AIZAWL KHAWPUI KAWNG HI ZPM SUM THAWH CHHUAH AṬANGA SIAM A NI LO
KAWNGPUI SIAM FAK HLAWH BER A LA NI: Kum 2 ṭha zet ZPM sorkar a pian hnuah leh AMC inthlan dawn a ruaiah, Aizawl khawpui kawng an siamṭha (re-surface) hi a lawmawm takzet a. ZPM social activist leh an worker ṭhenkhat chuan tun hma zawng pawha Aizawl khaw chhung kawng hi la siamṭhat ngai loh, ZPM sorkar hnuah chauh siamṭhat lo ni ve ta anga sawiin ZPM fakna ri hriat tur a tam hle. ZPM chu Aizawl khawpui kawng siamna tura ruahmanna siam thiam leh a sum pawh sawichhuak thiamah fakin, Chief Minister leh PWD Minister thlenga fakna rimawi ngaihthlak tur a tam hle a ni.
FAK AN HLAWH VE LO A, HRIAT ZUI AN HLAWH HEK LO: MNF sorkar hmasak kum 1998-2008 inkarah khan nasa takin Aizawl khawpui kawng leh thingtlang inkalpawhna kawng laih thar leh siam thar a ni a. Aizawl khawpui kawng chhe lutuk, fur laia nal leh diak em em, ṭhal laia khu em em si kha Pu R.Tlanghmingthanga PWD Minister anih lai (1998-2002 inkar) khan, thawktuten khawpui chhung kawng siamna tura pawisa an neih loh thu an hrilh a, amah Pu Tlanga khan, re-surface leh seal coat ringawt ni loa siamṭha vek turin thu a pe si a. Department hotute chu chhangin, "Pawisain kawng siam rawh u ka ti lo, bitumen/alkatra leh rawra hmangin siam rawh u ka tia lawm," a ti a, kár loah Aizawl khawpui kawng chu a vawi khat nan Rulngan pa ang zar maiin Bawngkawn to Kulikawn inkar blacktop zawh vek a ni a, mipui pawh an lawm hle a nih kha. Kha tih lai khan Pu Tlanga khan kawngpui sira blacktop loh, var zeuh pawh a awm kha a remti lo a, tun thlengin kawngpui area zawng zawng tih dum vek a nih phah tak hi.
MNF sorkar kal ta pian hlim, kum 2019 khan hun rei tak Aizawl khawpui kawng siamṭhat tawh loh chu Congress sorkar hnutchhiah NEDP sum cheng vbc 130 hmang khan tuna kawng siam ang vel hian siamṭhat leh vek a ni a, Lunglei leh thingtlang kawng pawh nasa taka siamṭhat a ni a. Congress sorkar lai khan kawng ṭha tehnaah 30% kan pel ngai lo a, MNF sorkarah khan 60% lai kan thleng asin. Assembly House-ah pawh kawng ṭha an tih thu lungrual taka pass a nih nghe nghe kha. MNF hun laia sorkar kawng siam ve kha chu tun ang em em hian faktu an awm ve lo a, hriat zui lah an hlawh hek lo.
KAWNG SIAMNA PAWISA HMUH DAN: Mi ṭhenkhat ngaihtuahna hmang peih mumal lo, a ṭobul aṭanga chhut ngai reng reng lo kan tam tawh hle mai. Tuna ZPM sorkar hnuaia Aizawl khawpui kawng siamṭhat zawh hlim hi a chin chhuakin sawi teh ang. He kawng siamna hi km 82.19 atan cheng vbc 43.07 chu contract pahniha pek niin, tuna kan Chief Minister hian CM a nih hma a, a sawisel nasat ṭhin em em restricted tender hmanga pek a ni. Aizawl khawpui kawng siam hnathawhna sum hi ZPM sorkar pawisa thawh chhuah a ni reng reng lo. ZPM sorkar hnu budget aṭanga siam a ni hek lo a, central aṭanga sum an sawi chhuah lah a ni bawk lo. ZPM sorkar tirha petrol leh diesel man an tihsan sum tlingkhawm aṭanga siam a ni lo a, khawi lai bank loan pawisa an puk aṭanga siam pawh a ni lo bawk.
MNF sorkar hmasak hun lai khan A-T-L road, World Bank project contractor hna thawk ṭha si lo chu huaisen takin a hun laia sorkar khan a ban a, a security chu chhuhsakin ṭhahnemngai takin MNF sorkar khan fix deposit-in a dah ṭang ṭang a, tunah court thubuai pawh lo fel tain a pung nen cheng vbc 90.60 lai lo tling tain, Lunglei kawng siamṭhat nan leh Aizawl khawpui kawng chei ṭhat nan hman a lo ni ta a ni. MNF sum thawh chhuah kha ZPM sorkarin hmingṭhat nan a lo hmang ta hlauh thung a, tun sorkar hi a vannei hle.
PU DUHOMA'N KUM 15 DAIH KAWNGPUI A TIH KHA: Chief Minister Pu Lalduhoma hian election campaign lai khan kawng kum 15 daih an siam tur thu kha a sawi ṭhin a. EPC mode contract veka an tih tur thu te, kawng siamna khawl chi hrang hrang modern crusher leh hot mix plan-te, sensor paver-te, tu m'a la hman ngai loh an hman tur thute kha a sawi chiam chiam ṭhin. Kawng chhuat phah chhah lam design a, kum 15 life period hria nia a insawi kha a chanve chauh a hre zawk niin a lang.
Indian Road Congress ruahman danah a chunglâng bik blacktop hi kum 15 daih a ni ngai lo. India hmarchhak ruahtui tamnaah phei chuan kum li/nga dana thuam ṭhat ziah tura tih a ni zawk.
Kan Chief Minister hian EPC contract pawh a hriat sual a ni. Kum 2018 aṭang khan State PWD chuan Highway atan a lo hmang ṭan daih tawh a, a hnu lamah pawh bamboo link road-ah te pawh lo hman tawh a ni. 'Khawl tu m'a la hman loh' a tih pawh hi World Bank project atan kum 2002 aṭang khan hman vek tawh a ni a, a hnu lamah pawh Contractor lian ho chuan an lo hmang deuh vek tawh a. Kan CM hian heng thu a sawi hma khan chinchang hriate lo rawn hmasa ni se, thu dik ziktluak lo hi a sawi lo tur a nia.
ZPM ZUNA UAI: ZPM zuna uai, ZPM thil tih a nih chuan, a chhia leh ṭha thliar lova vantirhkoh hmuh nghal ringawt zel, sorkar hmasain engtin nge hma an lo lak tawh tih ngaihtuah duh map lovin hahipa fak nghal char char, sorkar hmasa hmalaknate chu thil ṭha pawh archuktuilova chhuah tum nghal zel, ZPM zun politics tui nuin a sal beh tam tak la awmte hian Aizawl khawpui chhung kawng siam chungchangah hian ngaihtuahna hmang ve deuh teh se.
SORKARIN HMA LA RAWH SE: Kum hnih khat liam taah khan Mizoram châk lakluhna kawngpui ber - Kawnpui to Sairang kawng chu nasa takin a chhia a, lirthei neitu pawl hrang hrangte tlan ngam lovin an nuar a, mipui an phun nasa em em a, ZPM MLA-te pawh a inchhawka kawng siam vil tura tih thuthangte pawh a awm kha. Tunah fur a lo inṭan leh dawn hnai ta a, khu lai kawng mawlh khuan harsatna min siamsak tawh lohna turin sorkar insang mar se, Aizawl khawpui chhung chauh siama hmingṭhatna hi duhtawk mai lovin, sorkar hian hma an la thuai thuai teh se.
- R. Lalhmangaiha, Bethlehem