Written by
- Lalrinliana Colney

Kan kawtchhuah kawng ber hi chu ngaih pawimawh awm asin

Kan mamawh tinreng, ni tin truck trip 200 chuang rawn phurh luhna, kan kawngpui neih ṭhat ve chhun chu, road divider rawng hnawih pawh a dak hmain, rah chhiat tawk lekin contractor-ten min siamsak ṭhin a. Lei a min a, motor lian a lo luh theih loh veleh, thil man a to nghal a. Petrol control a ngai a, gas kan indaih lo nghal a. In satuten cement lei tur nei lovin hna a chawl ṭup mai bawk a ni. 

Japan ramah chuan, lir­nghingin kawng a tih chhiat, kawr ruam ang maia lei kak reih ruihte kha, kar hnih chhung lekin an black top leh zuih theih laiin, keini ve chu, KM khat pawh tling mumal lo, kan lei min chu, thla khat chhung zetin, kal theih ṭawng ṭawngin kan siam a. Ruah a lo sur leh a, kan kawng siamah chuan huaisen chhuahin, kan mamawh em avangin, truck full trip khalh luih a ngai a, a ṭhen chu kawng laiah te a let hel hual a. Motor khalhtuten, a hlauhawm em avangin, "Kan khalh ngam tawh lo" tiin an nuar hial a. Chu kawng chu kan ram kawt chhuah, kan mamawh lak luhna awm chhun, kawng zau kan neih chhun a ni. 

A ngaihna a awm thlawt lo em ni?: Sorkar leh Department lam chuan, insawithiamna tur an hmaih bik lo. He kawng hi central pawisa hmanga siam a ni a, sanction dawn leh contractor zawn chhungin khua a tlai zo ṭhin niin an sawi a. A dik ang, kawng dang dap tum lo va, kalphung awm sa zawh tum ngawt chuan, khua a tlai fo dawn a ni. Mangan luatah state pawisa tlemte hmangin, kawng khuar zualah lung kan vawm luhtir a, kan mamawh zual phuhru tawk lekin, harsa takin motor lian a lo lut hram hram ṭhin a nih hi. 

Contractor hna thawh dan chu: Department lam hotuten, contractor-in an thawk ṭan dawn tia min hrilh khan, an thawk rup rup mai turah kan lo ngai a, kan ngaih ang ngawt chu a ni leh dawn lo a ang hle mai. Hei ruahtui tlak lohna pawh thla khat zet chu a ni tawh, an kutthlak hmuh tur a la awm chuang lo. Nimin lawk khan Durtlang lam kawng pawh a khawkrawk tawh thova tiin, Sairang road lam kan zawh chhin a, mangan thlak tak a ni. Zing lamah kawng tluanin thawktu hmel hmuh tur an awm lova, tlai lamah erawh, kawng khuar zuala lung lo vawm luttu, labour 4 vel chiah hmuh tur an awm. Contractor chuan min va hmusit em em ve tih mai tur zawk a ni. Central sum hmang ni mah ila, state sorkar hian a vil hna chu kan tih tur a ni ngei awm si a. Keinin kan vil ṭhat bawk si loh chuan, mipui chu kan phun kan phun mai dawn a nih hi. 

Nitish Kumar chu ni se: Ram hruaitu ṭha chuan, kal­phung awm sa ringawt zawh lovin, kawng thar an dap a, mi thiam an hmang ṭangkai a, a ṭawngkam thiamzia miin an sawi ve luai luai lo, an thawk bawrh bawr mai a ni. Chutiang mi chu kan sawi fo ṭhin. Bihar hmel tidanglam theitu, an Chief Minister Nitish Kumar khu a ni. Lalna a chan aṭangin, hmasawnna chu kawng neih ṭhat a ni tih a hre chiang a, state capital leh district khawpui inkalpawhna zawng zawng chu, state highway a sial ruih mai a. National Highway pawh, central pawisa rin tur ni mah se, hmanhmawhthlak bikah chuan, state sumin a siam a, a hnuah central aṭangin pawisa a la let leh mai a ni. 

Kan kawtchhuah kawng hi, kan nunna hnar a ni ngawt mai a, miin an tih theih chu, keini pawh hian state sum hmang pawhin kan siam rum rum ve thei lo em ni? Sum neihsa kan nei lo a nih pawhin, "Project kan siam thiam chuan, pawisa chu a lo lut huau huau mai dawn a ni" kan ti kha a ni si a. Hei aia project ṭha hi a awm dawn chuang em ni? Kan ram mamawh tinreng lak luhna ber kawng hi, a chhiat nasatzia zuk sawi ila, kalphung awm sa ni lo, ar talh dan chi dang hmangin, kan kawt chhuah kawng ber hi chu kan enkawl thei dawn lo’m ni? 

- Lalrinliana Colney