuvangin, Mizoramah Aizawl khawpui lian fâl bik lutuk a, khawpui dangte sawrkarin a ngaihthah ang leh ṭhang ve thei lo anga sawi fo hi a dik vek lem lo. Sawrkar thiam loh anga han puh viau tur pawh a ni bik lo. India ramah chuan thil nihphung pakhat a ni. India rama state khawpui (capital)-a mihring cheng zat leh a dawttu chiah khawpuia mihring cheng zat vel Google-ah lo en ve teh u.

"Lunglei district-in district pakhat bak a la hring ve thei lo" tih phei kha chu a kâwi zawnga thu lakna a ang. Hnahthial District pian hmaa Lunglei District kha Lunglei District a nih vanga district dang siam loh a nih ka ring lo; Lunglei District chhung leh a mi chengte hmasawnna duh loh vanga siam loh phei chu a ni lo lehzual ang.

District thar siam tur chuan a hmun, a huam chin, remchanna, a chhunga mipuite rilru puthmang leh duh dante leh thil dang dang ngaihtuah tel ngai a tam hle ang. A tak takah chuan Hnahthial District piang ta pawh a ṭha e; mahse, a huam chin ngaihtuahin, district ni âwm lo khawpa tê a ni ve tho. A tira a huam china an dah khaw ṭhenkhatte pawh remchan lohna a awm avangin district dangah an behtir leh tawh hi. Chuvangin, Lunglei District-in district pakhat bak a la hring ve thei lo, tih vel hi chu a 'naupang nuar chhuanlam tur dap kual' thu-hla tawh mah mah.

Financial year tawp lai vel, sorkar hnathawkte an inpeipun hun financial paradise ang leh, (sum) inlak luh tamsiak a, zahna pawh a awm lo anga a sawi kha sawrkar hnathawk tan chuan a na ngawtin ka ring. Pu P. Vanlalchhanchhuaha ziah anga lo ti ṭhin mi tlemtê chu an awm mahna, a tam ber hi chuan an tih lo ang. Khatianga sawrkar hnathawkte vaihma a, sum eiru (corruption ti) ang maia a sawi kha chu a zialo hle a ni.

Engpawhnise, Mizoram chhim lam a ni emaw, hmun dang pawh ni se, thliarkar rilru hi pu lo tlang ila a ṭha. Lunglei mipuite hian Aizawl hi er lo se, hmasawn turin el zawk se a ṭha hle bawk.

- Lalthlengliana