CHANGKANNA
Thlawhnaa ka vawi khat chuannaah khan ka zám nghal deuh mai a, a chhan pawh thlawhna chu changkang riaua ka hriat vang a ni. A kawngkhar ka han lut chiahte, a ṭhutna hmuna ka han ṭhute leh thlawhna chhung hrim hrim chu changkang riauin ka hria a, chutiang changkang takah chuan kei ve mai mai ka han chuang chu ka intithei ru hle bawk a ni. Lengpui aṭangin Delhi kan pan kha a ni a, a tukverh aṭanga lei lam kan han thlir thlate kha hmuhnawm ka tiin; engkim mai chu ka tana thil thar vek a nih avang chuan keimah hian ka nui ka nui mai a, changkang ta deuh riaua inhriatna ka nei a. Delhi khawpuia Five Star Hotel, Le-Meridien-a hun han hmante ngei pawh chu kei atan chuan intihtheihna tham a ni bawk.
Chutiang hmanraw changkang chu ka vawi khat tawnna a nih avangin vawiin thleng hian khatih laia ka rilrua thil awmte kha ka la theihnghilh thei reng reng lo a, tun hnu hi chuan ka zak ru deuh a, a sawi phei chu ka sawi ri ngam tawh lo hrim hrim. Nimahsela ka indem hauh chuang lo a, thil ropui leh changkang ka tawn vawi khatna a nih miau avangin ka indem chuang lem lo a. Ṭhenawm khawvengte hnena sawi ni ta ila, a lo hre tawh tan chuan thil ropui vak a nih loh theih rualin; la hre ve lo tan erawh beng pawh a fah viau mai thei bawk a, Delhi Airport ropui leh changkan dante kha ṭawngkam thiam deuh tan phei chuan ngaihnawm taka sawi theih tur a ni. Pa pakhat, Kolkata kal hawng pawh kha a fate’n hetiang hian zawhna an zawt a:
Ka pa, Kolkatta khawpui chu mihring an tam em?
Aw, chhiar sen loh mihring an awm
A nih leh i hmelhriat an awm em?
Awm lo, kan hmelhriat pakhat mah ka hmu lo
Vai hlir em ni i hmuh?
Aw, ni e
An ekinah tui em ni an hman?
Aw, tui hlirin an mawng an tleuh
Fianin em ni chaw in ei ṭhin?
Aih, a ṭhen chuan fianin an ei a, keini chuan kutin kan bar
He an inbiakna aṭang hian a zawttu naupang rilru tur chu kan hrethiam thei maiin a rinawm. Kolkatta khawpuia mihring tam tur zia chu a han mitthla ang a, chhiar sen loh mihring chu tam hian a ring viau ang. Chu'ngte chu vai hlir an nih phei chuan helaia a vai hmuhte lah tlem té an ni bawk si a, a suangtuah zui ngeiin a rinawm a. A pate’n phai khawpuia an cham chhunga inthiarnaa tui an hmang tur ringawt pawh chu changkang a ti viau bawk ngei ang a. Ekina tui hman leh chaw einaa fian hman chu changkang riauin an hria a, dik pawh a dik ang. Amaherawhchu, chutiang ringawt chu vaiho ngaihsan phahna atana hman erawh a fuh lo mai thei. Tunah phei chuan keini pawhin ekinah tui hlir kan hmang tawh a, tun hma lama hmawlhte emaw lehkha emaw kan hman ṭhin kha chu kan bansanna a lo rei ta viau bawk mai.
Changkanna hi kawng khat chauhin a sawi theih loh ang a, kawng hrang hranga sawi a ngai ang. Hmanraw changkang hman leh ṭawng dang hman tam pawh hi changkang tehna hmanrua atana hman ber tur pawh a ni kher lo a, awmna hmun azira changkanga inngaih ngawt pawh a dik chiah chuang lo ang. Mi ṭhenkhatte hi chuan kan phu lohin thil ropui leh changkang tak tak kan nei ṭhin a, neih loh tur tihna erawh a ni chuang lo nain; phu loh lutuk thil neih hi chu ṭhenkhatte nuihna tur kan siam mai mai thei a ni. Chu'ng thil changkang leh hmanraw ropui tak takte chu keimahni tana phurrit min siamtu a nih mai theih bawk avangin kan phu tawk leh kan sum leh pai mil tawka nun pawh kan thiam tur a ni. Chutiang chu changkanna dik zawk a ni tih pawh kan hriat a ṭha hle mai a, a bik takin ṭhalaite hian kan chìn tam pawh a ṭhain a rinawm.
iPhone aṭanga mi dang biak hi changkanga ngai tlat kan awm a, R15 chunga chuan avanga Scooty khalhtu hmuh hniam tum tlat pawh a dik chuang lo. Chutiang zelin chaw ei apianga sa hmeh ziah hi changkanna lam rawng a kai chuang lo a, changkannna ber zawk chu kan awmhmun apianga mi dang chunga kan rilru puthmang zawk chu a niin a rinawm. Tun hma deuhah khan ṭhenawmte neih ang neih ve ngei tumin T.V leh Fridge nei thar kha kan tam thei riau mai a, thil ṭangkai tak pawh a niin kan nei ngei bawk tur a ni. Chhungkaw pakhat chuan an Fridge chhungah Tel pack leh Chini thlengin an dah ṭhin a, dah tur an hre ang reng hle mai. A hmanna tur tak erawh a ni lo mai thei a, Anhnah leh sa lamte leh chawhmeh eng ilote ni reilote chhunga dah ṭhatna tur a nih lai a, Chini leh Tel thlenga dah chu a dang dah tur a hriat loh vang pawh a ni thei. He an thil neih thar ka han sawi thui deuh hlekna chhan ber hi chu an mamawh loh thil neia ka hriat vang a ni ber a, a dah tur tak dah tur an neih loh avangin thil dang ṭul lo zawk an dah ta ni maia ka hriat vang a ni. Hetiang bawk hian mi tam takin TV kan neihna chhan pawh hi rual pawlna atan mai mai a nih theihna a awm ve tho a ni.
Changkan kan duh a, changkang nih kan tumna kawngah hian a ṭul leh pawimawh hmasa zawk keimahni thinlung lam tihmasawn loin, mitinin sum hmanga kan neih theih bungraw changkang lamah ṭan kan la hmasa ta zawk hi a fuh lo a ni. Concrete Building ropui tak chhunga chhungkaw rethei tak taka khawsa hi ka mit ngei pawhin ka hmu ta nual mai a, ka khawngaih ṭhin khawp mai. Lirthei changkang neiha a tui thunna tur neih leh si lohte, Phone man to tak man neiha top-up thunna tur neih si lohte leh thawmhnaw manto tak ha chunga nungchang mawi lo taka nung leh site hi; a changkang lo a ni tih hi hre ta ṭheuh ila a va ṭha dawn em. Sumin a lei theih thilte hi chu engtin tin emaw a neih theih dan kawng a awm mai a, a lei tur bik thliar a nih loh phei chuan mi tin tana lei mai theih tur a ni. Chutiang thil lei theihte chu changkang tehna hmanruaa kan hmang hi a dik lo a, chutiang kan neih avanga changkanga kan lo inngai ta mai pawh hi a dik hauh chuang lo a ni.
Krista Roluahpuia ṭawngkam hi hetiang hian han dahchhuak ila: Changkanna hi kan thil ei, kan in leh kan incheina, kan lirthei neih leh a dangteah hian a innghat lo. Mihringte hi social animal kan nih avangin mi dangte tana kan ṭangkai leh ṭangkai loh hian kan changkan leh changkan loh chu a hril ber zawk a ni, a tih hi changkang leh changkang lo sawifiahna atan hmangin; changkanna rahbi pawimawh berah pawh hmang ila, a ṭha ang e.
- Mahmuaka Chhakchhuak