MIN MAMAWHTU KAN MAMAWH

Mihring kan nih tifamkimtu tam tak zinga pakhat chu mahnia kan nung thei lo hi a ni. Chu chuan kan mihrinna a phawrh chhuak ni hian ka hre ṭhin a. Siamtu min siam danah pawh nung ho va, che ho va, ti ho va, khawsa ho tur kan ni.

A chhan chu, min mamawhtu kan mamawh tlat. Nangmah kha nangmah i nih a, keimah hi keimah ka nih theih chhan chu mi dang vang a ni. Mi dang hian keimahni min nihtir a, mi dang hian kan hlutzia min hriattir a, mi dang hian nun ho leh chen ho an tinuam a, mi dang hian mi dang mamawhtu, mahnia nung thei lo mihring kan nihzia min hmuh fiahtir thin. Chutiang a nih theih chhan chu kawng chi hnihin han chhui dawn dâwn chhin ila.

Pakhat chu kan Mizo thawnthu aṭang hian a ni. Kan pi leh pu hunah khan engkim siamtu ‘Khuazingnu’ an tih mai kha a awm a. Ṭum khat chu thim a zêng a, inlehna leh inthlak thlengna kha a thleng chiam a. Chumi ṭum chuan Khuazingnu kha mangangin, hnam hrang hrang nupa tuak khat zel khur chhungah a dah a, chu chu lungin a chhin hnan ta a ni (chu chu chhinlung an tih phah ta nghe nghe).

Mak deuh maiin Khuazingnu khan mihring chu a mal mala la lovin, nupa pawh nupa tuak khat zelin a la a, kawp chawi zêlin a la a ni. Eng vanga tuak kher la nge a nih tih hi ka ngaihtuah nasa ve hle ṭhin. Mi dang mamawhtu kan nihzia a hria a ni ang a, nung ho tur kan nihzia a hre chiang a ni ang a, maltlat ngawt lo va inpeizâwn a ṭulzia hi keini mihringte tan a ṭha tih a hre chiang hle a ni ang a, tihte pawh min ngaihtuah chhunzawmtir a ni.

Chu kaikuang aṭang chuan Kristianna kan han vàrpawh a. Chutah chuan kan thil hriat ngai loh kan hre thar a, mi dang mamawhtu kan nihzia kan chiang thar a, kan mit mîm pawh a fiah deuh kâwk a tih theih awm e. A chhan chu kan pi leh pute thawnthua Khuazingnu kan sawi ang mai khan, Bible khawvelah khan Pathian khan Adama chauh chu mal lutuk dawnin a hria a ni mahna, a kawppui atan Evi a pe a. Mi dang nen nung ho tur, khawsa ho tur, cheng ho tur, ti ho tur kan nihzia kha pi leh pute zirtirna ang chiah khan Bible zirtirna pawh a lo ni a. Mahse, Bible thu an hriat hma pawhin pi leh pute khan Khuazingnu kaltlangin mi dang mamawhtu, cheng ho tur kan nihzia kha an lo hre lawk diam tawh a ni. Chu chu a kawng hnihna a tih theih awm e.

Pi leh pute siamtu kha a mâwl lo tawp mai. A siam keini Mizo hnam pawh hnam mâwl kan ni thei lo hrim hrim. Khawvela sakhaw lian ber siamtu, vanram chabi kawltu rilru ang tho kha Khuazingnu pawh khan a pu a, mihringte chu mi dang mamawhtu, mi dang nen inzâr tawn a, inzawm reng tur kan nihzia kha Khuazingnu khan a thlir pha ve kiau maite kha, mak ka ti ṭhin.

Chu thuthlung chu vawng rengtu an awm a. A vawng thiam leh veng him thiam chu eng hnam pawh ni se, khawvel hriat khawpin an dingchhuak ṭhin a, an hnam chanchinte pawh a mawi zawngin a thang ṭhin a. Khawvel awptu leh uaptu, khawvel thununtu leh tiṭhuanawptu an ni ti pawhin a sawi theih ang.

Kan ngaihtuah phak piah lam daih chu a ni; mahse, mi dang mamawhtu kan nihzia hi min siamtu hian a chiang a, mi dang nena nung ho turin min lo duang a, zai khata luang turin min lo din chiang khawp mai. Chu chu kan thlahtute bawk hian an hmu thiam a. An ni tin khawsak leh eirelna kawngah pawh a theih chin chinah an zawm a, practical-in an nunpui. Chumi tifiahtu leh tichiangtu chu, “Ṭhenawmte do aiin khaw sarih do a thlanawm zawk,” tih thufing an lo nei kha a ni.

An thu vuak thlak dan hi a fing tlat, an thu chheh duh dan hi a changkang tlat. Isua Krista an hriat hma pawh khan mi dang mamawhtu kan ni tih an thlir thiam a, hnam mâwl tan chu chu thlir thiam theih a ni lo ang. Manganna, rîkrum thila min thlamuan theitu leh min pui theitu chu ṭhenawmte an ni tih te kha anmahni tawkah an chiang em em a. Hnam entawn tlak, tih dan ṭha leh nun dan ṭha chu nghet taka chawinungtu an ni chiang khawp.

Chu thil chuan i rilru a luah em? A luah ngai lo a nih pawhin tunah khan chutiang chu an lo ni a ni maw? I ngaihtuah chhunzawm em?

Nangmah kha mi dang mamawhtu i ni a, nangmah kha mi dang nen cheng ho tura duan i ni. Nangmah Mizo kha, i Mizopuite mamawhtu i ni a, i Mizopuite nen cheng ho tura duan i ni. Chutiang tura duan ni lo ila Khuazingnu khan a tuak khat te te khan khur chhungah a khung kher lo mai thei. Tin, Pathian pawh khan Adama tan Evi a siamsak kher kha a ṭul lo mai thei bawk.

Chu ngaihdan nei chung chuan mi dang nen nung ho ila, chu ngaihdan nei chung chuan rawngbawl ho ila, chu ngaihdan nei chung chuan inpumkhatna buaipuiin, Zo hnahthlak chi bilte hian inpawm tawn zir thar leh ila; a sawngsawhlawt deuh lo maw, tihte hian kei mi tlaktlailo rilru a luah ve ṭhin nia maw le. Zahpuiawm deuh mai ka ni; kei mi tlaktlailo rilru luahtu chuan kawng a sât kaw tak tak dawn lo tih pawh ka hria, chu chu keimah ka inhriat chian ai pawn ka hre chiang.

Chuvangin, nangni, nangmahni mi fing leh mi fel, mi chhawrnaawmte hian mi dang mamawhtu kan nihzia hi han tlangaupui u la. Kei mi tlaktlailo rilru luahtu ai ngawt chuan nangni rilru luahtu chu a thang thui zawk ang a, sawhkhâwk pawh a nei thuk zawk dawn tih lah thu delh kilh ang maia chiang a ni si.

Chutiang lam buaipuiin rilru seng zual thei ila, min mamawhtu kan mamawhzia hi he hnam hian buaipuiin nunpui zual zel ila, hnam tan kawngro a su ngei ang. Mahse, ka thu a ni lo, i thu pawh a ni lo; Mizo intite thu thu a ni a, Mizo intite tih tur leh thawh tur, an kova tla, an tihmakmawh, an kut zâla tla ni zawk teh se.

- Lalsiamkima Samte