Written by
– Thangtea Thawmte

Mipui ngaihzawn rawn: MP tur chu?

You might not be the ideal choice for ZPM

But, the ideal choice for Mizo People

(Ruling party tana duhthusam ni kher lo mah la,

Mizo mipui tan erawh duhthusam i ni si!)

Social media-a he thu tlar hnih lek, rilru khawih em em mai ka hmuh hian mut hmun thlengin ngaihtuahna a kal thui khawp mai. Rajya Sabha MP hi mipui thlan tur ni chiah lo mah se, zalenna thlazar hnuaia ralkhel vêngtu kan nih ve miau avangin, mipuite hian thui tak sawi ve theihna kan nei alawm.

Kumin hian Rajya Sabha MP thar thlan a ngai leh dawn ta a, Mizoram hmakhua thlirtute thinlungah pawh titi a ring chho hle. MP chawl mai tur Pu Vanlalvena sulhnu erawh a puiin lung a tileng vawng vawng dawn khawp mai. Parliament-a a theihna, a huaisenna, leh a inrintawkna kha Mizo mipuite hian kan theihnghilh ngai lovang. Ram leh hnam tana a thling baw hawk hawk a a auchhuak ṭhin te kha, tun thleng hian a video clip ka va bih leh duk duk ṭhin. Tunge maw a sulhnu hneh taka chhunzawm thei ang tih hian min va ṭham nasa tak em!

Khi thu tlar hnih lek khi kan ram leh mipuite thinlung tuihalna leh kan mamawh dik tak a ni. Rajya Sabha MP hna hi duh ang anga ding chunga kut vai liam satliahna hmun a ni lo. Delhi kawtthlerpui leh Parliament inchhungah Mizoram 'aw' leh kan duhthusam thlen ngam tur khawpa taksa leh thluak lama 'fit', ṭawng thiam leh dawr (diplomacy) thiam kan mamawh. Pu Mavena'n huaisen taka Parliament kawtchhuah min lo hawnsak tawh hnuah hian, a fawng chelhtu atana a hmawr bawk thiam ngei tur kan ram hian a mamawh tawh hle a ni.

Parliament inpui leh Ministry hrang hrang luhka-ah hian ṭawng thiam chauh ni lovin, thupui vawn dik leh tlutlukna siam thiam a pawimawh lehzual. Hnam dang hmaah kan harsatna leh mamawhte tlang tak leh thiam taka tarlang tur chuan, mi fing leh thluak zângkhai, hmasawnna lamtluang zawh thiam kan mamawh a ni. Central sawrkarah hotute fachuam kan nih lem loh avangin, boral miah si lova tlawn thiam leh thlem thiam, mahni nihna hloh chuang miah si lova thiam taka thil dil chhuak thiam ang kha palai (diplomat) ṭha zia a ni tlat. Leadership neih ṭhaṭ-ah hian vai aiin kan chungnung zawk a, theihna pawh kan nei sang hle. Kan inrintawk chuan sang takah kan invawrh thei a, kan inkiltawih reng erawh chuan rahbehin kan awm reng ang.

Social Media-a Pu James Ramdinmawia thuziak (ka kaihtawi) fel taka a tarlan hi thlir ho teh ang:

Kan ṭhenawm state-te (Meghalaya, Arunachal, Nagaland, Manipur) hian Lok Sabha MP pakhat emaw pahnih chauh nei chungin Union Minister, Speaker, leh Governor te an nei zut thei a. Hei hian a lantir chu, Central Politics-a dinhmun pawimawh chang tur hian MP neih tam lam aiin, kan mi vawrh chhuahte thiamna leh theihna (Capability & Caliber) a pawimawh zawk tih hi a ni.

Mizoram hian kum 30 kal taa Dr. C. Silver-a (Union Minister of State) leh Bangalore aṭanga mahni theihnaa tling Dr. H.T. Sangliana te chauh kha Central Politics-a hming lang pha kan la nei a. Mizoram aṭanga MP kan vawrhchhuah tawhte reng reng hi, an party-in MP inthlana candidate-a an dah nawn tak loh hun huna an political career tawp zui mai an la ni tlangpui. Central lama mahni theihnaa inham tâng chhunzawm thei kan la vawrhchhuak lo hrim hrim. Central-a rorêltute khu keini ang bawk hian state hrang hrang aṭanga kalkhawm an ni a, an lakah hian kan inphahhniam reng tur a ni lo.

Chuvangin, MP kan thlan dawnin hnam dang MP-te nêna huang khata rualkhai taka ding ngam, Central-a voice nei lian leh Vaiho ngaihsan hlawh pha tur kan zawng tawh tur a ni. Mizoram aṭang chauh ni lo, state dang aṭanga MP-a invawrh zui thei tur khawp leh "Central Politician" nih tling reng thei tur mi kan mamawh.

Tun ṭum Rajya Sabha MP thlan tur hi chu ram tana palai (diplomat) bik liau liau thlanchhuah hun a ni tawh. Kan ṭhenawm state-te hmasawnna leh Central-a an hmun luah thûk bik zia kan thlirin, kan mi vawrh chhuahte 'theihna' (caliber) hi kan tehna thar tur a ni tih a chiang reng mai. Party politics in-er tawnna piah lamah, Mizo ziarâng leh mipui tana thil dika ding ngam, hnam rilru leh hnam zia nung tak chelhtu nihna hian mi tam tak thinlung a hneh phah ngei ang. Sawrkar duhsak bik nih aiin, mipuite rinchhan leh ngaihzawn rawn nih tluka hlu a awm thei dawn em ni?

Rorêlna chelhtu sawrkar hian thuthlukna engpawh siam se, mipuite thinlunga Rajya Sabha MP fawng chelha tling ber leh duhthusam erawh a hmawr a hmuh theih ruak ruak mai. Hei hi Party hruaitute pawhin an ngaihthah thiang loh tur khawpa mipui 'au aw' a ni tlat. Rorêlna chelhtu sawrkar hian party hmasawnna chauh thlir lovin, Mizo mipui thinlunga duhthusam leh ngaihzawn rawn hi hmu thiam hram se; ram leh hnam tana thuthlukna dik, fiahfai leh zahawm tak an siam ngei beisei ang u hmiang!

– Thangtea Thawmte