Written by
- David M. Thangliana

MUHCS-A THIL ZÊP RUK AWM HI A FEL LO



Mizorama mipui tana ṭangkai tak tur health care scheme kan neih ṭhin hi a tir aṭangin engmah fuh a awm hlei thei lo hi a pawi hle mai. MNF sawrkarin Health Care bul an ṭan kha eiruk thubuai nen a inchiahpiah a, hemi hnu hian fuh takin kan Health Care Scheme hi a la kal thei lo a, ZPM sawrkar hnuaia Mizoram Universal Health Care Scheme (MUHCS) pawh hi a la fuh ta chuang lo cheu.

MUHCS fuh lohna langsar ber chu Mizorama damdawiin zawng zawng an tel lo hi a ni. Hei hi damlo mangang tan a pawi em em. An tel loh chhan hi tlang rin dan chuan Health Department hnuaia awm Health Care Society hian duhsak bik leh thlan bik neiin private damdawiin ṭhenkhat chu an rate an tihsan sak a, ṭhenkhat tihsan ve dilte an tihsan sak loh vanga MUHCS hi Mizorama damdawiin zawng zawngah hman theih a ni ta lo a ni.

Hemi avang hian journalist Mizote'n kan neih ṭhat zinga pakhat, politics-a in hmang ta Pu J. Sawma chuan RTI hmangin Mizoram Health Care Society leh Synod Hospital inremna an ziah a dil a. An pek phal loh avangin hemi chungchang hi High Court thlenga ngaihtuah a nih hnuah Gauhati High Court Mizoram Bench chuan State Information Commission-in inremna puangzar tura thupek a lo chhuah tawh chu a nihphung tur ang taka siam ṭhain inremna chu puangzar tura thupek chhuah leh turin thutlukna a siam ta a ni.

State Information Commission hian thupek an chhuah leh hunah chuan mipuiin eng nge thil awmzia kan hre chiang thei tawhin a rinawm. Hetia han ngaihtuah mai chuan private damdawiin ṭhenkhatin rate sang an phût anga Health Care Society-in a tihsansak duh loh laiin, ṭhenkhatah a tihsan sak niin a ngaih theih. Hei hi a nih chuan induhsakna tuartu chu mipui kan ni. Rîkrum thilah damdawiin hnai ber kan pan lo thei lo a, tin, mamawh ngawih ngawih khawl leh hmanraw dang awm lohna, MUHCS hnuaia inziak lut damdawiin panin awmzia a neih loh châng a awm. Hei hi MUHCS-in duh thu a sam lohna lai ber chu a ni.

Tunah hian kan health care scheme neih mek hi tam takin an ṭangkaipui tawh nâin, Mizorama damdawiin awm zawng zawng huap theiin ruahmanna Mizoram Health Care Society hian siam thei se mipui chuan MUHCS hi kan ṭangkaipui leh zual ngawt ang.

Chanchin kan lo hriat danin, State Information Commission-in Mizoram Health Care Society leh Synod Hospital inkara MUHCS hnuaia inremna an ziah chu Mizoram Health Care Society-in Synod Hospital hnenah hian pek chhuah an remtih leh remtih loh an zawt ni awm tak a ni. Synod Hospital lam hian an inremna tlangzarh chu an an remtih loh avangin Right to Information Act hnuaia dilna hi tih hlawhtlin ni ta lovin a lang.

Health Care Society hian rate inang lo thluaha damdawiin hrang hrang inremna an lo siampui a nih hlauh chuan mualpho tura mual mual chu an awm mai thei a. Mahse, hei hi thil pawi lo tak a ni thei bawk. A chhan chu, mipui hriselna lama inenkawlna thil a nih avangin a pawimawh a, induhsakna avanga ṭhenkhat rate tinsan a, ṭhenkhat rate tih hniam hian mipui tawrhna a thlen thei a ni.

- David M. Thangliana