Mizoram Public Service Commission hi
MPSC- Mizo ṭhalaite inpui
Zaithiam K. Hminga nupui ni ta Janis Hnamte-in a Hnamte-pui Remlalliana Hnamte, MCS, a programme-a a kawmna ka en fuh ṭuma ka lo lak fuh ber chu, Mizo ṭhalaite IAS-a kan tlin tam theih nan chuan thil dang zawng aiin MPSC an pawimawh a ni, tih lam hawi a sawi kha a ni. MPSC hian civil service exam kalphung hi zawi zawiin a sawi danglam chho a, UPSC nen exam kalphung inang deuh thaw in a siam ta a. MPSC chuan GS V paper belhin, optional subject a paih bo ta thung. Hei hi a ṭhatna leh ṭhat lohna bûk tham fe a ni ang a, ka thupui chai tum ber a ni lem lo.
MPSC hi Mizo ṭhalaite inpui tak tak a ni. MPSC exam-ah chuan insawipuiin awmzia a nei lo a, politics pawh a inrawlh lo tih a nih avangin, Mizo ṭhalaite beiseina vawnghimtu kulhpui (citadel) ti hial pawn sawi a ni ṭhin. Tun MCS Combined Exam hnuhnung berah khan he lam chîkmite tilawmtu lian tak chu Prelims Exam question quality sang tak kha a ni. UPSC zawhna rim a nam viau a. Zawhna tluangtlam What is (eng nge), where is (khawiah nge), Who is (tu nge) tih lam aiin, thluak leh ngaihtuahna fim hmanga chhan ngai, sapṭawnga Higher Order Thinking Skills (HOTS) an tih ang zawhna a rawn chhuak ṭeuh mai a. Hei hi thil lawmawm tak a ni.
Kan syllabus leh exam pattern-te UPSC ruih mah se, kan zawhna quality a UPSC leh si lo a, Mizo zirlaite tan MPSC exam kha UPSC exam inbuatsaih pah nana hman a remchang lo ṭhin a. MPSC-in tun kum exam-a question kalphung an rawn tichangkang ta hian a tira kan sawi lan khi a rawn nemngheh chhoh beiseina sang tak min siam a ni.
MPSC Mains Exam zawhna set dan erawh UPSC nen a la inpersan deuh niin a lang. MPSC-a officer leh thawktu mithiam leh tawnhriat ngah tak takte’n hei hi Mizo ṭhalaite leh kan hnam IAS/IPS etc-a kan tuihâlna phuhru theitu an nih hre reng chungin ṭan han la leh thei se a duhawm hle.
Result tihdanglam chungchang
Social media leh internet lamah MCS result kar hmasa lama tihchhuah chu tihdanglam a nih tur thu post hmuh tur a tam hle a. Ngaihdan a tamin, MPSC demna lam rawng kai pawh hmuh tur a awm. Hnam issue hiala chhuah tawk pawh an awm. Chu lam erawh kan sawi tum a ni lo. MPSC hian engati nge form fill-up laiin a fimkhur loh tih te, ti nge result chhuah hmain hengte hi a endik loh tih te sawi a tam. Sapṭawng ziak pakhat ka chhiarah chuan MPSC zahawmna tibawrhbânnnaah hial puh a ni. Hei hi han sawifiah deuh a chakawmin kan hria.
Public Service Commission (UPSC, MPSC) ten exam an buatsaihah reng reng hian a dil thei leh exam thei turte bithliah felfai tak a siam ṭhin a. Chumi mil chuan hna zawngte’n an dil theihte an dil ṭhin. PSC-te hian document leh a diltute an chhui vek sêng lo a; document thil tel leh form-a mahni chanchin candidate-te’n an ziahte chu a dik ngei a ni tih intiamkamna a awm ṭhin. Chutiang a nih avang chuan candidate-te kutah an document leh information thehluhte chu an dik ngei a ni tih finfiahna, a sapṭawng taka burden of proof an tih chu candidate koah a awm a ni.
Tun ṭumah hian MPSC an inthlahdah ta viau emaw, an hna an tlin lo ti zawnga thu nei ho hriat atana ka duh chu, heng hi UPSC-ah pawh thil thleng tawh ṭhin a ni a, hriat chhuah a nih rual rualin chhui chian a, a ṭul anga hmalak a ni ṭhin. Kum 2024 khan Puja Khedkar chu IAS probationer a nih laiin hnam hnuaihnung nihna OBC certificate leh pianphunga rualbanlo tihchianna disability certificate dik tawk lo (fake) hmanga puhna a awm avangin a hna aṭanga bân a nih bakah, exam thei tawh lo tura hrem a ni. UPSC meuh pawn heng case hi a lo neih tawh avangin, tun thila MPSC, kan ram ṭhalaite innghahnain beih a tâwk hi an thlavang kan hauh a ni. Ram pawn leh hnam bil page ṭhenkhatte phei chuan an duhthawh viau a, hei hi Mizo mipuite’n thu dik kan hriat a ṭulin ka hria. MPSC hian he thilah hian inthlahdah emaw, tih loh tur an tihna a awmin a lang lo. Exam-a ti ṭhate sawrkara recommendation an siam hmaa felhlel lai siamṭha hmana an che hi an fakawm hle zawk a ni.
MPSC ṭang zel se
MPSC hian a din tirh aṭanga tun thlengin harsatna leh beihna a lo tawk tawh ṭhin. Hengte hi ṭha leh dik takin a lo paltlang ve zel ṭhin a, institution hlu leh rintlak tak a ni chho zel hmuh hi a nuam a ni. Mizo ṭhalaite’n thiamna vang liau liaua hna an hmuh theihna inpui a nihna hian hetia sawi leh hriat piah lamah hian pawimawhna thuk tak a nei a. Mizo ṭhalaite rilruah kan ram inenkawlna leh inrelbawlnaah hian beisei tur a la awm a, chu beiseina vawng nungtu chu MPSC a ni tih hi a lian hle.
Mi ramah chuan inthamna leh political fitness vanga hna zawn kawngah ṭhalai tam tak an beidawn mek laiin, keini ramah chuan MPSC hian beiseina eng a la chhi reng mai hi a thlamuanthlak teh e. Dik taka tiha tlin loh hi chuan tu mah an phunnawi lem lo. Dik lo taka tih a awm erawh chuan dik taka tih pawha tling miah lo turte pawh a beidawng leh che nâ nâah an ṭang fo a ni. Hei hi hre rengin MPSC-a thawk tur ruat leh lakah pawh sawrkar hian a duhtui hle tur a ni a. A thawktute pawn Mizo ṭhalaite beiseina vawngtu an nih hre rengin an hnathawhah theihtawp chhuah zel se.
- Nunhlima, Aizawl