MI ANG(LO)

Hmân deuh tawhah khan kan ṭhianpa pakhat hian a laina hnaiten a inkhawm peih loh zilhna’n “mi anna atan tal inkhawm ve la” an tih thu leh, “tute nge mi chu? Eng ngati nge anni chu ka an a ṭul?” ka ti; a tih thu hi a sawi a. Ka ngaihthlak tirh chuan a ngaihdan chu buluk riau leh mahni indah pawimawh riau niin ka hmu a. Amah pawh kha ka hmuh dan a hè deuh nghal titih kha a ni a.

Hun a lo kal zel a, ka thil tawn leh hriat aṭanga ka ngaihtuahna vak vel ṭhin hian ka ngaihdan hmasa min thlaktir a awm chho ta zut mai a ni ber a. Ziak pawh ka chin chhoh tak viau hi maw…

‘Mi’ hi tu nge kan tih chuan, ‘keimahni’ lo zawng hi an ni mai a. Mi ta kan tih chuan keimahni ta ni lo zawng kha a ni leh mai bawk a.

Kan khawsak leh ni tin hun hman danah te, kan duhthusam leh kan hmathlirah te hian mi tam tak hi chuan ‘mi’ an loh hi kan hlauh ber a ni em aw? tih turin kan ṭawngkam chhuak aṭang hian a hriatin ka hria. Keimahni neih phak tawk leh kan chanpuala duhtawk ngah thei lo leh lungawi lova kan awm chhan hi ‘mi’ an kan tum vang hi a ni fo awm asin.

Mahni neih leh mahni theih tawka chet leh khawsak zir mai lova hmasawn tura ke pen hi tu-a-te mai pawh hian, kan tih tur ve reng leh kan hun kan ruahman dan tur a ni teh meuh mai. Chutih rual erawh chuan kan ke penna turah hian kan bun tawk kan hriat hi a pawimawh hle awm e.

Tlanna atana pheikhawk bun chi te, Biak ina bun chi te, hnathawhnaa bun chi leh a hun leh a hmun azira bun chi pheikhawk chi hran hran hmang hian hma lam panin kan kalna tur lamah kan ke kan pen ṭhin. Biak ina kal tur ka nih chuan ka ṭhenawmnu awmhmun pheikhawk ang kha bun a nawm hmel em e, tih avangin bun ngawt ila min en hrek hrek tawk an awm ngei ang. Chutiang bawkin tu emaw inchei pheikhawk sang ang kha a mawi leh nalh ka tih vangin fehnaah bun ta ila, ka chetsualpui loh vék pawhin hna ka thawhpui tam lo khawp ang. Keima hna leh ka tihtur mil ngaihtuah lo lèka mi neih leh mi ta ka duh ve avanga ka chetna kha ka hmasawnna ni lova min tiṭhuanawptu zawk a nih theihzia hi hriat hmaih loh a ngai hle.

‘Mi an’ tum luatah mahni theihna hmuh ṭhelha tho leh tur awm lo khawpa tluk a hlauhawm ṭhin. Tui mamawh tan mi bawnghnute neih chuan awmzia a nei lo va, rilṭam tan mi rangkachak chu puarna a ni ngai lo vang. Kal zir ṭanin mi tlan leh zuang a hmun avanga ‘mi ang’ tura tlan leh zuan a tum nghal chuan a tlu lo thei lo va, thusawi thiamin zaithiam a awh ve avanga thiam hauh si lova zai a tum ve ngawt chuan nuihzat a hlawh ang.

Mahni theihna zawna hmasawn zel tura ke kan pen hi khawvela kan awm chhunga kan tih ngei ngei tur a nih lai hian kan intehna chu ‘mi’ aṭang chauh a nih chuan a fuh loh hun a tam zawk lo thei lo.

Mimal, chhungkua, khawtlang, kohhran leh sawrkar anga hmasawnna kawng kan zawhnaah hian ‘mi ang’ nih ringawt hi min nawr kaltu ni lovin, keimahnia kan ṭha ber thleng thei turin ṭan la ila. Mi dang nena chengho tura duan mihring kan nih miau avang erawh chuan ‘mi’ tana hnawksak lo, chenpui leh relpui nuam, mi dang tana ‘mi’ entawntlak nih erawh kan mawhphurhna a ni tih hriat reng i tum ṭheuh ang u.

- Dikteii Hnamte