Written by
- Mahmuaka Chhakchhuak

WE WILL END IT

January 3, 2020-a US uisathiamte'n Maj. Gen. Qasem Soleimani an kah hlum meuh chuan Iran mipui authawm a ring kher mai. Soleimani ropuizia sawi ka tum lo a, Iran mipui tana a hlutzia sawi ka tum hek lo. Nimahsela, heti taka mipuiin an ui erawh mi chhuanawm tak a nihzia a hriat a, a han thih zet chuan Iran mipuiin 'US hian kan mi pawimawh thatin indo a ṭan a, a tawp kan thleng a ni ang chu' tiin bengngawngte hriat theih khawpin an au a nih kha. ‘A tawp kan thleng ang chu’ tih hi hnampui ṭawng chuan ‘We will end it’ tih a ni a, an huaisenzia tihlanna atan a tâwk viau a ni.

Hmelma leh hmelma inkarah ṭawngkam phawhraw tak tak kan hre tawh hlawm ang a, chung zingah chuan 'We will end it' tih hi awmze thûk tak neite zinga mi a nih a rinawm. Thisen far tawp thlengin i han inbei tak tak teh ang aw, tihna pawh a ni thei ang. Huaisen leh huaisen inkara ṭawngkam hman bik pawh a tih theih bawk ang a, tunlai ṭawng takin a pa ṭiah ṭiah hle mai.

Mipa leh mipa inkara ṭawngkam pawimawh tak leh awmze nei tak a niin Iran mipa rualin an lu chunga kuttum lek kâng chunga ‘We will end it’ tia ráwl tawp tawpa an han au kha mahni nunna thâp ngamna thinlung aṭanga chhuak a ni tih a hriat a. Thinlung dawihzepna nei leh thisûk nei tan chuan ngaihthlak loh mai a finthlak zawk thei hial awm e. ‘We will end it’ tih hi a nihna taka sawifiah tur chuan, “Nangin i ralthuam neih ang ang rawn thawh chhuahpui la, kei pawhin ka neih ang ang ka rawn thawh chhuahpui ang a, indona ah thisen far tawp thlengin i han inbei law law ang hmiang. Nupui fanaute bakah laina hnai zawng zawngte tan pawha ruang hlâwm tur awm lo khawpin i han in bei tak tak ila, silaimuin min daih tawh lo a nih pawhin chemsei hmangin kan chhunzawm leh ang a. Kan thâin a tlin tawp rak thlengin i han insat siah siah ila, nangin ka lu i khai haw loh chuan keiin i lu ka khai hawng ngei dawn a ni,’ tiin sawi ta ila a fiah thei awm e.

Iran mipa rualin an han aurual ṭhup ṭhup takah chuan a ram pumin US chu an hmelma lian ber a nih mai bakah, US lam hawiin an feite chu an lek ta fur hlawm a. Hmangaihna leh khawngaihna thinlung nei miah loin vawiin thlengin ui leh kel thlun pawlh ang maiin an la awm reng a nih hi. Iran hian tlem zawk an nih vangin an tlawm mai duh bik lo a, US lam lahin a duh duh angin a nuai chimit thei mai bik hek lo. Khawvel awm chhunga inhmelma reng tawh tur pawh an ni zawk hial maithei a, nakin lawkah hian indopui chhuah phahna tur pawh a ni hial thei bawk.

Iran mipui leh US inhmelmakna lian tak erawh Maj. Gen. Qasem Soleimani kah hlum a nih vang a ni. Hemi ní aṭang hian Iran thisen lum lai chu chawk tho ṭha lehin, Iran mipa ho thisen chu a sotir ta bawrh bawrh a. Ramsa koham ang maiin US lakah an koham phah a, tlawm mai tum bik loin, thisen far tawp thlenga ṭan ral raih an huam ta a ni.

Hetiang hian Iran leh US inkarah mi pakhat thihna vangin inhmelmakna a lo thlen phah ta hial a. Iran mipa thisen a chawk tho a, US lamah an thinrimna hrîkthlak châk hliah hliahin an lo awm phah ta a. Hetiang taka vawiin thlenga Iran mipa thisen chawk thotu chu an thinrim laia an auhla ‘We will end it’ tih kha a ni.

He khawvel hi scientist Charles Darwin khan 'Survival of the fittest' tiin a lo sawi tawh a; indona mualah chauh ni loin, kan mimal nun ṭheuhah pawh hian a dik viau. Hlawltlinna tlang chhip thleng tawhte hun paltlang tam tawhzia te hi kan hre vek kher lo a ni thei a, hun harsa leh thim tak takte an lo paltlang tawh hlawm ngeiin a rinawm a ni. Mitdel Hellen Keller khan 'I mit chuan êng lam hawi la, thim lam chu i hmu lo mai ang' tiin thu tawi tak leh awmze nei tak a lo sawi tawh a; he ṭawngkam hrethiam ang maia hlawhtlinna changtute hi Mizote zingah hian chhiar tham an awm tawh ngei ang le.

Thlan tui mai bakah mittui nena hma lam pan hram hramin, chhel takin an kal lui zel a, a chang phei chuan ṭhiante nuihzat hial an hlawh bawk awm e. Anni erawhin hmuh theih loh chu an hmuh tlat vangin mahni intichhel chungin zawi muangin hma lam an pan zel a, chunglam malsawmna dawng pah zel bawkin reilote emaw kan tih chhungin min lo chhuk thlir ta der zawk ṭhin. Nang leh kei atan he ṭawngkam tawite ‘We will end it’ tih hian pawimawhna leh hlutna tam tak a neih bakah, hringnun khawvel kan hmannaah hian hlawhtlinna tlang chhip min hruai thlengtu a ni thei tih hi kan hrethiam ngei ang chu maw.

I tan leh ka tan hian ‘We will end it’ tih hi darkar tinin a pawimawhna a kiam lo. I hmachhawn mek lakah khan zâm mai turin thinlung i nei ṭhin em, i hmachawn mekah khan taksa chau leh rim takin i lo thawk tawh chungin bânsan mai duh khawpin i bei a tidawng tawh em? Chutianga thinlung zâmna neia bânsan duh hial khawpa i beidawn hunah chuan he ṭawngkam ‘We will end it’ tih hi han hre chhuak leh la ka duh che a ni.

Khati taka US uisathiam rualin Iran innghahna ban pawimawh berte zinga mi Maj. Gen. Soleimani an kah hlum khan chakna reng nei tawh loin, thinlung ngui takin indawm kun nghal mai se, vawiinah hian US chuan Iran ram pum an hneh tawh ang. Nimahsela, an mi pawimawh tak kah hlum vang chuan Iran mipa rual chuan an kuttum hûm ruh chu van lam hawia vâwr chungin, ‘We will end it’ tiin an ráwl tàwpin an au chhuak ta zawk a. Chu chuan vawiin thlengin Iran mipuiah lungrual takin US chu an hmelma lian ber atan an pawm theih phah ta a ni.

- Mahmuaka Chhakchhuak