Ka Pu min hrethiam rawh aw...!

Ruihtheih thila ṭhalai kan buaina zozai hi chhungkua tam zawk chu kan rum a nih tak hi maw! “Kan thih hun a thleng a, kan thihna tur chu tuma dal theih a ni lo” tiin kan sawi ve ṭhin. Kan khawsak phungin a zir loh luatah kan dam hun chhung tur pawh dam thleng zo lo mi tam tak kan awm tih hi thu dik tak a ni bawk. Heta ṭanga lo lang ta chu chhungkaw pawimawhzia hi a ni. 

Tuna kan buaina tam tak hi chu a bul thum chhungkua enkawl ṭhat loh vang liau liau a ni. Sualna hi a ngampa ta hle mai a, “Pawisa a awm phawt chuan chhungkua ka enkawl thei ang” tiin chhungkua tana nu leh pa hmalakna ki min rawn sawi danglam chat mai a ni. Duhamna chuan enge a rawn hrin tak le? Sum chu kan thawk chhuak alawm, sum kan thawh chhuahin a zir loh chuan kan fate-ah a kangkai a, chu chuan thatchhiatna te, intodelh si lova intih changkanna te, hnathawk peih si lova sum duh tuk mai te, hnathawk peih si lova engkim duhna chuan awm awlna a rawn hring a. Ruihtheih thilah an lut a, mi rethei chhungkua fate-ah pawh a kangkai a, chhungkua mumal lo aṭangin ruihtheih thilah an buai a, mipat hmeichhiatna hman khawlohna a rawn hring a. Nupui nei lai an bang chuang lo, pasal nei lai lah chu ti tho chu - a va hahthlak ve aw! 

Zing ka walk-na lamah bazar puiah ka chhuk thla a. Tunhma foreign lane lamah chhuk thlain chutah chuan ṭhalai ṭhenkhat an lo awm a, a ṭhen chu upa lamte an ni. Mi 4 vel an lo bawr laih a, an bul hnai ka thlen chuan kan en chiang deuh a, an lo inchiau mawlh mawlh mai a, hmeichhia chuan min hlau deuh duk hian “Ka pu, khawngaih takin min hrethiam rawh aw...!?” a lo ti. A rapthlak ka va han ti em aw, a piah lawkah zu an lo in bawk. Heng mite hi an riak hlawm nge? Ngaihtuahna a va han kal thui vawng vawng ve le. 

Vanapa hall bulah pawh khian zingkarah te han kal ila, han en reng reng pawha bal tak tak an awmkhawm laih laih ṭhin. An thiltih chu a hriat mai. World bank lamah zanah hetiangho hi an awm nual reng bawk an ti a. A tak taka hmu ve tan lo chuan a awiawm lo e, tih vawng vawngna tur a ni ta hlawm. 

Zing kar kara lo inchiu mawlh mawlhte nun kha engtin nge niang le? Khawvelah hian chun leh zua te chu an nei ve awm si a, an chhungten tihngaihna an hre tawh lo em ni? Naupang te an nih aṭanga chhungkua mumal lo, zirtirna dawng lo an ni ang em? Zawhna tam tak a awm e. Chhan chhuak tur chuan thu ṭha hrilh ringawt a sawt tawh si lo; chhantu an ngai a, puitu an ngai a ni. An saltanna aṭanga hruai chhuak tur chuan Pathian rawngbawltu, mi inpe te an va pawimawh ve le! 

A dik lo zawnga damdawi atchilh tlattu te, zu bawiha tangte hian an duh loh thil tam tak an ti ṭhin a, hnathawk turin an taksa a chak tawh lo va,chhungte karah hnawksak nih an hlawh a, chhungten an lo ngai thei lo va, nu leh paten tihngaihna an hre tawh si lo. Khawtlangin an veh a, police-in an man fo a, hmun kilkhawr an pan a, chaw ei tur an nei lo va, ruah leh thlipui karah mutbu pawh an nei lo, an nun chu an hre ve kar si a, sim tumin theihtawp han chhuah ve ṭhin mah se, tal chhuah theih a ni tawh lo. Eng ang pawhin hmusittuten hmusit ṭhin mah se, nu leh pa hmangaihna chuan a um reng a, a ngaihtuah reng ṭhin. A fapa/ fanu kha a ril a ṭam ang a, chaw ei tur a nei lo vang tiin khawtlang hmuh lovin zan khaw tairek, ruah leh thli pui karah pawh nu hmangaihna chuan a tawn tlang ṭhin. Hetiang chiah hian Pathian chuan a hnena kal turin min au vawn vawn a, sual khur thuk taka kan awm lai pawhin “Lo kal rawh ka fa, ka hmangaih che, tiin. 

Kan khawpui mawi takte hi ṭahna khawpui a ni ta em! Kan chhungril hi han inen ta ila, chhungkua nu leh pa ṭah leh rumna a nih tak ber hi. Kan khawlaite lah mi pangngai tan zan len chakawm lo khawpin boruak  a chhia a. Kan hunpui a lo thleng a, veng tinah duty kan insiam a, Christmas leh kumthar pawh hmang ṭha hlei thei lovin tlawmngai pawlten min veng a ni ta ngawt mai. Sawrkar sipaite nen uluk takin kan khawpui an veng a, kan khawpui hi a ralṭi ta em ni? Mipuia khat ṭhin khawpui kha khawhara a ṭhut tak chu! 

Eng kan ti zo ta nge maw ni le! Chhung inkhawm lo nei rawh u, tihah hian hian kan duhtawk mai ṭhin em ni? A tihfamkimna atana chhung inkhawm neih chu a ṭha e, chu aia pawimawh zawk chu kan thinlung hi Pathianin a chang em? tih hi a ni. Kan chin dan ṭha lo em em pakhat chu pawnlang mawina kan zawng lutuk hi a ni. Engkimah hian lan mawi kan tum a, kan zia kan thup a, thu dik tak pawh hi kan sawi hreh viau zel. Miin huaisen taka thu dik a sawi chuan kan hmuh dan a dang daih a, thawhrimna tel lova hlawhtlin kan duh tlat bawk! Kan tihdan phung pangngai te tea kal dem dem kan duh a, thil hautak lutuk chu kan peih miah lote hi kan kalsualna chu a ni. Sual Lalpa chu a lawm ngawt ang le. 

Faten nu leh pa nunah thutak an hmu tur a ni. Kan nun danah zah kan kai tur a ni. Pa te hi Pathian aiawh kan ni a, belhchian dawl nun kan nei tur a ni. Chuti a nih loh chuan engtin nge kan faten kawng dik an rawn zawh tehlul ang?! Zahawm taka fate kilkawia mahni in chhung khawsak rel fel thiam mi a ni tur a ni (I Timothea 3:4) 

Nu leh paten kan fate thutakah hruai turin Pathian thu kan hrilh ṭhin tur a ni. Zan kan mut lai te, khawlai kan kal lai te, chaw kan ei laiten kan fate tan hlan ṭhin ila. Sum leh pai neih loh avanga ṭah ai chuan fate tan ṭap ila, nunkawng dik, chatuan nun an neihna turin - chu chu kan ramin a mamawh ber. Thutak hmu pha lo chuan Pathian thu ṭha a dawng ngai lo. Fate an hring ve zel si a, enkawl loh, fahrah an pun phah a, thutak dawng lo, zirtirna ṭha dawng lo chuan khawvelah engnge thlakhlelh tur a neih chuan ang le? 

Sual Lalpa chuan na takin a lo hip ve bawk si a, a tan chuan khawvel hi thim tak niin chhanchhuah a nih loh chuan chatuan chatuanin a pil bo dawn a ni. Naupang enkawl hi uluk ila, hmangaihna dik lantir ila, an tette aṭanga thlah lovin i vuan tlat ang u. Tuna ṭhalai tam tak ruihtheih thila buai em em, nun kawng dik zawh duh si, sual thuneihna-in an chhuahna tura chahbi-a kalh hnan tlat tawh ho chhanchhuak tur hian kan la tling tawk a ni. Hmusit mai lovin, an tan hnathawh kawr ha ila, chhanchhuahna kawng i zawng teh ang u. 

Chhungkua-ah bul ṭan ila, thu ṭha nen inzilh mawlh mawlh teh ang u khai. 

- R.Zomawia