Written by
- Dr. C. Lalrampana

GARAGE NEI LEH NEI LO?

Aizawl Traffic Police leh Transport Department ṭang kawp chuan 09/02/2026 zan dar 9:00 aṭang khan garage nei lo, kawngpui dunga lirthei dahte zawn chhuah hna an kalpui a, a tihzia hle mai.

Kawngpui dung endik hna hi Chaltlang, Chanmari leh Chanmari West-ah te kalpui a ni a, garage nei lo nia hriat lirthei 141 (LMV 42, 2wheeler 99) an endik. Traffic Police chuan Gauhati High Court thupek anga endik an nih thu sawiin, garage nei lo, kawngpui dunga dah reng ringawtte inhmakhua turin an ngen a ni.

Motor Vehicles Act (MV Act)-in garage chungchangah engtin nge a sawi thlir lawk teh ang. MV Act hnuaiah garage hi motor dahna emaw, siamṭhatna hmun atan emaw hman a ni. Garage hman theihna turin phalna leh licence hran neih a ngai. Garage-te hi himna leh ram leh hmun vawn himna dan a nih avangin zawm ngei ngei a ngai. Chhiatna emaw, lirthei chhia emaw a thlen chuan, garage neitute’n mawhphurhna an nei.

Dan 14: Tunlaiah tumah garage neih/hman phalna nei lo chuan hman loh tur.

Dan 177: Garage neitu emaw, luah emawtu chuan dan a zawm loh chuan pawisa chawi ngei tur.

MV Act hian garage enkawl dan tur a siam a, himna leh ram leh hmun vawn himna turin hma a la a. Mahse, dan hrang hrangte hi state leh region azirin a inang lo thei.

MV Act hian lirthei lei nan garage a neih a phût lo. Mahse, he dan hian lirthei neitute chu an lirthei dahna tur hmun emaw, ruahmanna dik tak emaw an neih a ngai a ni zawk. India ramah chuan lirthei lei dawnin garage neitu nihna finfiahna lantir a ngai lo a, mahse, registration atan address dik tak i pek a ngai a ni.

Chutiang a nih lai chuan, state emaw, tualchhung thuneitu ṭhenkhat emaw chuan lirthei dahna chungchangah dan emaw, thupek emaw bik an nei thei a, a bik takin khawpuiah. Entîr nan, khawpui ṭhenkhatah chuan lirthei neitute chu lirthei dahna hmun ruat sa neih emaw, lirthei dah phalna pek emaw a ngai thei. Chuvangin, MV Act hnuaia lirthei lei nan garage neih hi direct requirement a nih loh laiin, parking arrangement dik tak neih a pawimawh hle.

Mizoram State Transport Authority hnuaiah garage chungchang dan chu, "No garage, no car" tih a ni. Hei hi Aizawl khawpui chhunga lirthei neitute tana garage neih ngei ngei tur tihna a ni. Dan hi October 31, 2017 aṭang khan khauh taka kenkawh tura tura tih a ni a, “Garage nei lo chuan lirthei register theih a ni lo” tih a ni.

He dan hi traffic congestion nasa tak sutkian nan tih a ni a, lirthei neitute chuan garage neih ngei ngei tur a ni tihna a ni. Aizawl khawpui chhunga lirthei neitute chu garage nei turin hriattirna pek an ni.

Garage chungchang dan zâwm lote chu–lirthei register theih a ni lo a, penalty pek theih a ni. Mizoram STA hian lirthei dan bawhchhiate chu an hrem ṭhin. Garage chungchang dan hi zawm ngei tur a ni.

He dan khauh tak hi awm mah se, tun thlengin dan anga kalpui theih a ni lo tih chu mipui vantlang hriat a ni. Sawrkar hian dan ang tak hian kalpui ta se, 70% vel hi lirthei nei thei lo tur kan ni hial awm e. Mahse, a dera nung ṭhang kan ni bawk a, ni tin a tam tual tual a ni.

Mizoram STA chhût danin, ni tin lirthei pung zat chiang taka sawi theih a ni lo va, mahse, kum 2021 chhung khan Mizoramah lirthei 25,391 ziah luh thar a ni. Aizawl district bikah ziah luh thar 17,323 awmin, chawhrualin Aizawl district bikah nikum chhung khan thla tin lirthei thar 1,443 vel awm belh ang a ni a, ni tin lirthei pun belh zat chu 48 vel a ni bawk.

Kum 2025 May thla chhungin Mizoramah lirthei thar 2,539 ziah luh a ni a, two wheeler thar 1,968 ziah luh niin, lirthei dang 571 a ni a, chawhrualin ni tin lirthei pung zat 82 vel a ni. Kum 2024 leh 2025 chho khan Mizoramah lirthei a pung nasa hle a, kum 2024-ah lirthei 3,09,832 awmin, kum 2025-ah lirthei 3,54,914 a awm tawh. “No garage, no car" tih chu kan zawm lêm lo tlang hle. Hetiang a nih avang hian fêkfawn taka dan hi kalpui theih a ni lo.

Aizawl Traffic Police leh Transport Department te hian zan lam lirthei van laia kawng kama lirthei dahte ai hian Zemabawk–Kulikawn kawngpui kama dawr neitute nileng lenga lirthei hûng ni tin ṭhinte leh lirthei dah duhdah lutukte hi ni tin vâiin man zawk se, traffic jam a ziaawm ngei ang. Chhunah lah veng ṭhenkhat intifêkfawn lutukin pawimawha kal vel lirthei dah zawk pawh ngaitheilo leh mipui vantlang ram hmunhma zau lai leh mahni kawt zawn kawng kam apianga ‘No Parking’ tih lo tar ve zel ringawtte hi manin hrem ve se a tihzia ngawt ang.

A nihna takah chuan, smart parking or parking nei ṭha lo kan ni bawk nen, zan lama felfai taka kawngpuia lirthei dah fel thlapho ai chuan, chhuna nileng lenga mahni dawr kawta lirthei hûng ṭhinte hian traffic jam an siam tam zawk daih niin a lang. Bazar hmun shopping mall/ complex vela lirthei dah thliah thluah hi Smart City tih dan tur a ni lo. AMC sum duh lutukin dawrkai hausaho a hlau lutuk hian Aizawl khawpui traffic a tibuai zawk niin a lang.

- Dr. C. Lalrampana