Written by
- David M. Thangliana

"ZPM-AH SENIOR LEH JUNIOR KAN AWM LO" –TBC Lalvenchhunga

June 22, 2026-a Zoram People's Movement Chhung Inkhawma Pu TBC Lalvenchhunga, MLA leh Advisor to CM ni bawk thusawi chuan sawi a hlawhin social media pawh a luah khat hle mai a. ZPM-a senior leh junior an awm loh thu a sawi aṭang hian thil chinchang hre tân chuan thil awmzia a chiang kuar a tih theih awm e.

Zoram People's Movement hi political party anga a din kum chu kum 2018 kha a ni a; he party lo pian nan hian political party 6 an inzawmkhawm a. Chungte chu Zoram Nationalist Party, Mizoram People's Conference, Mizoram Exodus Movement, Zoram Decentralisation Front, Zoram Reformation Front leh Mizoram People's Party-te an ni a. ZPM pian kum hi Mizoram Legislative Assembly inthlan kum a nih avangin he party hian seat engemawzat a chuh ve a. Hetih lai hian Election Commission of India in party anga a la pawm loh avangin ZPM ah intelkhawm mah nise ZPM candidate-te hi independent anga chuh tir an ni a, seat riat lai la ve mahse Assembly House-ah political party angin an awm thei ta lo a ni. Election neih zawh fel hnu hian a hma deuh a NGO pakhat, political party-a inlet ta, PRISM pawh ZPM-ah hian an tel ve a, mahse an hruaitute zingah inlungrualna a awm theih loh avangin PRISM president ber leh a hruihhruai engemaw zat chuan ZPM hi záwm ve lovin ZPM-a tel ve duh lo, MPC mi leh sa te nen chuan MPC an din thar leh ta zâwk a ni.

ZPM-a party paruk in chhungkhawm zingah hian Zoram Nationalist Party hi member ngah ber an ni a, Mizoramah pawh inzarpharh nasa ber an ni. Party hriat lar dang leh chu Mizoram People's Conference a ni a, mahse ZPM-a an in chhunkhawm hian a duh lo pawl an awm a, political party chuai lam an lo ni bawk nen, Mizoram pum huap ang chuan MPC hi ZPM-ah an tel lo a tih theih awm e. An ni pahnih dawta thawm nei lian ve leh deuh chu Mizoram Exodus Movement a ni a, he party hi ECI pawmpui ni lem lovin Mizoram MLA inthlan hmasa lamah te thawm eng engemaw an lo nei ve ṭhin a, kalphungthar tia aupui ṭhin an ni. A dangte hi chu Mizo mipui hriat hlawh vak lo an ni a, an chanchin hi sawi vak tur a awm lo.

Tichuan ZPM hian Mizoram Exodus Movement auhla chu thupuia neiin "Kalphungthar" chu an châng thlan a ni ta a. Mizoram hi kum 1987-a State a nih aṭang khan Mizo national Front leh Indian National Congress hnuaia awm, Mizoram Pradesh Congress Committee (MPCC) te an in sawrkar chhâwk a. Heng party pahnih sawrkar hnuaiah hian Mizoram mipui chuan lungawina an hmu lo a ni chêk ang, kalphungthara kal a, mipui nawlpui thleng phak sawrkar siàm intiamtu, ZPM chu a vung chho ta hle a. Kum 2023 MLA thlan hun a lo thlen meuh chuan ZPM party ticket a MLA chuh tum chu an kuh ta fur mai a, MLA ticket chan loh avanga lungawi lo, ZPM aṭanga chhuak ta pawh awmin MLA ticket beisei a ZPM zawm tum, mahse beisei tur awma an hriat leh tâk loh avanga ZPM záwm ta lo pawh an awm nual a ni.

A chìn chhuak a kan sawi dawn chuan a sei lutuk dawn a, a tawi zawngin sawi dawn ta mai i la. Kum 2023 MLA thlan a ZPM in sawrkarna an han chan tâkah khan ZPM-a in chhungkhawm zinga party lian ber leh ruhrel lo nei sa, Zoram Nationalist Party mi leh sa chu an intithu deuh a hriatna a awm nge, neuh neuh a awm ṭan ta a. (MLA inthlan campaign lai pawhin ZNP hotupa leh Mizoram Exodus Movement hotupa inkarah hian boruak eng engemaw awm a sawi a ni.) ZPM sawrkar chu beisei angin han kal chho ṭan mah se ZPM party chhungah neuh neuh a awm ta reng a. Chinfel harsa khawpin thil a awm chho dawn em ni tih turin tunah pawh hian ZPM hi an buai ru hle niin a lang.

He buai rukna ni bera lang chu "Pu Duhoma Pawl leh Pu Sapdang Pawl" tih hi a ni a. Hei hi 2023 MLA inthlan campaign lai pawh a thil ri ring tak a ni. Pu TBC Lalvenchhunga pawh hian hahthlak a ti ta deuh nge ni ang, Pu Duhoma leh Pu Sapdanga inkarah boruak chhia a awm lo ti chungin June 22-a a thusawinaah hian thu khuh lutuk lo in thu a sawi a, a thil sawi aṭang hian harsatna engemaw chu a awm ngei tih a hriat theih a ni.

ZPM sawrkar hnuaiah hian rei tak kan hmuh tawh loh, chanchinbu-a hna ruak leh contract hna tender chhuah te kan hmu nitin deuh thaw ta a, a lawmawm tak zet a. Home Department lamin police an laknaah lah lungawi lo chu opposition party-te lam ni lovin ZPM party mi leh sa lam zawk ni tea sawi a ni a. Induhsak bikna a awm loh vanga lungawi lo nia sawi a ni bawk. Heti ang chanchin han hriat hi Zoram mipui tan chuan a lawmawm satliah mai ni lo in kawng dik leh ṭha zawh ṭanna a nih avangin Zoram mipui tan kawl a eng ṭan ni a lang hi a phur awm a. Kut hnathawktute lah chuan ZPM sawrkarah a kum têlin an thawh rah an seng chho ta mawlh mawlh te hi an lawmpui awm tak zet a. Peon, driver, LDC, UDC tih vel hnaruak chanchinbu-a lo lang ṭhin te hian ṭhangthar lehkhathiam leh thiam lote tân beiseina lawmawm a rawn thlen a. Zoram pum huap anga hmasawnna ruhrel din kawngah pawh mipui lamin kan duh angin sawrkar hian ke pên duak duak rih lo mah se thil ṭha tih tum an ni tih kan hriat theih chuan a lawmawm tho tho a ni.

Heng ka han sawi tâk kalphung thar ziarâng kan hmuh mêk tichhe zâwnga ZPM party chhungah boruak siam an awm a nih chuan a ngaiah bawk kan tlu lut leh dawn a. Kan lo awm tawhna khuarkhurum thuk tak aṭanga vah chhuah kan tùm ṭâwk ṭâwk laia min hnuk thla leh duh zel an awm chuan Zoram hian khawvar ni kan hmu lo tawp ang.

ZPM party mi leh sate hriat reng tur chu ZPM hi bung thara Zoram kai tirtu tur a ni tih hi a ni a. Mahni hmasial taka kalphung hlui anga kal tum an awm a nih chuan, an rilru puthmang an thlak vat a ngai ang. A nih loh chuan tun term bak hi ZPM hi a sawrkar lo ang. Chutihrual chuan mipui lamin kan hriat ve tur chu kan duh ang diak diakin thil a kal thei bik lo tih hi a ni ve leh a. Rúl vun inlip pawh zawi muangin a vun hlui a inlip a, vun thar a lo lang a, a tawpah rúl chu vun thara inthuamin a awm ṭhin a. Heti ang deuh hian vawi leh khata inthlak pumhlum thut turin kan kalphung hi beisei lo i la. Engemaw chen chu ruling party mi leh sate pawh mipui tâna awm lo khawp ni lo in, mipui ei tur pawh dah ve tho in fatu hlui te pawh tun term chhung na na na chu kîl tir phal ve i la, kan rilru a dam tlâng thei zawkin a rinawm. Mahse fatu lam hian mipui chanvo ve tur an dah thiam a ngai dawn a. Tin, "head fatu" lam pawhin an duhsak dân inanga an hnuaia fatute an duhsak a pawimawh khawp ang.

Zoram People's Movement party hi chuan mipui beidawng leh rilru nain siam ve lo se, an sawi anga an kal loh a an nihna bansan pawh an inhuam thu an lo sàwi tawh angin ram hruaitute hian dik tak leh langtlang takin ram hi hruai zel se la. Chutihrual erawh chuan an bân avanga ram leh mipuiin a tawrh ai chuan khauh takin an thil tum chu kal tlang pui ngam rawh se.

- David M. Thangliana