Written by
- Dr. C. Lalrampana

Cess 2 lak khawm sa khawiah nge?


axation Department chuan tuialhthei cess tun hnai khan nuai 14,633 a khawn khawm a, hei hi a hmaa khawn tawh nen belh chuan Rs 21,58,21,938 vel a ni tawh. Cess-te hi sorkar sum khawnna dang ang mai ni lovin, tum bik nei a ni.

Road Safety Cess: Kawng himna leh hmasawnna atana hman a ni. Traffic sign, road marking, speed breaker leh safety barrier siam nan. Accident prone area-te tihhimna, road safety awareness programme leh training, emergency response system leh accident victim assistance scheme te. Heng cess sum hi earmarked fund angin a dah ṭhin a, a tum bik atana hman tûr a ni a, sum dang atana hman tur a ni lo.

Fact & figure chiang taka Mizoram sorkarin heng cess sum hi a hman tawhna kimchang public domain-ah a awm rih lo. Mahse, sorkar budget leh audit report-ah a hmanna chu a lang mahna!

Road Maintenance Cess aṭanga khawn sum hi Mizoram State Road Fund Board hnuaiah dah tura ruahman a ni a, budget 2025-26-ah Road Fund Board tan allocation chu vbc 40 aṭangin 55 -ah tihsan a ni. Hei hi kawng siamthatna leh maintenance atana hman tur a ni. Social Infrastructure & Services Cess aṭang hian vbc 15 vel chu education, health leh social welfare sector atan hman tur niin sorkarin a sawi. Mahse, project-wise engzatin nge, eng hmunah nge a kal tih chiang tak budget document-ah a lang lo.

CAG Report 2024-25 chuan Road Maintenance Cess leh Social Infrastructure & Services Cess aṭangin vbc 26.50 khawn a ni tih a sawi a, mahse, fund bik siam a la awm lo tih a tarlang. Cess khawn khawm zat hi public-ah chiang takin a awm a, a tum pawh chiang takin tarlan a ni. Project-wise expenditure statement eng kawng nge, eng hospital nge, eng school-ah nge, cheng eng zat nge hman a nih tih public document-ah a lang chiang lo.

Mizoram sorkar chuan cess sumte a hman tawhna project-wise fact & figure kimchang mipuiah a tlangzarh lo tih a lang a. Sum hi prescribed purposes only atan hman tura tih a ni. Budget 2025-26-ah Road Fund Board allocation chu vbc 40 aṭangin 55 -ah tihsan a ni a, mahse, cess aṭang chauhin a ni tih chiang takin a sawi lo; road maintenance leh infrastructure atan allocation tih chauh a ni. Chuvangin, tuialhthei cess hmuh tawh zawng zawng hi eng project atan nge hman a nih tawh, tih zawhna chhanna chiang tak public records-ah a awm rih lo.

Engpawhnise, heng cess pahnih aṭanga sorkarin tax a khawn khawm tawh zawng zawng aṭang hian engzat nge hman ral a nih tawh, eng eng atan nge hman a nih, ruahmanna ang ngeiin dik taka hman a ni em, sorkar intiamna ang leh ruahmanna ang ngeiin mipuiin kan chhawr ṭangkai em, tihte hi langtlang sorkar tan chuan a rang lama pho lan a hun ta e.

- Dr. C. Lalrampana