Written by
Michael Lalmanzuala
SERCHHIP BYE ELECTION-AH PU LALDUHOMA UNCONTESTED?
Serchhip bial bye election lo awm turah Pu Lalduhoma chuan a in-candidate tur thu a puang tawh a. Party dangte hian engmah an la sawi ve loh avangin an huphurh deuh emaw ni te a tih theih a. Lo huphurh tak takin tumah rawn in-candidate lovin Pu Duha hi ‘uncontested’-in tling se, a ‘duhawm’ ngawtin ka hria.
Parliamentary Democracy-ah chuan ‘Opposition Ṭha’ neih hi tihmâkmawh a ni a. Opposition ṭha a awm loh chuan sawrkar a kal ngil thei lo va, ‘power corrupts, absolute power corrupts absolutely’ hun a thleng ṭhin. Mizoram hian hetiang hun hi kan thleng titih tawh a ni tih kan hria. Mi corrupt-te tualchaina hmun a nih tawh avangin. Pu Lalduhoma hi Opposition ṭha tak leh ṭangkai tak a nihzia chu India ram Parliamentary Democracy history-a Chief Minister a oppose vanga bân hmasak ber ni-a Mizo mipui tam berina kan hriat hian a lan chiantir a. MLA a nih leh chuan kum thum chhung vel opposition ṭangkai tak a ni leh ngei ang tih rinhlelh rual a ni lo va. Chu chu kan ram tan a ṭhain a thlakhlelhawm a ni.
Kum 1963 Bye Election khan result chhuah hma daihin F. Lalropuia chuan J.F. Manliana kha ‘uncontested’-a a tlin thu a puang a. A chhan kan zawh chuan, “E le, ani bâk bai (bye) awm hek lo,” a ti hmiah mai a. Tun election-ah pawh hian Pu Duha bâk chu “Opposition Ṭangkai” an awm dawn loh avangin kan Democracy hrisel taka a kal theih nan uncontested-in tling se kan ti a ni e.
Kum 2023 kan thlir lawk dan erawh a danglam deuh a ngai ang a. Tun kum 30 chhung vela min kaihruaitute pahnih hi chu ram leh hnam tana thil pawimawh leh ṭangkai tihna lamah chuan mark 30% pawh hmu pha lo ve ve an ni a. An inlan ve tawh loh turah ngai ila. “Zawlnei(?) Mimin hruaitu thar hlak kan neih tur hun a nih tur thu te a lo 'puang' tawh bawk a. Anni pahnih ang ni lo, pawisa a hman lohna tura hmang lova, a hmanna tur ngeia hmang thei tur hruaitu neih kan beisei tawh a ni ang chu.
Chutiang hun chu lo thleng hlauh se, eiruk pawisa leh a siper ringa inchhekarbawm, kan zinga mi 80% velte hi an khawhar lutuk si ang em?
- Michael Lalmanzuala