Krista Pianchamphaphak Rilru Inngaitlawmte hnenah KRISTA…
Thlasik zing ni chhuak engmawi tak rawn inher chhuak riai riai chuan hringnun hi danglam takin a rawn kai harh a, han hawi vel ila. Khua a thiang em em a, boruak lah vawt vin tuk ni si lovin mihring hip phak tawk chiahin kan velah a rawn inphah hniam a, han hip vang vang ila, lu na ber burte a dam sawng sawng a, he hun nuam tak hi zing boruak dai chhuak ngai lo te pawh an rawn inlar hlawm a. Thingten an mawina an chhuah a, van boruak dum pawl ruih te, zan lam boruak dai tak kara thla eng no ruih te chuan siamtu ropuizia a va phawk chhuak tak em! Khua han chuan a, hawina lam apianga lungti leng em em hun hi hun naran a ni lo, ringtute tana hun chhianchhiah tlak tak Lal Isua Krista pianchamphaphak a ni tlat alawm le. He hun pawimawhna hi a tam teh asin, kum khat chhunga thla tawp ber, ni tawp ber hun a ni. Kum thla hliam hun a ni.
“Ka hming pu ka mite chuan inngaitlawma an tawngtai a, min zawn a, an awm dan sualte an hawisan chuan van aṭangin ka lo ngaithla ang a, an sualte ka ngaidam ang a,an ram chu ka tidam leh ang” - II Chronicle 7:14.
1. Krista hnungzuituten A pianchamphaphak kan chiang tawk em aw? Dam taka Pathianin kum khat chhung min han hruai thlen hian mihring zingah pawh 'birthday' chu kan ngai pawimawh hle ṭhin. A siamtu hretu chuan Pathian hnenah lawmthu an sawi a, tihtak zeta lawmthu sawi an awm ang a, a hming ve mai, a tikimtu atan Pathian hnena lawmthu sawi pawh kan tam zawk mai thei e.
Krista pianchamphaphak hun hi a nuam thei ang bera hman tum, hlimhlawpa hmang ral ta mai mai te, he hun atana kan inpuahchah dan lah mahni nawmsakna hi kan dah lal zawk a, thinlung leh tih tak zeta chibai buk lam hi chu kan vang tawh khawp ni te hian a lang. Sermon ṭha tak tak kan ngaithla a, thinlung han chhun eng tur khawp, khawih che dawt tur ‘thu chak' in min sawi nghing zo tawh lo va, Lal Krista pianchamphaphakah hian amah chawimawina hming chawi tho siin, kan duh dan, nuam kan tih dan hian kan kal tam tawh zawk nite hian a lang ṭhin.
He hun hi chuan tute thinlung pawh a sawi nghing a, a sawi nghin dan erawh Krista duh dan zawng ni lo a tam tawh a, sual a rawn che vat a, sual chuan “He hun ah hian mahni duh dan tih lal ber tur, kum tawp alawm, a nuam thei ang berin aw?!” a rawn ti a. Ṭhalai tam tak chuan sual thu kan awih khawp nia. Thuhriltu tam berin thu ngai put kan sawi a, Bethlehem nau lo piang, khawchhak mifing te, berampu-te a lar em em a, kan hre hlei hlui tawh a ni.
Krista pianchamphaphak hi thinlung taka hmang thei tur chuan rilru inngaihtlawm a, Krista hnena kan tlukluh a ngai. Chapona thinlung neitu hnenah Krista a inlar ngai lo vang. Rawngbawltu chapo hnenah Krista a awm ngai lo a, mahni thiltih ṭhat hre em emtu hnenah Lalpa a cheng ngai lo vang. Dan zawm kim ve vek, mi retheite pawh
ṭanpui ṭhin, kohhran duhzawnga inhmang em em,
ṭhahnemngai taka Pathian tana thawk ve nia in hriate thinlung khawhar sizia te, thiltih rah chhuah hmuh tur awm lem si lo te, miten an nun an chhiar a, tuinung lui lak chhawn tur mumal an hmuh theih si lohzia te, mite hmuha sual ni si lovin, rawngbawltu hmuha an hmuh tho sizia te nundan phung hi kan ramah hian an tam em em a ni.
Christmas ruai tak tak kil tur hian Krista chuan min sawm a, he ruai kil tur hian thinlung thianghlim a duh a, a ruai kilpui tur hian thinglung inngaitlawm a duh a, khawvel ruai kil anga a pawnlawi tuina mai mai a duhkhawp ve lo; a pawnlawi mawina leh ropuina a duh lo, thinlung inngaitlawmte hnenah chauh awm nuam a ti a, chutiang mi chu a ruai kilpui tura a duh te chu an ni. Krista pianchamphaphak awmzia leh dik tak hre lo kan ni mai lo maw?!
2. Rilru ingaitlawmte hnenah chauh Krista a inlar ṭhin: Lalpa hnungzuitu Christiante Christmas kan lawm dan leh a hun vela kan buai dan han thlir vang vang hi chuan Pathian neitu thinlung putute buai dan tur em ni aw? tih theih tur a ni ta. Sikni eng rawn inher chhuak te, kum khat chhunga hun nawm vanglai tak a nihna te, 25 Dec. nghakhlel taka kan lo hmuahna leh inpuahchahna thinlung tiner tur leh he hun lo thleng tur kan inbuatsaih dan erawh a hahthlak lampang hret chu a ni ta.
Khawtlang hruaitute veng chhung boruak a muanawm theihna turin theihtawpin misual an ngampat lohna turin an veng a, zan khaw tairek, khaw vawt tak hnuaiah an duty a Chhungkua tam zawkah nula tlangval awmnaah chuan nu leh pa-te rilru hah reng rengin an fate an ngaihtuah a, thunun theih loh chin a lo awm a, he hun hi liam thuai thuai zawk se, kum hlui leh kum thar inthlahna te hi liam vat se tih rilru pu hi kan tam em em tawh a ni. Heng a lo thlenna chhan bul tak chu chhungkua inenkawlna fuhtawk loh vang te, zah tur leh tih tur kan tih tawk loh vang te a ni.
Nu leh paten fate Pathian thu tak inhrilh hriat malh malh aiin khawvel nawmsakna lamah kan tlan lutuk a, hausak loh kan hlau va, Pathian chu pawimawh ti ve tho siin pawimawh hmasa berah kan dah tlat loh vang a ni. Inti changkang takin kan faten nun an rawn hmang chho va, 'Pianthar hun a la rawn nei ve mai ang' ti chung zelin an nunah enkawl harsat hun a rawn thlen meuh chuan kan buai ta vek a nih ber hi maw?
Kan chhungkua-ah Lalpa chentir tak tak kan duh chuan 'inngaihtlawmna thinlung' kan put a ngai. Inngaihtlawmna thinlung pu lote hnenah Krista a inlar ngai lo. Rilru inngaitlawmte hnenah Krista chu a rawn inlar mai ang. Krista inlarna chhungkua chu chhungkua hlim an ni ṭhin a, Krista awmna thinlung chu mite tan hmuh a nuam a, an nunah ei tur a awm ṭhin. Krista awmna thinlung nena Christmas kan hman phawt chuan engkim a dik vel vek a, sual thiltihtheihna-in hmun a chang ve lo. 'Krista ruai' kiltu dik tak kan lo ni ang a, sualin midang a tihbuai aiah khan hlimna thuruk chu midang pawn hmuh nuam an ti ṭhin a, chu hlimna thuruk neitu nun aṭang chuan an zir ve ṭhin a ni.
3. Chapona thinlungah Pathian hnathawh a lang ngai lo: Simna, inchhirna leh inngaihtlawmna thinlung putu chungah Pathian-in a ngilneihna a lan tir ṭhin a, a thiltihtheihna leh malsawmna ui miah lovin a pe ṭhin. Bible-ah tihian kan hmu, Hezekia kha thih ngamin a dam lo va, Lalpa hnenah a ṭawngṭai a, a ṭawngṭaina chu chhanin a awm, chhinchhiahna a pe a nih kha. Nimahsela, Hezekia chuan a tana ṭha tura tih ang chuan a ti lo va, a rilru a lo chapo tak avangin tih kan hmu, Lalpa thinurna chu Judate leh Jerusalem chungah a lo thleng ta. Chu ve leh Hezekia chu a rilru chapona chu inchhirin a inngaitlawm leh a, amah leh Jerusalem mite nen, Lalpan a ngaidam a, a damchhung chuan Lalpa thinurna a chungah a thleng ta lo (II Chro. 32:24) tih kan hmu a ni.
Kan ram hi in thlir thuak teh ang. Kan roreltute hian Lalpa duhzawngin ro an rel em? A hminglam ringawt a, inchhirna tel si lova hna an thawh chuan kan ram dinhmun hi a dam lo a ni. Chhungkua tinte hian Lalpa duh dan zawngin kan nun kan hmang em? A hming chauh lam ringawt hian a rawngbawlna zahawm tak te hi kan lo ti ve mai mai pawh a ni thei. Fanau enkawlna ah Lalpa duhzawnga kan enkawl loh chuan a nghawng chu na tak a ni. Lalpa duhzawnga enkawl hi khawvel thiamna sang ber pawh hian a pha lo, enkawlna man pawh a ngai lo a ni. A malsawmna kan dawnte hi kan lo chapo pui a nih chuan kan hnenah a rawn inlar ngai lo vang. A hnen aṭanga thil tam tak kan dawnte hi Christmas keimahni nuam tihna atan maia hman kan tum chuan ‘Krista ruai’ kan kil ngai dawn lo tihna a ni. Khawvel ruai ang maiin Christmas hi kan hmang liam leh ṭhin ang.
Rilru inngaithlawmte hnenah Krista chu a inlar
ṭhin. Vanramah tunge ropui ber ang tia Isua an zawhna a chhanna chu “Chutichuan, tupawh he naupang te anga inngaitlawm apiang, chu mi chu van ramah chuan a ropui ber ang” (Mat.18:4) a ti a ni. Ringtute hian inngaihtlawmna hi kan va mamawh em em ve! Mi chapo ram hruaitu chu Lalpan a duh lo va, mi chapo rawngbawltu a duh lo va, mahni thu leh ngaihdana chhungkua hruai a duh lo. Amah ṭihtu mi inngaihtlawmte hnenah chauh Krista chu a cheng ṭhin.
- R.Zomawia