Written by
Dr. Lalchhuanawma Tochhawng

MASI SIAL

Naupanlai chuan ‘Masi’ kan nghakhlel thei em em mai a. November thla tawp lam aṭang hian tlang-sam a par tawh em tih hriat tumin kan en fo
ṭhin. A hun tak a lo thlen hma daihin krismas thawhlawm an khawn a, Krismas huna ei tur sial an lei a. Chu chu ‘Masi sial’ kan ti a, nitin kan thlah a, chaw kan laksak a, ruai
ṭheh huna a sa thau ṭha leh hmui tui tak ei kan duh a ni. Chu chu kan naupan laia kan tih ṭhin dan a ni. Chumi hnu lawkah sial a vang ta a, sial aiah bawng kan hmang a, ‘masi sial’ chu ‘masi bawngin’ a thlak ta a ni.

Sial a ni emaw bawng a ni emaw kan puar lo chuang lo. Khang hun lai daih aṭang tawh khan ke pali sa ei thei lo an awm tawh a, anmahni pualin arsa te, artui te an siam ṭhin. Anni pawh khan masi sial emaw masi bawng emaw an ei loh a, sa dang an ei avangin an krismas kha a nep phah hauh lo a ni.

Hmanlai kha chuan sa kan ei khat em em mai a. Krismas leh kumthar ruai theh hi tlai taka sa kan tlan theih hun remchang tak a ni a; krismas hi naupang chuan kan nghakhlel zual a ni awm e. Mahse, sa chauh chu krismas tihlutu a ni lo. Sa hi krismas tihlutu ni se chuan tunhnu, sa kan hnianghnar deuh hnu hian krismas hi kan lawm peih kher lo vang. Sa hi krismas tihlutu a ni lo va; krismas zawk hi ‘Masi sial’ leh ‘Masi bawng’ tihlutu chu a ni. “Krismas a nuam tawh lo,” kan tih chuan, sial leh bawng vang a ni lo va, keimahni mihring lam vang zawk a ni zel.

Khawvelah hian thil tam tak, hlu em em mai te, hlu deuh hlek te, hlu ve satliah te, hlu tehchiam lo te an awm a. Eng hi nge hlu a, eng hian nge hlutna siam ṭhin tih hi ngaihtuah tham tak a ni. Lal Isua hun laia Juda sakhaw hruaitute pawhin an hre fuh lo: Rangkachak tihlutu Pathian Biak in aiin a chhunga rangkachak an ngaihlu a, inthawina sa tihlutu maicham aiin a chunga inthawina sa chu an ngaihlu a; Lal Isua thlir dan nen a inang lo hle.

Khawvelah hian hmasawnna avangin thil tam tak kan hmu a; hmasawn duhna avangin thil tam tak kan ti bawk. Eng hian nge kan nun tihlu tih hi zawhna awm thei a nih rualin kan nun tihlutu nia kan hriat hi a letling em tih hi ngaihtuah tel fo a ngai ṭhin. Pawisa hi mihring tihlutu ang maiin kan ngai ta a. Motor leh bungraw man to te, in leh lo ropui leh man to te hi keimahni min tihlutu an ni em? Heng thilte hi keimahni avanga hlu an ni a, anmahni avanga hlu kan ni lo. Sum chu ngaihluin sum ngah hi ngaisang hlein lang mah ila, sum ringawt ngaihtuah a, dik leh dik lo pawh thlu phal lova sum um lutuk chi chu kan ngaisang hauh lo. Chu chuan sum tihlutu chu mihring a ni tih a tichiang thei ang.

Min tihlutu nia kan ngaih hian chapona min siam thei a; chu chuan midang tan phurrit a thlen a; min tihlutu nia kan ngaih chu min pawthniamtu a ni ṭhin a ni.

Mihring tihlutu chu amaha awm, a rilru leh a thinlung aṭanga lo chhuak a ni. Pawnlam thil zawng zawng hi amah avanga hlu ve chauh an ni. He thu hi kan hriat fuh chuan eiruk a ngai hauh lo vang a; intlansiakna dik lovah kan buai kan buai tawh lo vang.

- Dr. Lalchhuanawma

Tochhawng