AW HRINGNUN

He khawvel kan dam chhung hian hringnun hman thiam hi a va ṭul ṭhin tehlul em ve la. Ṭhenkhat lah chu mahni nuam tih ang zawng zawngin chak deuh deuh an kal lawp lawp a, a ṭhen lah kalna tur hre lo ni awm takin an hawi ruai bawk a. Ṭhenkhat nun beidawngin, engmah nia inhre lovin an tawm ang chawt a. Ṭhenkhat mahni intodelh ngei tumin hma lam thlir ranin retheih pawh huamin ni tin thlansa phul kaiin an thawk a. A ṭhen lah nileng lengin computer leh mobile hmaah awmin anmahni tawkin ni tla van vuaiin, zan tairek thlengin chhun leh zan pawh ngaituah lek lovin, internet leh social media khawvelah an cheng a. Chhungte thawh chhuah sa lo intimilianin, car man to tak tak leh, bike man to tak tak khalhin an la chapo em em zui. Nula ṭhenkhat lah incheina tlereuh tinreng duhin hmaihnawih chi kim nena lan mawi tum a, thawk chhuak peih si lovin khum lama eizawngin an hmanhlel bawk. Ṭhenkhat lah milian nih nghal duhin, zawi zawia sumdawna thawh chhuah peih lova hausak thut tumin a hlawk thei ang bera thawh chhuah tumin; mi dang tawrhna leh thihna tur pawh pawisa map lovin an hmanhlel bawk.

Hringnun kan hman dan hi a va inang lovin, a va inchen lo tehlul em! Chutihlaiin, hringnunah hian thil pali kan hriat ngei ngei tur leh kan tlawh makmawh pathum a awm. Chu'ngte chu- hospital, tan in, home leh thlanmual te hi. Hospital-a i kal chuan i vanneihzia i inhria ang a, mi tam tak na tuarin an rum a, damna duhin pawisa tak an seng a, ṭhenkhat mahni sum sen pawh rul hleithei lo an awm bawk. Hriselna hlutzia leh a man tam zia i hmu ang a, sum leh pai nei ṭen ṭun lo mah la i hausa hle a ni tih i hria ang. Oxygen hman man tozia te, vawi khat damdawi in awm man tozia leh damdawi man tamziate i hria ang. Pathianin oxygen a thlawna a lo pek che hlutzia leh damdawi in awm ngai lova i awm hlutzia leh a man tamzia i hria ang a, siamtu Pathian chawimawi pawimawhzia leh a thuawih pawimawhzia i hmu chhuak dawn a ni. Accident rapthlak tak taka inhliam leh thi te i hmu ang a, fimkhur lo taka lirthei khalh pawizia te, mi dang tana chhiatna thlentu nih hlauhawmziate i hre chhuak uaih uaih ang.

Tanin (jail) a kal leh chuan thubuai neia tang mi zalen lo takte i hmu ang a; zalenna hlutzia i hre chuak ang a, sorkar phal loh leh thubuai neih pawizia i hre dawn a ni. I in chhungah zalen takin i awm a, i duh leh i leng a, i duh leh i inkhawm bawk a. Duh duh danin i awm a, a nawmzia i hria ang. Taninah chuan thubuai rip tak tak nei naupang tak tak thubuai neih avanga kum eng emaw zat jail tang tur, a ṭhen dam chhunga tang turte i hmu ang a, thilsual leh pawi khawih lova i nun hlutzia i hre chhuak uarh uarh dawn a ni. Sorkar phal loh leh khawtlang duh loh zawng tih pawizia i hmu chhuak ngei ang. Vawi khat pian mana dam chhunga tan ina han awm mai turte khawngaihthlakzia i hmu chhuak dawn a ni. I hringnuna mite pawi khawih lo tur leh sorkar phal loh thil ti lo tura i lo insum hram hram ṭhin lawmawmzia te i hmu ang. Pathian duh dan anga nun pawimawhzia te, nu leh pa thuawih pawimawhzia te, dan bawhchhiat pawi thuizia te i hmu chhuak ngei ang le.

Hmun hrang hranga home i tlawh leh chuan damdawi ngawlvei, zu ngawlvei, nghei duh si nghei hleithei tawh lo, chhungte tibuai em emtute leh ṭhalai chak vanglai ni si zawi hnup maite i hmu ang a. Ṭhalai hma lam hun eng tak tak, chhungte pawhin an nghahfak ni si, engmah ti thei lova ruihhlo bawiha tang, ruihhlo tihna tur a nih chuan engmah tih hreh nei tawh lo, ruihna tur bak ngaihtuah nei lo, mi â ang maite i hmu ang a. Chhungte leh khawtlang pawhin hnawksak tia in chhunga awm atan pawh an duh lohte i hmu ang. Heng ruihhlo ti lo tura I lo inveng hram hram ṭhin lawmawmzia i hre chhuak lehzual ang.

Zan rei lamah Aizawl hmun tlabirh deuhte i han kal kual vel a, ṭhalai tam tak, tlangval chak ṭha tak tur lo zawi nguai mai, lo bu lâwk lâwkte i hmu ang a, ruihhlo tih theihna tura ruk ruk tur zawng ringawt mai te, mi bum tur zawng ringawt maite i hmuh chuan ruihhlo i lo ti lo lawmawmzia leh I tan leh chhungkaw tan a ṭhatziate i hmu ngei dawn a ni. Veng kil leh tlabirh deuhte i kal leh chuan nula pawisa duh vang leh ruihhlo tihna tur pawisa thawh chhuah duh avanga hna thawk peih si lo, mahni taksa zuar tam tak i hmu leh dawn a ni.

A tawp berah chuan thlanmual lamah i kal chuan, nausen piang hlim aṭanga kum upa tak tak thlan i hmu ang a; ṭhalai nih laia thi an tam ber tih i hmu ang. Ṭhalai nun awmze hre miah lova mahni nuam tih zawng ang anga nung, lirthei chak tak taka khalh fimkhur miah lo accident-a thi tate thlan tam tak i hmu ang a; zu leh drugs vanga thi te, hringnun awmze nei miah lova dam chhung tawi té hun hmangte i hmuh chuan hringnun hi a lo va mak ngai em tiin i rum vawng vawng dawn a ni. Nun hi engmah lo a lo ni, vawiinah leiah kan kal a, naktukah chuan kan chungah a awm thei a ni tih i hmu chhuak ang. Lal Hezekia’n, “Ka dam chhungin zawi téin ka kal dêm dêm tawh ang,” a tih awmziate i hmu chhuak uarh uarh dawn a ni. Hringnun hman dan thiam pawimawhzia te, chapona hi engmah a lo ni lo tih te, inngaitlawm taka nun pawimawhzia leh, Pathian ṭih leh amaha innghah tlat pawimawhziate i hmu chhuak ang. Kan dam chhung tawi téa hringnun hman dan thiam zir a pawimawhzia leh, mi tu mah hi kumhlun kan awm lo tiin hringnun awmze nei taka hman tumin i inbuatsaih sauh sauh tawh ang.

- Reuben Lalnunthara Hnamte