Written by
- Commissioner Lalkiamlova
Ph. 8416076986

TOURISM LEH CHRISTMAS


Sawrkar thar hmalakna lawmawm tak tak zinga kan hriat lar tak pakhat chu Tourism-a hmalakna hi a ni ta. Rei lo te chhungin a hlawhtlinna lawmawm tak tak hmuh tur te pawh a awm nghal a, Zoram tan malsawmna thlentu a nih ngei a beiseiawm hle. Khawvela Tourist tlawhtu ngah ber ber ram pathumte chu, France, Spain leh United States te an ni a. Heng ram pathumte hi an insàn chhawk zak zak reng mai a ni. Chutih laiin, Macau, the Maldives leh Aruba ramte hi an ram ei leh bar chungchang tourism-a innghat nasa ber berte an ni a. Macau ram GDP 50% chu Tourism aṭanga hmuh a ni a, Maldives leh Aruba te pawh an ram GDP 32% lai chu tourism aṭanga hmuh a ni. Heng Croatia, Malta, Jamaica leh Thailand ram te employment leh economics growth pawh hi tourism-ah a innghat thui hle bawk.

Chutianga khawvel ram tam takin tourism an hlawkpui em em a, an ram development innghahna a nih laiin, ngaihtuah chian ngai, kan ngaihthah hauh loh turte a awm. Khawvel ram tam tak an economy tourism-a innghat nasa ber berte hi kan en chuan an ram chhunga eizawnna tur dang nei mumal lo ramte an ni tih kan hria ang. Mahni ram chhunga ei zawnna ṭha hmuh chhuah tur tam tak a awm laia chung kalsan a, tourism uar bera neih chu ram leh hnam tana thil him ber a ni lo mai thei a ni. Kutdawh pakhat rangkachak hlum ṭha tak puana ṭha taka tuam, tiang hmawra khai pu chunga kut dawh an sawi ang chauh nih a hlauhawm. Mahni ram leilunga hai chhuah theih malsawmnate hai chhuak peih lo va, kawng awlsam zawhtute chu an tluk chhiat hun a awm ṭhin. Malsawmna reng reng, thawhrim rah ni lo chuan ram leh hnam leh mimal tan pawh engti kawng emaw talin chhiatna a thlen ṭhin.

Tourism hi kan state economy siam ṭha thei tur a nih rualin chhiatna min thlensak thei a nihna kawng hrang hrangte hi chhut ve a pawimawh. Mizote hi mahni culture leh nun phunga nghet lo tak hnam kan niin a lang a. A bikin kan hmeichhiate hian hnam dang neih an awlsam em em a, mipa te thiam loh a nihna chen a awm thei a, chu lam chu dah ṭha ta ila. Tourism lama kan sannain min runna hmasa ber tur chu sex leh hnam dang pasala neih hi a ni thei ang. Hnam dang nula lo pawngsual chaknate pawh a hluar lo vang tih a sawi theih loh. Ruk ruk leh tourist te bum tumna lam a piang chhuak bawk ang.

Kan fim khur loh chuan commodification an tih keimahni culture, tradition, custom leh sakhaw thil serh thleng pawh ngaihnepna, thil awm ve satliah ang chauhva ngaihna a nasa dawn. Mihring hlutna te, social leh culture hlutna te leh kan sakhaw hlutna thlengin Commercial hlutna (value) in kan thleng dawn tihna a ni thei. Football-in Europe a rûn a, Pathian ni leh sakhaw thil serhin awmzia a nei nep em em tawh dinhmun hi kan rin aia hmain kan tawlh thleng dawn, a kawng hi nál tak a nia. Judate keini aia nasa taka an sakhuaa kulmuk zawk daih te pawh, Grik-hovin an sports discipline hrang hrang an han tihpui kha chuan, saruaka tih ngai te pawh an ti ve ta zel mai a nih kha. Temple chhak lawkah Sports centre an din si a, an puithiamhote manganzia kha, kan chhiar a, kan hria.

Kristian sakhaw hunpui te zinga kan ngaihhlut leh lawm nasat ber Kristmas pawh, Tourism hmanrua atana hman tumna thawm te ka lo hre vuai vuai a. Hei hi ngaihtuah chian atan ṭha ka ti hle mai. Kan state-in sum leh pai kan mamawh tih chu a chiang reng mai. Chutih rualin kan sakhaw hunpui pawimawh kan ngaihhlut em em krista Isuaa min phuar khawmtu, sum leh pai mamawhna avanga hralhna a ni mai ang tih a hlauhawm. Kan thinlunga Kristmas hlutna nasa taka a tlahniam tur hi Mizo ringtute hian kan ngai ngam dawn em ni? Kan ram hruaitu fel leh fing, kohhran mi tak takte hian ngun takin ngaihtuah se la, kan sakhaw hunpui leh thil serhte hlutna hi sum leh pai leh hlimhlawp thil hlutnain thleng lo hram ila a ṭha e. Tourist hipna tur thil tam tak hmuh chhuah tawh te hi a lawmawm, kan la hmuh chhuah belh zel ang. Kût awmsa leh phuah chawpte hi tourism atan kan hmang a nih chuan a ṭha e, sakhaw hunpui leh ni serhte erawh hi chu khawih tel loh ni hram rawh se.

Kum tam tak kalta aṭang khan kei pawhin Aizawl chhehvela kan kham ko thawveng nuam tak takte tourist centre atana siam rawtnate ka lo siam ve tawh ṭhin. Durtlang leitan chunga Hotel changkang tak siam a, a chunga kraws lian eng vu mai, Aizawl Landmark tur siam te, a chhak leh thlang zawnga kea kalna kawng siam a, Airport-a thlawhna ṭum lai thlirna hmun siamte nen. Skul chawlh nia nu leh paten an fate an kai diah diah turte ka mit thla ṭhin. Tourism kan tih hian mi khual chauh ngaihtuah lo ila, kan hotute'n an sawi angin 'local tourism,' kan ngaihtuah tel a ṭha. Chu chuan rilru lam natna (anxiety leh depression) lakah te pawh kan ṭhalaite leh nu leh pa te pawh eng emaw chenah a veng thei ang. Rilru tih thawvenna tur hmun mamawh lo kan awm lo. Chu'ng hmunte chu sawrkar tan tual chhung mite aṭanga sum hmuhna hmun ṭha leh hlawk tak tak a ni thei, chutih rualin kan taksa leh kan riru tihriseltu ṭha tak a ni thei dawn bawk si a.


- Commissioner Lalkiamlova, Ph. 8416076986