BABULON LUI KAMAH
Pathian zarah kum 20 zet chu kum tin vawi hnih khat tal Lok Bhavan (then Raj Bhavan)-a punkhawmnaah ka tel ve ṭhin a. National day-a Governor ‘At Home’ bakah, sawrkar thar a lo piana kan ram rorel khawl buatsaihnaah te, sawrkar hna pawimawh dang thawk tur rinawmna thu tiamnaah te kawngro su lêm lo hian kan lo tel ve sek tawh a ni.
Heng hunah hian hun tawi fel taka hman dan an thiam ka ti ṭhin. Zaiho a awm lo va, thusawi a awm lo a, a duh apiang thusawi hun phei chu khawilamah! A ṭanna leh kharnaah India hnam hla, chu pawh a thlûk ringawt play-in Governor-in chibai bûk a dawng a, kan ṭîn leh mai ṭhin. Tih tur tak tih mai hi a lo tawk viau mai tih te ka ngaihtuah ṭhin.
Tun hnaia thil thar awm ta chu–heng hun hman ṭan leh kharnaa kan hla ngaihthlak ṭhin belh a ni ta hi a ni. India hnam hla ngaihthlak hmain ‘Vande Maataram’ a tluanin rei tak kan ngaithla tel ta zel a. Hman ní Human Rights Commission Chairman leh member te lak luh ní phei kha chuan a thlûk chauh ni lovin, a hla thu ngeia sak kan ngaithla a. AIR hun hman ṭan dawn tuk tina kan ngaihthlak ṭhin ‘Vande Maataram’ chang hnih (kum 1950-a National Song of India-a pawm chin) te kha chu ngaithla ṭhang chuan an zawm chhuak ve thei fur kha a nia. Tuna kan ngaihthlak ṭhin hi chu a seiin a rei em em mai si a; a ninawm duh angreng.
Vai ṭawng thiamte hnen aṭanga ka hriat danin, he hla cháng khatna leh cháng hnihna te hi chu kan ram hi ‘nu’ anga chawimawia chibai bûkna a ni mai a; cháng thumna aṭang hi chuan Hindu pathiannu (Durga/Kali) chibai bûkna a lo lang ta a ni, tih a ni. Dik tak maw? A dik a nih a, kan hun pawimawhah Hindu pathiannu chibai kan bûk fo dawn a nih chuan, leh, kan zirna inahte kan tu leh fate’n an sa ṭhin dawn a nih chuan (kan ṭhenawm sikulah hian an sa rual dual dual ṭhin), India ram hi sakhuanaa intihluihna ram niin, keini Kristiante chu min bân ta a, kan tel ve zel a rem lo a ni mai em tih te hian thinlung a luah ta vang vang mai.
USSR keh chhe ta ang khan, he India ram sûkthlêk danglam ta hian loh theih lohin mahnia inrêlbâwl hrang turin min nawr chhuak ang a, sual vak pawh ngai lovin independent state kan ni thei mai dawn lo’m ni tih thlengin a ngaihtuah theih em?
Thu lawmawm lo ri ta rêt rêt chu, kan sawrkar Cabinet meeting-in tun hnaiah kan state song atan ‘Ro min relsak ang che’ tih a pawm hi a ni. Chuti a nih chuan, India hnam hla hmakhalh tur hian Vande Maataram ni lovin, ‘Ro min relsak ang che’ tih hi sak ni se, hetiang tur hian sawrkar laipuia thlen a ngai a nih pawhin kan hotute hian thlen se, Zoram mipuite’n chak leh phûr takin nawrpui ila; FCRA Amendment Bill dodal tluk zetin kan phûr viau vekin a rinawm e.
Israel fate’n an saltânna Babulon ramah khan, “Mi ramahte chuan Lalpa hla engtin nge kan sak theih ang?” (Sam 137:4) an ti a. Keini Pathian nung bia Mizote hian, “Mahni ramahte chuan engtin nge mi pathian hla kan sak theih ang?” kan ti ve ngei dawn lo’m ni?
- Rev. Zosangliana Colney, MV-108, Mission Veng