MYC HMALAKNA A ṬHA TAWK EM?
Mihring kan pung a, lehkhathiam pawh an pung zel a, chutihlaiin hna erawh a pung chak lem lo. Competition a sang telh telh a, mi bik leh thiamte chuan hna an hmu mai zel. Chutihlaiin mi nawlpui tan inhaichhuahna kawng a zim tial tial thung a, heng mi nawlpuite hi buaipui ngai ta zawk chu an ni. Chumi atan chuan sorkarin MYC a din a, a thiam tan hlei hlei MYC hi a tangkai ang.
Kum 2008 khan Mizoram Legislative Assembly chuan Mizoram Youth Commission Act, 2008 tlawhchhanin ṭhalai kum 13 atanga 35 inkar mamawh hrang hrang ngaihtuahsak a, hna zawn kawnga puih leh mahni kea an din theihna tura kawng kawhhmuh turin Mizoram Youth Commission (MYC) a din a, MYC hian eng ang takin nge hna a thawh a, kan thalaite hian an tangkaipui em? nge, sorkar sum eiraltu mai mai tihte hi mipuiten kan chik a, kan ngaihven a tha khawp mai.
Tun hnai kum hnih chhunga MYC hmalakte ka chik ka chik a, an chetha thawhkhat viau chungin hei aia kan thalaiten an tangkaipui dan tur hi kan ngaihtuah zel a ngai. UPSC kaltlanga All India Service Exam-ah Mizo kan zuihral a ni ber tawh a, UPSC/CDS lamah kan lut tlem tial tial. MYC chuan Mission UPSC kalpui mekin Mizo thalai UPSC-a inziah tlin tumten study materials an leina turin mi pakhat zelah Rs.35000/- an pe thin a, ka hriat sual loh chuan nikum khan UPSC Prelims-a tling Mizo paruk awmin Super IAS coaching class Delhi-a kal Andy L. Khobung, Chanmari west chu UPSC CDS-exam-ah inziak tling bawk a, tunah hian Officers Training Academy, Chennai-ah training zovin Maratha Light Infantry-ah Liutenant a zawm a ni.

Tuna UPSC Coaching class an kalpui mek, Delhi coaching institution Drishti-te nena an thawhhona hnuaiah hian zirlai 100 zet interview kaltlangin an thlang fel a, thingtlang atanga lo kal zirlai eng emaw zat chu hostel-ah an awm tir bawk. MCS Combined Competitive Exam coaching class atangin MCS 1 leh MPS 1 an tling a, Group B&C coaching class pawh kalpuiin hei hi tha ka ti khawp mai. Aizawl bakah Lunglei, Kolasib, Champhai leh Siahaahte an kalpui mek a ni. Staff Selection Commission, Banking leh Railway-a Mizo thalai tam zawk an luh theihna tura coaching class an kalpui pawh hi a tha hle a, thalai tam zawkin kan chhawr tangkai a pawimawh takzet a ni. Crash course coaching hi uar zawka kalpui a tha hlein ka hria a, tun hnaia BSF leh Mizo Territorial army lakah pawh khan he coaching class kal atang hian an tling thahnem hle a ni awm e. Kum 2024-25 chhunga MYC Coaching Class-a kal zirlai 33 zet chu sorkar hnaah an inziak tling a, 2025-26 ah phei chuan hmasawn leh zualin sorkar hna hmu thar 74 bakah sipaia tling te nen mi 179 zetin hna an hmu thar tawh a ni.
Ram chhungah chauh kan thalaiten hna an zawng ta lova, hei hi kan uar zel a tul. Tunlaia hriat hlawh tak pakhat chu lawng lian/cruise-a hnathawh chungchang hi a ni a, an hlawh pawh a tha hle niin a lang. MYC hian kum 2024 atang khan HONDA CSR hmangin, Visan Foundation nen kil thumin an thawk hova, hotel management food & beverage training an buatsaih thin. Lawng lian mai ni lo, foreign hotel liana thawk tur pawhin training an ni a, hotel management, food & beverage training that riauna chu hna hmuh a awlsam bik hi a ni. MYC hnuaiah kum 2024-25 chhunga F&B training zo Mizo thalai 122- ten hna an hmu a, 2025-26 chhungin thalai 192-ten hna an hmu bawk a, tin, Spa Therapist lam pawh training kalpuiin mi engemawzat thawnchhuah an ni tawh a, kan thalaiten heng lam hi kan bawh a tha khawp mai. A thiam thei fal nih a ngai kher lova, taimakna leh inrintawkna neih kha a pawimawh lai ber chu a ni.
Sap ram sipaia tan hi an sawi teh fova, mihring indaih lohna nen khawthlang lamah khuan Mizo thalai sipaia tang an awm ta nual mai. MYC pawhin hma lain kum 2024 khan British army-a tan tum Mizo thalai 247 zetin online hmangin dilna an thehlut a, chung zinga 13 chuan kohna dawngin medical, physical test leh assessment hrang hrang paltlang thei mi 8 an tling tawh a, British army-a tang tur hian kum 18-36 inkar, pawl 12 pass chin, passport nei, hrisel thaten an dil thei a ni. An hlawh pawh a tha hle a, kar 8 vel an training thin a, training an zawm atangin thlatin India pawisain Rs. 3,00,000 vel an hlawh phak a ni. National Skill Development Corporation International nena MYC thawhdunna pakhat Japan-a Geriatric care/kum upate enkawlnaa thawk duh BSc. Nursing, GNM, Health Worker leh pawl 12-pass te tan dil theih a ni a, NSDC International Skill Centre, Gurgaon-ah thla 9 chhung Japan tawng an zir a, Rs.1,00,000 bawr vel fee a ni a, fee lama harsatna nei tan skill loan an ruahman sak a, hna an thawh hunah an rul leh ang. Japan tawng zir zo, exam-a pass te chu Japan company-ten an interview ang a, hnathawk turin Japan-ah an chho tawh mai dawn a ni.
Khawchhak lam, Japan, Korea leh Taiwan thlengin Mizote tan hnathawhna tur kawng a inhawng zel niin a lang a, nikum khan Taiwan ambassador to India chu Mizoramah lo zinin India sorkar leh Taiwan-in hnathawk tur inthawn tawn kawnga inremna an lo neih sa India-Taiwan Labor Mobility Agreement 2024 hnuaiah sorkar leh sorkar indawrna hnuai atangin Mizo thalaite tan pawh eizawnna kawng a insial kaw chho mek niin a lang a. Kan hriat angin Taiwan hi khawvela ram changkang leh hmasawn chak berte zinga mi a ni a, an hmasawnna leh changkanna chhan ber chu technology leh zirna lam a ni. Khawvela computer, smartphone, leh thil dang hmanraw pawimawh em em semiconductor chips (microchips) siamnaah khawvel hruaitu an ni a, khawvela chip siamtu lian ber leh changkang ber niin Apple, Nvidia, leh AMD te pawhin an chip hman tam ber chu Taiwan-ah hian an siamtir thin.Tin, Computer hmanrua (RAM, Motherboard, Graphics Card) siamna khawpui ber a ni a, khawvel hmun tina kan hman thin computer tam tak hi Taiwan kutchhuak a ni. Taiwan thiamnate kan thalaiten han pawchhuak tak tak thei se a va duhawm em!
Tunah hian ASPOREA leh MYC thawk hovin Dubai Landmark dawr liana thawk tur interview neih a ni a, final selection la nghak mekin engemaw zat an tling tura beisei a ni a. Tin, restaurant changkang Berbecue Nation-te chuan Bangalore, Hyderabad, Mumbai, Indore, Chennai etc. a an dawra hna tam tak ruak hnawh khat turin, MYC thawhpuiah an sawm bawk a, indawrna a kal mek. Mizo thalai pawl 10-pass chinin an thawk thei dawn a, online a interview hmachhawnin, Kolkata-ah kar khat an training ang a, an thawhna tur an pan ang.
Mahni in lum atang ringawta hna kan beisei a nih chuan kawng a kaw mawh khawp a, chuvangin sorkarin a din ang ngeia thalaite tana ding MYC hi thalaiten kan chhawr thiam a va pawimawh em. Kum 2 kalta chhung khan MYC kaltlangin Hotel Management, Food & Beverage-ah thalai 314 zet an tling a, sorkar hna leh sipaiah mi 234 inziak tlingin Spa Therapist 35 leh Sri City (Andhra Pradesh)-ah 8 an tling bawk. Tun kum hnih kalta chhunga MYC kaltlanga Mizo thalai hnu hmu tawh zawng zawng chu 751 zet an tling tawh a nih chu. MYC hmalakna hi mipuiten tha kan tih tawk leh tawk loh chu kan ngaihdan theuh ni se, kan thalaiten han chhawr tangkai deuh deuh teh se.
- Brian Hauhnar