Written by
- Mahmuaka Chhakchhuak

Delhi khawpuiah bekang chips

Kan nu damlohna avangin April 26, 2026 (Pathianni)-ah Lengpui Airport aṭangin Delhi lamah kan thlawk thla a, tluang taka thlengin Mizoram House-ah kan innghat a. A tuk, Thawhṭanni-ah ISIC-ah kalin min lo admit nghal a. Thawhlehniah chuan operation theatre-ah lutin zan dar riat velah kan inzai zo a, Pathian zarah kan tluang hle mai a. ICU-a awm tura kan ingaih (a hmaa min hrilh lawk vang a nia) chu a ngai lo a, thisen unit hnih pek ngai tura kan ngaih pawh a lo ngai lo a, kan lawm hle mai.

Hetianga ni thum vel damdawiina hun kan hman lai hian kei chu kan nu bulah awm deuh chawtin, a mutna khum bulah chuan plastic chair-ah ka ṭhu a. Chutah bawk chuan zanah hun ka hmang a, ei leh in tur min sem ve loh avangin canteen lamah ka va eiin ṭhin a. Hetianga damlo hnena an thil sem ṭhin hi han sawi lang ve hrim hrim ila: zing dar 7 velah thingpui, a duh tana thlum theih turin sugar free an rawn dah tel a. Dar 9 velah breakfast tuihnai leh taksa tana ṭha tur chi hlir an rawn dah a, chumi hnu deuh lawkah bawnghnute tak ṭha tak an rawn dah leh a. Chhun dar 1 velah thingpui thlum leh a hmeh an rawn dah a, chawhnu dar 3 velah thingpui tuihnai tak leh sugar free an rawn dah leh a, tlai lam dar 6 velah zanriah ei tur rawn dahin, puar lawih tham tur an rawn dah ṭhin.

Heng zawng zawng bakah hian, tui thianghlim in tur an rawn chhawp reng a, damlo taksa chu tuk tin pawnchhe huhin an rawn hru fai a, zing lamah mutnaa puan phah an rawn thlak ziahin, damlo kawr an haktir pawh chu an thlak ziah bawk. BP leh sugar check tih vel a awm reng a, damlo tan pawh mut hman a ni tak tak ngai lo. Damlo mutna khum chungah ceiling fan a awm vek a, mahnia indah hran duh pawhin puan zar hliah thei vek tur a awm a, general ward mah ni se, privacy deuhin a awm theih.

Chutianga hun kan hman lai chuan damlo awmpuitu tan hun âwl a tam thei ang reng viau mai a, lehkhabu chhiar tur ka lo keng si lo. Nipui boruak a ni bawk a, damdawiin chhung zawng zawng chu AC vek a nih bawk avang chuan boruak a vawt lam lek lek ṭhin a, a chang phei chuan pawnah chhuakin nilum ka va ai hial a, nipui laia nilum ai chu awihawm loh hial tur a ni. Canteen-ahte chuan kalin duh duh eiin ka va inhnawh puar ṭhin bawk. Chutianga ka tei kual velnaah chuan damdawiin chhung thoah chuan nepnawi dawrah ka lut a, damlo awmpui paha eng emaw chip mai mai tur a awm tak mialin tiin ka han hawi kual vel a, chutah chuan Bekang Chips ka hmu ta hlauh mai. Uluk taka ka han en chuan, Nimbu leh Pudina te nena roast a ni a, gram 200 chu Rs 119 man a ni a, rin ai takin a tlawm a.

Bekang rim chu a nam ve hlek a, a ei theih viau mai. Bekang tih vangin a rimtui lo chuang lo a, ei hlimin han inthawk khum chiam ila chuan a nam ve ngei ang a, chutiang a nih lem loh chuan chips dang ang bawka rim na lo tak a ni. Nimbu leh pudina te nena chawhpawlh a ni a, a ro ṭha viau mai a, seh rik rep rep chi a ni. Bekang hian mihring tana chaw ṭha a pai tam em em a, vitamin B1, B2, B3, B5, B6, B9 te pain, vitamin K1 leh vitamin E leh C pawh a pai a. Heng bakah hian protein 36-40% a awm bawk a, minerals, fiber leh isoflavones te a pai bawk. Tuna AMC corporator thlan thar pakhat Pu K. Lalrodinga sumdawnna Sorazo pawh hi bekang aṭanga siam a ni a, vawiin thlengin hralh a la kal em em reng a, sumdawnna hlawk tak a ni.

Mizote chauhin kan thlai thar chhuah emaw tih laiin hnam dangte pawhin bekang an lo thar chhuak a, keini aiin sum lak luhna atan an lo hmang ṭangkai thiam zawk lehnghal a. Keini’n zan thum vel uluk taka kan ûm hnuin hnaha fun lehin, man tlâwm te tein kan hralh ṭhin a. A rim a dik a, a uih dan a dik chuan tui viauin kan hria a. Chi hrang hranga siam dan pawh ngaihtuah ngai lem loin, chi khat emaw chauhin kan siam a. A remhre deuhin zawngṭah nen an chawhpawlh leh a, vawksa thau tak nena hmeh pawlhin a tui viau an ti bawk.

Chutianga chi khat emaw chauha bekang siam dan kan hriat lai chuan vai ho ti mai ila, hnam dangte chuan sumdawnna atan an lo hmang thiam tlat mai a. Taksa tana a ṭhat bawk avangin hralh a kal viau mai thei a, sumdawnna hlawk tak a ni thei. Chutiang thil vel ka ngaihtuah lai chuan keini pawhin kan neih sa leh hmun dang aṭanga lak luh pawh ngai lo turte hi sum leh pai lak luhna atana hman ṭangkai dan kan thiam hi a ṭha viau ngeiin a rinawm. Entir nan, tun hma lama vawk vun kan ei ṭhat duh vak lohte pawh tunah chuan sum leh pai lak luhna atan kan buatsaih thiam tawh a, lei theih turin kan zuar chhuak reng tawh. Chutiang bawkin hnung thak hiahna, thlangra, êm, dawrawn, kho, khumbeu leh meizial bung paihna bawm ang chite pawh hi hnam dang tih aṭanga kan thiam ni loin, keimahni Mizo ngeiin kan siam chhuah a tih ngam awm e.

Heng lo thil dangte pawh keimahni siam chhuah ngei a la awm thei ang a, amaherawhchu, ram danga thawn chhuah leh keimahni ngei pawhin kan dinchhuahpui theih tur ang chi hi chu a la awm chiah lo mai thei e. Hman deuhah khan MIFCO-in rawtuai ṭîn leh lakhuihthei ṭîn an siam ṭhin a, tunah erawh lakhuihthei tui leh sapthei tui emaw chauh an siam tawh a ni awm e. Khawmhma, kurtai, sunhlu leh thei dangte pawh siam danglamin sum lak luhna atan kan hmang thiam tawh bawk a, a lawmawm e.

Kan thlai thar chhuah dangte pawh hi ram danga thawn chhuah tham hian siam dan ngaihtuah ila, Mizo company siam ngei hi state dangte hian thawn chhuah chum chum atan a duhawm hle. Kum 1962 vela Pu Vanlawma’n Mizo Paper Mill Co. din tuma theihtawp a chhuahte kha lo puitling thei ta ni se la chuan, vawiinah te hian keimahni lehkha siam chhuah ngei kan hmang tawh awm si a, a pawi ngawt mai. Sun Yat Sen-a’n (1866-1925) China mipui muhil a kaihthawh dan kha keini tan pawh a pawimawh hle mai. Kan ram hausaknate hi hnam dangin sum leh pai lak luhna atana an hman a thiang lo a, keimahni bawkin hlawkpuina atana kan hman theih turin vawiin aṭang hian ngaihtuahna kan hman a pawimawh hle a ni.

E khai, bekang chips hian min awm mai mai tir thei lo a, ngaihtuahna hrang hrang min neihtir ta a nih hi.

- Mahmuaka Chhakchhuak