KÂWI

January ni 12 khan Phuaibuang leh a chhehvel khaw 4-a sawrkar sikul tlawh turin ka naute nen kan zin a. Phuaibuangah zan riakin, a tukah Daido, Khawlian leh NE Tlangnuam te kan tlawh leh a. Sawrkar sikul 16, dinhmun inanna tam tak nei leh dinhmun ṭhenkhat inthlau viau lawi te kan han hmu a (he lam hi chu ka sawi tum a nih loh avangin ka chai thui lo ang).

Daido-ah kan inruahman lâwk aiin hun kan hman rei loh avangin Manipur ramri lamah kan phei zuai a. Manipur lei rap ve rêng rêng ang tih avangin hla vak lo kan tlan a, hmun rem laiah dingin khua kan chuan a. Kan dinna bulah kâwi káwm lo uai ṭhiah ṭhiah kan hmu a, “Kàwi pawh a káwm a ṭhat leh a rah a ṭha,” tih sawi chungin, kawm khat chu kan lo va, phûr em emin kan chhu keh a, rei lo te chu kan han inkawibah vel a, nuam kan ti phian mai!

Kàwi tih a hming a ni ngawt mai hi eng vang nge ni ang aw, tih ka ngaihtuah a. A káwm kawih deuh ṭîng ṭêng vanga vuah a ni mai ang em tihte ka rilruah a lo lut a.

Kàwi han tih ringawt mai hi, eng sawina pawh ni se, a ngainatawm loh viau mai. Thil ngil lo, a nih tur ang ni lo a kâwk deuh ni te hian a lang. Tu chanchin emaw sawi ta ila, “Ani hi chu a kàwi khawp a,” kan tih emaw, “Mi rilru kàwi tak a ni,” emaw kan tih chuan, mi ngaihtuah dan ang lova ngaihtuah, khermei leh tluangtlam lo kan sawina a ni ṭhin.

Chutih lai chuan, ka sawi tâk kàwi, a bik takin tun hma deuha hmeichhe naupang infiamna hmanraw ṭangkai em em (mipa naupang leh puitling tam tak pawhin kan lawm) hi chuan a hming hi a nihna a ni lo chiang khawp a, inkawibah kher lo pawhin kan lawm viau hlawm a nih hi.

Mizote hian hming kan phuah dan hi awmze nei leh phuah chhan awmze nei vek a ni e, ti ila a sual tam lo vang. Ramsa leh ransa hmingte pawh hi Thlanrawkpa Khuangchawi nena hmehbelin, phuah chhan ni awm tak tak thawnthute pawh kan neih hi maw! Nau piang hming kan phuah pawhin awmze neiin kan phuah a (a tam ber chuan), kan phuah chhan erawh a inang lo thei viau mai thei. Mi tin deuhthaw hian a hming phuahtute aṭanga an phuah chhan hre hauh si lo hian, a hming putu chu a hming aṭangin kan teh a, a hming awmzia aṭangin kan duh anga awm turin kan han beisei ngawt ṭhin hi mak tih chang ka nei!

A phuahtute’n ‘Lalrinawma’ tia hming phuah chhan chu Pathian rinawmzia a nih laiin, keini chuan a hming putu kha rinawm turin kan lo beisei a, a rinawm lohna kan hriat zauh chuan a hming pu zo lovah kan ruat ṭhin; an phuah chhan Pathian rinawmzia lam kan thlir phak tawh ṭhin lo. Saikapa tih hming pu hi sai kâp tura kan beisei chuan a hming put zawh a harsa ngawt ang, Hranghrima tih hming pu tan nupui zawn hmuh a har lo thei lo. Hming zawng zawng hi lo teha beiseina lo neih ve ngawt hi thil ṭul lo leh chuangtlai a ni tih hriat a va pawimawh em!

Kàwi a nih avanga kàwi miah lo kan kawikâwm, a chhunga kàwi kan lawm em em awmna kha a hming ‘kàwi’ a nih avangin hnualsuat ngawt ila, a chântu chu keimahni kan ni zawk dawn a lo ni reng mai. Engpawh mai hi bêlchiang hmasa lova ngaihdan siam hmasak a fuh lo theiin, thutlukna dik lo pawh kan siam phah thei dawn a lo ni.

Páwn lam lan dan aia chhung lam ṭhatna leh takna emaw, mawina emaw hre turin dawhtheihna leh taihmakna nen inthuam ang u. He kan dam chhung rei lo têah hian mi dang ṭhatna hmu turin keimahni lam insiamrem sauh sauh ang u.

- Dikteii Hnamte