Thlarau MR-a eirukna eng tin zel?
Mizoram sorkar, Congress party ministry kal meka hotute'n corruption a zung nena phoro an sawi ṭhin a, vawi tam tak an sawi tawh. Corruption an duh lo a, kawng ṭhenkhatah chuan corruption chu a zung nen kar phawngin an phoro te pawh a ni mai thei a; kawng tam takah erawh chuan ram mipuite duhkhawp erawh an pha lo ve viau mai thei e.
Tun hma deuh aṭangin sorkarah, department tam takah 'Thlarau MR' an awm thu sawi a ni ṭhin a. Tun sorkar term kal mek hian Thlarau MR chu an bitum ta chat a, tihtawp tumin ṭan a la a; a lawmawm tak zet a ni. Mahse, lawm a kim lo. I'n thlir zui teh ang le.
Finance minister Pu Lalsawta thu sawi, chanchinbu hrang hrangah kan hmuh danin, Mizoram sorkarin 'Thlarau MR' a tihbo tâk avangin kum khatah cheng nuai 5800 (vbc. 58) vel a hum theia sawi a ni a. Thlarau MR-te hlawh hi kum khatah cheng nuai 5800 vel tihna a ni thei ang. Chuti a nih chuan, Thlarau MR-te tan thla khatah sorkarin cheng nuai 483.33 vel an sêng thin tihna a ni ang.
MR-te hlawh hi an dinhmun (skill) azirin ni khata an hlawh zat a inang lo a, chi li-ah ṭhen a ni. Skill sang berin ni khatah Rs. 460, a dawttuin Rs. 370, a pathumnain Rs. 300 leh a hniam berin Rs. 270 te an hlawh. MR skill chi lite hlawh zat chawhrual (mean) chu ni khatah Rs. 350 a ni. Rs. 350 anga chhûtin, MR-te hian thla khatah ni 25 hna thawk ta se, thla khata MR pakhat hlawh chu Rs. 8,750 a ni ang.
Thlarau MR tihbo vanga sum hum zat, thla khatah cheng nuai 483.33 vel hi thla khata MR pakhat hlawh Rs. 8,750-in sem ta ila, 5,523.81 a chhuak a. Hei hi Thlarau MR zat vel chu a ni thei mai ang em!?
Thlarau MR zat chu eng pawh lo ni se, sorkar hotute lo sawi tawh ṭhin hi a dik a nih ngai chuan, mihring tak (MR a taka thawk tak tak) awm si loin thla khatah Thlarau MR atan sorkar sum cheng nuai 483.33 vel, kum khatah cheng nuai 5800 vel hman a ni ṭhin tih a lang a. Chuti zat sum chu MR hlawh anga sawiin tute'n nge lo chang ta ang le? Department hrang hranga hotute hian sorkar sum (mipui sum) chu kum khatah nuai 5800 vel leh thla khatah nuai 483.33 vel an insem (eiru) tihna a ni mai lo'm ni!? Kum khata cheng nuai 5800 hi a tam teh a nia. Hetiang hian kum engzat nge sorkar sum an lo eiruk tawh ang? Thlarau MR tih thu an sawi rikna hi chu a rei tawh mai!
Mizoram sorkar hian Thlarau MR tihbo vanga sum tam tham tak a hum thei ta hi a lawmawm a. Mahse, sum hum ringawtah hian em ni a duhtâwk a, a lungawi dawn? Kum tam tak chhung Thlarau MR hmanga sorkar sum lo eiru tawhtute hi chhui zui a tum lo em ni le!? Tun hma aṭanga lo eiru tawhte chhui tum lo a, tuna china an eirûknaa tihtawpsak ringawtah hian sorkar hi a lungawi a nih chuan, an lo eirûk tawh zawng zawng a ngaizam a, pawi a tih lo tihna pawh a ni thei hial ang.
Corruption a zung nena kar phawnga phoro kan tum tak tak a nih chuan Thlarau MR hmanga sum eirukna lian tham hi ngaihthah chi a ni lo ang a; bitum chat chi a ni zawk. Miin an eiru tur lo dan hi a pawimawha a ṭhat em em rualin, eiru tawhte eiruk dan hâi lan a, dan ang taka hrem hi a pawimawh lehzual awm e; chu chu Prevention of Corruption Act awm chhan tak pawh a ni ngeiin a rinawm. Tin, corruption venna atan pawha ṭangkai tak a ni ngei ang le. Sawi ringawt ni loin, thil tiha lantir a hun ta. Thlarau MR hmanga eirukna hi engtin nge ni zel dawn le!?
- K. Zothanpara