Mizo ṭawng chungchang
Tunlai ṭhangtharte hian Mizo ṭawng kan hmang dik lo nasa a, a ziaka ziak phei chu kan thiam loh lehzual. Ka rualpui zingah chuan Mizo ṭawng hi thiam leh a ziak lamah pawh ziak dik pawl takah ka inngai a, naupang lam deuh. tleirawl zawkte zingah phei chuan Mizo ṭawng ziak hi an thiam lo lehzual hle.
Mizo ṭawng ṭhatna em em pakhat chu a ziak anga kan lam mai hi a ni. 'Lingerie' lam dan turah ṭum khat chu kan buai deuh a. Ṭhenkhat chuan 'Lon-ge-rie' tia ang deuha lam tur an ti a, Internet-ah British lam dan leh American lam dan a lo inang lo leh bawk sia, chuvang chuan Mizo lam ang anga lam hian a sual chuang lo a nih hi tiin thu ka titlu ta. Anmahni zawk ngeiah pawh lam dan a inan loh chuan keini tana dik taka lam dan a awm chuang lo a ni ber. Mizo ṭawng chu nise, a ziak angin kan lamin kan chhiar ri mai dawn a, buaina tur a awm lo; buaina awm ber tur chu a thlukna dah leh dah loh a ni mai.
Tunlai hian Mizo ṭawng thumal, word hi ziak hran zel kan ching ta hle a, ṭhatna a awm rualin Mizo ṭawng hausak zelna tur atan chuan a pawi theiin ka hria. 'Chutichuan' tia kan ziah ṭhin pawh 'Chuti chuan' tia ziak tur alawm an ti a. 'Tihlum' tia kan ziak ṭhin pawh 'ti' chu Verb a nia, 'Hlum' chu Adverb a nia, chuvang chuan ziak zawm tur a ni lo an ti leh bawk. Hetianga thumal pakhat anga kan ngaih ṭhin pawh kan ziak hran zel chuan Mizo ṭawngah hian thumal thar a piang hlei thei dawn lo tawp mai, a
ṭha lo zawkin ka hria.
German ṭawnga noun hi word thui pui pui a awm nual mai. Keini pawh hian noun emaw thumal dang pawh hi thui mah se pawi ti lo ila, tunah chuan kan ziak hrang ta thluai mai a, ṭawng a hausa hlei thei lo, Noun leh Verb hi kan neih ṭhat chuan kan thumal a tamin a hausa dawn tihna a ni. 'Siamtharlehna' tih hi noun anga kan hman rau rau chuan ziak zawm mai ila, Bible-ah hian 'Siam thar lehna' tiin a ziak. Chutiang bawkin compound word hmanga verb kan siam a nih chuan ziak zawm ta mai bawk ila, ṭawng a hausa zawk ang ('Min siamtharleh rawh' tiin). Adjective leh Adverb te hi Mizo ṭawngah chuan siam chawp a harsa lo viau thung, Double Adverb phei chu a mihring azirin kan belhchhah thiam khawp mai.
Article chung-chang-ah hian, Mizo ṭawngah article a awm lo kan ti ṭhin a, mahse Definite Article anga hman kan nei a, chu chu 'Chu' hi a ni. 'The Man' tih chu Mizo ṭawng chuan 'Chu pa chu' a ni a, 'In pakhat a awm a,...chu in' tiin, 'Chu' chu Sap ṭawnga 'The' tih te, German-a 'Die, der, den..', French-a 'La' leh 'Le' ang em em chuan kan hmang chiah lo pawh a ni mai thei, amaherawhchu 'Chu' hi Mizo ṭawngah chuan Definite Article angin kan hmang. 'Chu' tih hi 'That' tlukpuiah kan hmang ṭhin bawk. 'The Holy Bible' tih chu 'Pathian lehkhabu Thianghlim Chu' tih a ni mai. Indefinite Article pawh 'pakhat' tih hi a ni tho mai; Ger-man ṭawnga Indefinite Article chu 'ein' emaw 'eine' emaw a ni a, 'Pakhat' tihna tho a ni.
- Rochungnunga, College Veng, Aizawl