Written by
- Lalrawnliani
Vice Principal (Rtd), College of Nursing, Synod Hospital, Durtlang

INTERNATIONAL NURSES DAY 2026; “Our Nurses. Our future. Empowered Nurse Save Lives”

A hmasain International Nurses’ Day vawi 61-na pualin ka nurse-pui zawng zawng te, chhiartu mipui zahawm tak takte chibai ka bûk a che u.

Kum 1965 aṭang tawh khan Nurses Day hi International Council of Nurses (ICN) chuan a lo hmang tan tawh a. Kum 1974 atang khan Florence Nightingale, modern nursing hmuchhuaktu piancham May ni 12 hi khawvel pumpuiah ‘Nurse-te Ni’ atan hman a lo ni ta zel a ni. Khawvel puma nurse-te ni hi khawvel tana nurse-te hnathawh hlutna hriat thar lehna hun pawimawh tak a ni. International Nurses Day-ah hian khawvel hmun hrang hranga nurse-te’n mahni awmna hmun theuhah vantlang inkhawm te buatsaihin, Nurses’ Day theme ngaithlain zirhona neih ṭhin a nih bakah, mipui hriselna tura thawhna kawnga nurse-te pawimawhna te, hriselnain hma a sawnna tura hmalak tawhna leh hmalak zel dan turte zir hovin, infuih tharna te neih ṭhin a ni a; nurse hna thawk ṭhate chawimawina hun atan hman a ni bawk ṭhin. Hriselna kawnga mi dangte zirtir nan te, mipui vantlang tana thil ṭha tih nante pawh hman a ni.

International Nurses Day-ah hian thupui (theme) kum 1988 atang khan neih thin a ni a, thupui hi ICN-in kum tin a thlang ṭhin. Kum 2026-a Nurses Day puala thupui chu ‘Our Nurses. Our Future. Empowered Nurses, Save Lives’ tih a ni. Nurses Day theme hmasa pahnih – ‘The economic power of care’ tih leh ‘Caring for nurses strengthen economics’ tih te ṭan chhanin, kum 2026-atana thupui thlan hian hriselna tihhmasawn nan leh hriselna enkawlna kawnga nurse-te pawimawhna a tarlang a. Hei hian hriselna lama khawvela harsatna lian tak takte sutkian nan leh healthcare system thlak danglamna turin nasa takin a pui thei a ni.

Kumina Nurses Day thupui hi Mizo ṭawng chuan, “Kan nurse-te hi kan hma lam hun atana kan innghahna, ṭha taka hna thawk thei tura thuam chak nurse chuan nunna an chhanhim,” tiin kan sawi thei awm e. Thupuiin a tinzawn berte chu, nurse-te hnathawh hian sum leh pai leh khawtlang hmasawnna kawngah thiltihtheihna nasa tak a nei tih tarlan te, nurse-te tana sum sen hi hriselna tihhmasawnna tura thil pawimawh tak a ni tih tarlan te, nurse-te tana thiamna, hmun him, hlawh mumal leh thuneihna sang zawk pek hmanga inthlak danglamna siam hi mipuite nunna chhanhimna tura a pawimawhzia tarlan te hi a ni.

Our Nurses

Kan thupuia ‘Our nurses’ tih thumal pahnih hian nurse-te chu healthcare-a neitu nihna nei, zahawmna keng, mawhphurhna hrang hrang nei a nihzia a tilang. Nurse-te hi damlo enkawltu chauh an ni lo va, mi dangte zirtira thurawn petu, damlote tana dinga sawisaktu leh hma hruaitu an ni. Hospital-ah emaw, private clinic-ah emaw, Sub- Center-ah emaw kan kal chuan nurse-te hi kan biakrâwn hmasak ber leh a tawp thlenga enkawltu kan mamawh reng ṭhinte an ni. Dinhmun hlauhawma mi a nunna a awm laiin nurse chuan an dinhmun a en a, a ṭul ang zela enkawlin, englai pawhin damlote tan an awm ṭhin. Hriselna atana thawhna hrang hrangah hian an pawimawhin an hnathawh tel lo hian hriselna enkawlna (healthcare system) hi hlawhtling takin a kal thei lo vang.

Our Future

‘Our future’ tih hian healthcare hma lam hun hi nurse-te thiamna leh theihna, an chakna leh an hna an thawh chhunzawm zel theihnaah a innghat thui hle tih a tilang. Khawvelin hriselna kawnga harsatna a hmachhawn mek te, inkai chhawn theih loh natna chi hrang hrang (non-communicable diseases) leh natna benvawn nei pung te leh, hrileng chi thar khawvel hmun hrang hranga lo chhuak thar zel te hian nurse mamawhna a tisang hle. Nurse thawk mekte pawhin kan hma lam huna mi dangte nunna tam zawk an chhanhim theihna tura thuam chak an mamawhna a tizual zel a ni. Vawiina kan nurse-te hi an hnathawhna atana pawimawh zirna leh thiamna ṭha zawk pe a, training-na hun remchang leh hnathawhna hmun him leh ṭha siamsak te, an thiamna leh an thawhin a phu ang hlawh ṭha pek leh rilru leh taksa hrisel an neih nana kan thlawp tlat chuan mipuite’n hriselna ṭha zawk an lo nei ang a, nunna tam tak chhanhim a ni dawn a ni.

Empowered Nurses Save Lives

Empowered nurse chu, nurse, a hnathawhna a thiltihtheihna leh thuneihna nei tura thuam/tih chak kan ti thei ang. Empowered nurse ni tur chuan zirtirna ṭha tak dawng a, hriatna leh thiamna ṭha tak nei, a thawhna hmun aṭanga thlawpna, puihna leh enkawlna ṭha tak dawng, thutlukna dik siam thei tura mahni inrintâwkna nei, a hnathawh (profession) vanga mi dangte zahna hlawh leh a hnathawhna tura ṭul leh mamawh sum leh pai leh hmanruate a neih a ṭul a ni.

No ruak aṭangin tui i bun chhuak thei lo angin, mahni inring tâwk lo leh chau chungin mi dangte ṭanpuina leh hmangaihna a pek theih loh. Nurse-te hi anmahnia che chhuak thei tura thuneihna pek an nih a, thuam chak an nih chuan rang tak, ṭha tak leh chak takin hma an la thei. Ngaihtuahna fim tak hmanga uluk taka ngaihtuahin, damlote tana ṭha ber turin thutlukna a siam a, a damlote tan a ding tlat ṭhin. Hei hian damlote dinhmun ṭha zawkah dahin, tihsual tlem zawk leh enkawlna hnathawh ṭha zawk a thlen a, chu chuan nunna chhanhim turin a pui ṭhin.

Nun chhanhim, thlak danglam leh khawvel siamthatna atana nurse-te thiltihtheihna leh a nghawng

Thiamna bik neih: Nurse-te hian hna thiamna tak tak an neih te, profession-in inkaihhruaina a neih an zawm tlatna, mawhphurhna hlen chhuah ngei ngei duhna an neih te, an hnathawha an rintlakna avangtein damlo nunna chhanhim hna ṭha takin an thawk thei ṭhin. Bachelor’s degree nei nurse (BSN) 10%-a a pun a piangin damlo thihna 7%-in a kiam tih te, regulation nei lo entir nan, aide/attendant aia professional nurse rawih hian damlo tan a him zawk a, damloa thil ṭha lo thleng a veng a, damlote hospital awm chhung a rei loh phah tih Europe ram pakuaa hospital 300-a zirchianna an neih chuan a tarlang. Registered/professional nurse-te hna unskilled/unregulated worker-te thawhtir hi sum renchemna ni lovin, a takah chuan damlote himna atan a hlauhawm a, sum tam zawk hlohna a ni.

Tamna thiltihtheihna: Khawvel pumpuiah hian nurse maktaduai 30 dawn awmin, khawvel pumpuiah mihring 10,000 zel tan nurse 36.6 awm anga chhut a ni a. Nurse 78% chu khawvel mipui zatve chauh awmnaah an thawk a, ram hausa kan tihah mi 10,000 zelah nurse 95 an neih laiin, ram retheiah chuan mi 10,000 zelah nurse 7 chauh an nei tih United Nation Development Programme-in Human Development Index-ah a tarlang. Kum 2030-ah chuan nurse mamawh belh zat maktaduai 4.5 million lai a ni dawn tih BioMed Central Nursing-in a tarlang bawk. Hriselna lama hnathawk (nurse, doctor) tlakchhamna phuhruk hian khawvel economy-ah hian US dollar billion 1,100-in a tipung thei a ni.

Mi dangte rin ngam nihna: Nurse-te thiamna (eg. injection) leh anmahni ngei damlote bula an awm rengna hian damlo rilru a tihahdamin, damlote thinlungah nurse-te rin ngamna a siam a, chu chuan damlo a thlamuan bakah, enkawlna ṭha takin a dawn phah ṭhin a, hei hian a tawpah hriselna ṭha zawk a thlen ṭhin.

Mahnia thutlukna siam theihna: Mahni thiam leh hriatna hmanga a ṭul huna ranga taka thutlukna siam theihna hian damlote himna leh lungawina a pe a, nurse-te pawh hna phûr taka thawk thei turin a pui a ni.

Enkawl theihna: Nurse-te hi mihring zeizia leh mamawh hmu thiam chunga enkawlna (person-centered), enkawlna hrang hrang hmang thiam leh hriselna lama innghahna bulpui ber an ni. Hei hi natna benvawn pung zel leh enkawlna pek a rualkhai lohna awm sutkianna tura khawvelin enkawlna kalphung (care model) tuna a mamawh nghal chu a ni. Organisation for Economic Cooperation & Development survey-in a tarlan danin, nurse-te’n enkawlna an pek hian hriselna ṭha zawk leh hlimna a thlen ṭhin.

Hnaih chilhna: Damlo leh nurse te inhnim hnaihna hian damlo dinhmun thlithlai rengna te, harsatna hmuh chhuah leh rang taka chet lak theihna te a thlen a, hei hian sum tam tak a hum thei a ni.

Muanna thlentu: Indona leh buaina karah hian chhiatrupna thlen thut nikhuaa hma latu pawimawh takte chu nurse-te hi an ni. Chu chauh ni lovin, mite an harsatna hmun aṭanga lo ding chhuak leh tura puahchahnaah te, khawtlang din ṭhat lehnaah te, khawtlang inremna vawn him kawngah te pawh hna pawimawh tak an thawk a, chu chuan remna leh muanna a thlen ṭhin. Inenkawlna pawimawh tak tak mipuite’n an dawn reng theih nan nurse-te hi an pawimawh hle a, service dang a chauh vek pawhin inenkawlna ṭul an pe reng tho ṭhin. Nursing-a pawl (association)-te pawh hian khawtlang tana thil ṭha tih leh chhawmdawlna kawngah nasa takin hma an la ṭhin.

Damlote tana dinsakna: Damlote dikna leh duhthlanna humhalhsak leh an thlavang hauhsakna hian damloteah mahni inrintawkna a siamsak a, an duhnate tihhlawhtlinsak an nih hian an natna neih mekin harsatna thar a siam turte titlemin an dam hma phah thei.

Mi dangte nena thawhho thiamna: Mi dangte nena lungrual taka thawh ho theihna hian damlote harsatna sutkian kawngah a pui a, damlo natna zawn chhuahah te, enkawlnaah te puiin, damlo ṭhat chhuah hmana turin a ṭangkai hle.

Hmanraw lak khawm theihna: Hna ṭha taka thawh theihna tura hmanraw ṭul hrang hrang–hriatna leh thiamna, mi dangte thlawpna an lak khawm theihna hian damlote tan enkawlna ṭha a thlen.

Mawhphurhna lak theihna: Mahni hnathawh kawnga mawhphurhna lak ngamna hian damlote enkawlnaah tihsual a veng a, damlote himna a thlen a ni.

Nurse-te tihchakin khawtlang, sum leh pai leh hma lam huna nghawng a neih theihte

Nurse pakhat hriatna leh thiltithei tura thuneihna (empowerment) kan pek hian, a nghawng chu tuifâwn ang maiin a darh zau zel a, khawtlang, sum leh pai leh hma lam hun atana a nghawng leh a hlutna te lo en ila.

1) Khawtlang tana a nghawng leh a hlutna: Nurse thuam chakte chu natna ven kawngah leh hriselna lama hma hruaitu an ni. Kum 50 kal ta chhung khan immunization mipuite an pekin nunna maktaduai 154 lai a chhan chhuak a, kai chhawn theih loh natna (natna benvawn) hrang hrang vanga damlote hospital-a admit an ngaih hmain an lo dang ṭhin.

2) Sum leh paia a nghawng: International Council of Nurses (ICN)-in kum hmasa lama an lo tarlan tawh angin, nurse-te ngaihsaka thuam ṭhat an nih hian an lo hriselin an lo hlim a, chu chuan hna ṭha zawk leh chak zawkin a thawhtir a, mi dangte hriselna turin hlawk zawkin a thawh chhuah theih phah ṭhin. Thawk chhuak thei hrisel tak kan neih hian sum leh pai dinhmun siam thain, khawtlang leh ram hmasawnna a thlen thin.

3) Future (hun lo awm tur)-a a nghawng: Ṭhalaite’n nurse-te hi mi zahawm tak, hlawh ṭha tak, mi dang tana mi ṭangkai leh mi thuneihna neia an hmuh hian he hna thianghlim leh ropui tak hi an thlang tam dawn a ni. Hero (mi huaisen) kan mamawh tia au aiin, eizawnna muanawm, hna zahawm, hlawh ṭha leh hna nghet kan pek hian nurse tlemna harsatna hi kan sukiang thei ang a, nunna tam zawk chhanhimin an awm thei ang.

Nurse-te’n nunna chhanhim tura tun aia chak leh ṭha zawka hma an lak theihna tura thuam chak an nih theihna turte:

1) Nurse-te taksa leh rilru hriselna vawng him a, hlim taka hna an thawh theihna tura hnathawhna hmun ṭha leh him (nurse leh hospital hnathawktu mamawh tawk awmna, tharum thawhna awm lohna, etc.) neihna tura hmalak.

2) Nurse-te chu an thiamna, tawnhriat leh quality-te enin, damlo enkawlna ṭha zawk a awm theihna tura healthcare policy siamtu leh hruaitu nihna an chelh theihna tura hmalak.

3) An dinhmun/nihna leh an hna hriatpui a, an thiamna leh hnathawh phua hlawh dik tak, tawk tak pek an nih theih nana hmalak.

4) Nurse-te’n an hriatna leh thiamna (clinical skill) an hman theihna tura dâltu hrang hrangte tibo tura hmalak.

5) An hna atana hriatna leh thiamnaa hmasawnna tura training leh zirna remchang siam.

6) Nurse-te’n damlo enkawlnaa an hna tiṭhuanawp thei a behbawm hna, entir nan, paper work buaipui nana hun an hman tam lutuk loh nana hmanraw thar leh technology hmanga nurse-te hna tihzângkhai.

Vawiina hriselna kawnga thawktu leh hruaitu te, policy siamtute leh mipui hian hriselna kawnga thawktu zinga pawimawh e mem nurse-te thâ tichak tur hian mawhphurhna kan nei ṭheuh a ni tih hria ila. Sawi mai duh tâwk lovin, an tana sum sên hreh lo ila, an tana sum kan sen hian hlohnaah ngai lo ila. Ram hrisel zawk leh ram hmasawn zawk neih nana sum peipunna fing tak leh ṭha ber a ni tih hi hre thar leh ila. Mihring nunna hlu tak hi chhanhim a nih zel theihna tura nurse-te an thiamna leh theihna dâltu awm lova tun aia ṭangkaia an hman theih a, nunna tam tak an chhanhim zel theih nan hma i la zel ang u.


- Lalrawnliani, Vice Principal (Rtd), College of Nursing, Synod Hospital, Durtlang