ZIRNA UAR KUM

Kumin Zoram pum huap YMA In­khawmpui chuan ‘Zirna uar kum’ a puang ta rup mai. Han ngaihtuah mai chuan zirna chu kan uar hle a ni lawm maw ni le pawh a tih theih. 

A ni lah tak a, khaw tinah sikul kan nei fir fer a, zirtirtu lah ni se sorkarin hlawh tam tak tak hlawhin a chhawr a. Heng kan sorkar sikulte hi khawtlang nu leh pate lahin la duhtawk lovin sap sikul tih ang reng kan hawng leh deuh vek bawk a. Mizoram ang tluka zirna uar state dang an awm dawn bik em maw tih mai awl tak a ni. Heti chunga ‘zirna uar kum’ kan la puang hi ngaihtuah a ti thui hle mai! 

Hetiang a nih takah chuan kan zirna sikulte hian hetiang taka sikul tam leh zirtirtu tam si a he kum puan a la ngai tlat hi inenfiah nan an hman a ṭul hle ang. Statistic report-ah lah Mizoram chu ziak leh chhiar thiam tamna state-ah puan a ni bawk si! Mi hman tlak tak tak chher chhuak turin kan zirtirna hi a ṭha tawk lo nge ni ang a, kan zirtirte hian an zir lo zawk? Nge hlawh hmu tawk chauhin kan zirtir ṭhin? 

Mizo sikul ṭha tak tak, building ṭha leh fee ngai lo, uniform pawh a thlawn, leh­khabu thlenga lei ngai lova a thlawna dawn vek theih, chhun chaw pawh a thlawna pek vek theihna a awm reng laia sap sikul tih ang reng kan la bawh tlat chhan hi eng nge ni ang? A sikul in pawh luah hawh chawp, lehkhabu lah lei vek ngai, thla tin sikul fee sang tak ni sia kan kal tir duh zawk tlat mai le? An zirna a tha han ti dawn ila byheart a nawr luihna a thiam an ni si. An byheart sa pawh a awmzia an hre si lova. 

Home work rit tak tak an zirtirtuten an pe a, nu leh pate lam enkawl mumal ngai lo khawpin an enkawl a. Hetih vang hi a ni chek ang chu nu leh pate lah hian ngaih ṭha taka kan kal tir mai zel ni. Kan fate kan enkawl aiin mi kuta dah kan thlang tlat zawk a nih ber hi maw! Hetih kawngah hi chuan kan fate enkawl kawngah kan hlawhchham tlat. 

Tunah chuan ‘Ar­pui sen te’ zir pha ho, kan IAS rualho an pension zo dawn ta a, ‘ba ba black sheep’-in a chawm seilenho lah IAS kan nei fum fe bawk si lo. Kan rual u, Central Service a lutho, ‘Inah ka pi a awm’ tih vela chawm sei lenho, tumruhna nena inzir puitlingho an ṭil zel a, kha ngei kha central service a kan luhna rahbi a ni zawk awm mang e tih a awl ta. 

Zirna uar kum a nih ang ngei hian kan zirlai tleirawl leh rawl tharte pawh hian social media kan uar hi a ṭha tho a, mah se whatsapp leh Fb lamahte pawh hian thu lawi lo mai mai khawih uar lovin, in zirlai atana ṭha tur, in zirlai puitu tur lam ngaihtuah zawk ula. A hmang thiam tan chuan social media hi zirna hmanraw ṭha tak a ni. 

Central Service a mihlawhtling chanchin Fb leh Apps lama an han tarchhuah ṭhinte pawh hian internet an hmang ṭangkai hle tih a hriat. Vai mirethei ve tak tak fate pawh an invawrh kang dawrh thei a ni a, engah nge keiniho pawh hian kan tih theih loh bik lem ang le? Zirna uar kum a nih ang ngei hian a mawhphurtu nia inngai apiangte chuan hawh teh u, ṭanhmun siamin a inenfiah ang u. 

- Patrick Z, Chhingchhip