Technology & India system dik chho zel vangin eirukna a bo zel dawn
Khawvel ram hrang hrang leh Mizoram hmasawnna ṭhanmawhbâwk chu eirukna a ni. Eirukna hi sorkar hnathawk, MLA, minister, chief minister, contractor leh kut hnathawk/inhlawhfa, etc ah te a awm thei vek a ni.
Tun hmain bungrua kan bûkna chu patla leh bûklung a ni a, a thên kual vang a dik lo ṭhin a ni. Patla bûk thiam bik riau, bûk thên thiam bik, kg tling lo, etc a tam ṭhin em em.
Tunah erawh India sorkar laipui poh technology & system dik chho vangin digital balance, ebanking, digital world a lo ni ṭan a. Pawisa inthawn, inpek, etc pawh sumfai ni lovin, direct-in a dawngtu tur account-ah pek a ni ta a. In bumna leh eirukna a tiziaawm hle.
India ram pumah retailer buhfai bûk pawh digital balance-a bûk tur a lo ni a, buhfai bûkte pawh a lo dik ṭan ta. Mizoramah tu party pawh sorkar se, tih ngei ngei ngai a ni. Nimahsela, thingtlang khaw ṭhenkhatah chuan khawtlang hruaitute nen inbe remin, bûk tling lo (gram 900)-a bûkte poh an la awm âwm e.
Tun hmain scholarship pawh sum faiin kan inpe ṭhin a. Zirlai hotute’n picnic fee, sports fee, absence fee, etc an cut ṭhin a. Cashier pamham deuhvin thingpui inna te cut in, min eiruksak ṭhin. Tunah chuan zirlaite zero balance account a neihtir a, an scholarship-te direct-in an thunsak mai a; eirukna a bo ṭan ta a ni.
Job card pawh, mi tinin account an nei a. BDO lam hian an hnathawh zawh, report an peih leh dawn kim vek hnuah VC kaltlang lovin direct-in thunsak se, eirukna a bo ang.
Mizoram hmun hrang hrangah dawr bungrua, retailer buhfai patlain kan bûk ṭhin lai khan inbumna a tam em em a. India ram changkang zel leh system dik kalpuina zarah retailer buhfai, dawr bungruate pawh digital balance-a bûk an lo ni ta a. Bûkna dik kan hmu ta hi thil ropui leh lawmawm tak a ni. Central sorkar system dik kalpui chho zel leh technology hmasawnna digital balance vang liau liau a ni.
Mizoram mipuiin sa kan duh em em. Sa hi patlaa bûk an la tam âwm e. Mizorama sa talh association-te hian sa buk nan digital balance chauh hmang ve tawh se. Tin, bawng ruhkawl lian lutuk te hi chu paihin, bûk tel tawh lo ngam ila a duhawm.
- Dr. K. Pachhunga