PATHIANIN A THUTHLUNG A THLAK EM?
Tun hnaia kan sawrkar lu berin, “Thuthlung a thlâkthleng a ni, kan Pathian hian” tia a sawi leh, chutiang deuh bawka Isua meuh pawhin, ‘Second thought’ (thu zûk leh) nei hiala a sawi zui khan mi tam tak a tiphâwklêk a. A sawitu lah chu sawrkara thuneitu sang leh kohhranah pawh nemnghehna chang ngat a ni hian sawi zui a hlawh phah a ni. Hetiang taka Pathian leh a thu kaihlekna hi ringlotute kâ aṭang meuh pawhin kan hre ngai lo va. Pathian thu bulbâl ngaihtuah mang lo tam takin an âwih theih zel bawk si avang hian thiam ang anga he thu hi sawifiah kan tum dawn a ni.
Mi tam tak tibuaitu chu
Kan Bible hi Thuthlung Hlui leh Thuthlung Thar tia kan vuah hian ngaihdan dik lo min neihtir ṭhin a (Keini vuah bik chiah phei chu a ni lo). Sermonah hial pawh, ‘Thuthlung inthlak’ ti piap piapte an awm. Thuthlung Thar leh Thuthlung Hlui anga kan ṭhen avang hian a Hlui chu paih bo dêr tur emaw, ṭangkai ta lova ngaihna a lo awm ta a. Mahse, chutiang ni lovin, thuthlung pakhat ziakna bu a ni, kan Bible hi. A Thar leh Hlui kan tih hi inphiar zawm tlat, lak hran theih miah lo an ni. Pathian, engkim ti thei leh hria hi thuthlung ṭha lo, thlak ngai siam tur khawpin a mâwl dawn em ni? Hnai lo ve. Thuthlung hi a hlui leh tharin Pathianin a siam lo; a tira a thuthlung siam kal zel chhandamna thu khan Thupuan a ban tlang zak a ni.
Pathian chu danglam thei lo, a thutiam tidanglam ngai lo a ni. Thuthlung Hlui kan tih hi Thuthlung Tharin a thlak ni lovin, a Thar hi a Hlui tihfamkimna atan a hmang zawk a ni tih hi hriat chian a ṭul hle. Pathian remruatah Plan A a hlawhchham hun atan Plan B reserve a awm ve lo. Plan A ngar ngarin a kal tluan chhuak a ni.
Sinai tlang thuthlung kha chhandamna hmu tur khawpa zâwm zo tumah an awm lo. Chuvangin, khawngaihnaa chhandam nih rinnain a rawn tih famkim a ngai a, chu chu Lal Isua khan a rawn thawk chhuak ta a ni. Pathian chhandamna thuthlung a inthlak a ni lo va, Bible thuchah laimu (core message)–chhandamna kawng atana Pathian remruat a ni. Hmânah hmânah, leilung pian hma daih aṭanga a ruat vek tawh a ni (Ephesi 1:4.). Thuthlung Thar (kan tih fo) hi tihpalh thil thu emaw, tute’n emaw zan khat thilthua an pawl dan constitution an thlak thut anga thuthlung thlak danglamtu a ni lo. Inzawm pât, a tira Pathian engkim ti thei chatuan remruat sa, danglam ngai lo, chhandamna leh hun hnuhnunga lo lang, chhandamtu Lal Isua lo lanna lehkhabu a ni zawk.
Thuthlung Hlui leh Thar inzawmna
Bible hi Thuthlung Hlui leh Thuthlung Thar tia thil pahniha kan chhuah fo hi a fuh lo va, min tibuaitu a ni. Kan Bible hi Genesis aṭanga Thupuan thleng hian lehkhabu 66 ni si, thu ken pakhat inzawm zat, thil tum mumal tak neia ziak a ni. A tum ber chu mihringte tana chhandamna a ni. He thuthlung pahnih kan tihte inkarah hian kum 400 vel teh meuh chu a tla nâin, Matthaia aṭanga rawn chhunzawm lehin, Lal Isua thlahtute pawh Abrahama thlenga chhui let a nih hi.
Abrahama hnena Pathianin, “I thlahah chuan hnam tin an la thawveng ang,” a tih chu Lal Isuaah a lo lang a, a Nazareth Manifesto chu mi zawng zawng, a bikin mi rethei leh pachhia te thawvenna tur a lo ni ta. Zawlnei Isaia leh Mika te chuan Lal Isua lo pian tur thu chiang taka an sawi chu Thuthlung Tharah hian a rawn thleng dik ta chiah bawk a. Lal Isua ngei hian amah dotute chhan let nan Thuthlung Hlui (kan tih mai)-a Mosia dan leh zawlneite thu hi vawi 78 lai TT lehkhabu 24 velah a sawi chhuak a ni.
Sinai tlanga thuthlung Thusawm Pek pawh kha Thuthlung Tharin a paih thla lo. Lal Isua kha dan tibo tur ni lovin, dan tifamkim turin a lo kal a ni. Thusawm Pek ai mahin a duhtui zawk. Thuthlung hmasaah chuan uire chu mipa leh hmeichhe pasal nei lai mu dun an ni a, den hlum tur. Lal Isua erawh chuan hmeichhe ngaih châka melh chu uire a ti. Tualthat pawh mi va tihhlum ngawt ni lovin, rilrua mi huatna neih kha tualthat a ni, Lal Isua chuan a ti daih mai. Khaw nge thuthlung thlakna chu? Sabbath chiah hi thuthlung hmasaa mi Lal Isua’n zawm tura a sawi kher loh chu a ni.
Bible kan chhiar hian a bulbâl (context) ngaihtuah hauh lova khawi lai bung leh châng emaw kan lak bing hian kan tisual ṭhin. Chuvangin, Bible pumpui hrilhfiahna tawi ber chu, “Pathian chhandamna thuthlung, Lal Isuaa tihfamkim a nih dan,” ti ila, kan hre thiam ber ang. Chu chu lehkhabu pakhat (pahnih anga kan sawi fo) Bible-a bilh luh a ni zawk. Engtiklai mahin Pathianin chhandamna thuthlung hi a thlak ngai lo.
Lal Isua’n a ngaihdan a thlak em?
Thuthlung thlak anga sawitu hian Lal Isua pawh a rawn hmer tel a. Hei phei hi chu Pathian sawichhiatna a tling ang tih hlauhawm tak a ni. Lal Isua’n, “Nangni kûtnaah han kal rawh u, kei zawng tun kûtah hian ka han kal rih dawn lo ve, ka hun a la thlen loh avangin,” (Johana 7:8) a tih hnua a rûka a han kal leh hi mahni thusawi anga awm lovah a chhuah mai bawk a. A hmaa thu hi a chhiar tel lo ṭhin niin a lang.
A hma lawkin Lal Isua hian thilmak tam tak a ti tawh a; tui chungah kein a kal a, mipui sangnga lai sangha pahnih leh chhangpêr pangain a hrai tawh bawk. Mipuiin an ngaisang a, an zui hum hum a. Mi ṭhenkhatin an fa leh tute thil tih ṭhat an chhuang a, social media-a an post sek ṭhin ang deuh hian Isua unaute pawh khan an chhuang ve deuh a ni ang, Jerusalema Bâwkte kût lai, mi tam laia han in show off turin an duh a ni tih Bible hian a sawi ngei hi. Mahse chu chu Isua duh dan a ni lo. Chuvang chuan, an ruala kûtnaa kal lovin, amah chauhva a rûka kala mi hriat lem lohva tel ve kha a tum zawk a. Isua khan, “Ka kal dawn lo” a ti lo, “Ka kal ‘rih’ dawn lo ve,” a ti chauh a ni. Hei hian engtikah emaw chuan kal a tum ve tho tih a tilang. Fiamthu angrenga Isua hian, “Second thought a hmang” tih te hi nemnghehna chang tawhte ká aṭanga chhuaka mawi a ni lo!
A tawp berah chuan
Kan politician-te hian Pathian thu hi an leklam nasa em em mai a, an party office-ah te an târ chiai chuai a. An party leh sawrkar chêt pawrna nuai mâm nan hian Pathian thu thianghlim hi an hmang rim em em mai a; mahse, an thiltihin a phatsan nasa leh em em thung si. Thu belhchian dâwl lo hi min hrilh châmchî mai chu a nih hi. Politics hi a ṭhat tehlul nen, kan khelh dan a thianghlim lo ta lutuk hi chu a pawi ṭhin hle. Hetiang hi kan awm dan a nih avangin Pathian ram hian rawn thlen mai a tum hmel loh viau a ni.
- P.C. Lawmkunga