Ruihhlo ngaite

Hmun kilkhawra awm leh hnam tlem ni mah ila, khawvel hmasawnna chi hrang hrangte’n min hrût tel ve zel a. Vawiinah chuan a ni la lain lei pang lehlama thil thleng pawh kan hre ve nghal zel thei tawh a ni. Hetihlai hian, a ṭha lo lam pawn min tuam tel ve zel bawk a. Hmun danga an buaipui ang bawkin damdawi hman sualna pawh kan lo buaipui ve ta hle mai. 1980 chho vel aṭang niin ka hria, kan ṭhalaite zingah a lo inṭan ve ta a. Khatih lai kha chuan tlema changkang leh tunlai deuhte khan an ching ṭan a. Khuh damdawi, mutna damdawi, etc. te kha kan han ti ṭan a. Tichuan, Mizoramah ruihhlo tih a lo inṭan chu a ni der mai. Tun hnu hi chuan a ti hote hi mi chanhai, nu leh pa mumal nei lo, khawngaihthlak tak tak an ni duh hle. A ṭhat lohzia leh pawi theihzia chu kan hre tlang ṭheuh awm e. Mahse, vawiinah chuan an lo pung ta hluai mai a nih hi. Buaipui tak tak an lo ngai ta, kan ṭanrual a, beihpui kan thlak a lo ngai ta tak zet mai.

An dinhmun

Khawlaia awm ṭhin hote hi han thlirin han ngaihtuah vang vang ta ila, an khawsak dan a ṭawp a, natna chi hrang hrang kai theih lakah an him lo hle, chawte pawh ei mumal hmel an pu lo tlat mai. An hmel han en vang vang hian, ṭawngthuchhelovah, an dam rei dawn lo tih chiang takin kan hre thei ang. An khawsak dan hi ran ang mai an ni a, hetihlai hian kan fapate, unaute an ni lawi si. An chan hi a chau hle. Pathian pawh hian rawn thlir ve reng ṭhinin ka ring. Mother Teresa kha lo kal ta se eng tin nge a rawn tih ve ang aw, mutmu pawh a tuah theih meuh ka ring lo. Kan hriat ṭheuh angin chhungte pawn an duh tawh loh an ni tlangpui a, lo khawngaih em emtu tan pawh han tih vak ngaihna a awm lo, an buaithlak hle. An dinhmun dik tak chu–mite hmuhsit leh engahmaha ngaih loh leh veng, khua tiṭawptu mai an ni.

Keini dinhmun

Keini chu Pathian zarah duh tawkin chaw kan ei a, kan intifai a, kan inenkawl a, doctor-te pawh kan pan zung zung thei. Thawmhnaw nalh leh ṭha tak tak, lirthei pawh a tunlai apiang kan nei a, ṭhian duhawm tak tak kan nei bawk. Hlim takin, dam takin biakinah kan inkhawm thei a, fak hla sain, a thute ngaithlain thlarau lam ruai kan ṭheh deuh reng thei. Rûkrûk a ngai lo a, kutdawh a ngai hek lo; engkim mai deuhthaw chu kan ngah mah mah emaw ni tih mai tur a ni. Kan hmel han en vang vang chuan a lo berah kum 80/90 tal chu dam thei tur awm hmel kan pu. Sum leh pai, in leh lo te pawh kan ngahin kan phuisui em em mai, a lawmawm hle mai. Tunah chuan finna, thiamna kawngah te pawh ram dang kan el pha deuh ṭan ta hial mai. Hetihlai hian, natna khirh tak tak vei damdawiinah an awm a, phai lama kal pawh kan thahnem thei hle.

Aw le, kan dinhmun chu hetiang hi a ni a. Rilrua lo awm ta chu, heng ruihhlo ngai hote nen hian kan va inang lo em ve aw; mihring ṭheuh ṭheuh ka ti ta deuh a ni.

Engtin nge ni ang

Fahrah, naupang enkawltu mumal nei lo awm loh nan nupa inṭhenna kan tihtlem a ngai. Nu leh pa ni mekte i inṭhen lo vang u; harsatna, buaina karah pawh kan inneih thutiam kha i vawng reng ang u. Ruihhlo kailâwn–zûk leh hmuam chungchangah kan tu leh fate kan zirtir a pawimawh mang e, keimahni ngei pawh i fihlim ang u. Tlawmngai pawl leh sawrkarin ruihhlo do beihpui an neih mek atan ṭangkai ve i tum ang u; a harsa lo, ṭawngṭainaa kan lo telh ve ṭhin mai hian nasa takin hma a sawn theih a ni. Ruihhlo ngaite kan khawngaih a, kan vei em em a, mahse, mipui nawlpui tan chuan tih theih a tlem hle. Kan tih theih awm chhun chu ṭawngṭaisak a ni ringawt mai. Pathian duh loh zawng tak a ni tih an lo hriat a, sim thei tura chakna, theihna, tumruhna te an neih theih nan bâng lovin engkim ti thei hnenah i dilsak ṭhin ang u.

Heng mi nun beidawngte tan hian tha eng zat nge kan thawh ve tawh le? Boral mekte chhan chhuah hi ringtute tih âwm rêng a ni si a. Nu leh pa, hetiang fa neite i beidawng lo vang u, a taka tawngtute kan ni a, mi dang lo awm leh zel turte tan tal kan ṭangkai thei a ni.

Hun âwl kan neih tam loh nan hnathawh turte hi awm reng se la, darkar bia inhlawhna turte pawh hi han buatsaih ve thei tawh ila; tichuan, ṭhalaite’n an hun âwl an lo hmang ṭha thei sawt dawn asin. Hun âwlte hman ṭhat a nih chuan thil sual leh ṭha lo ngaihtuahna leh tihna hun a tlem sawt ngei ang.

A tawp berah chuan, kan tu leh fate enkawl hi kan rawngbawlna pawimawh tawp a ni tih hi i hre thar leh ang u. An ṭhatna tur atan chuan tih hreh leh peih loh i nei lo vang u.

- Lalchhandama Colney, Ph – 9862982321